NL
 - EN
VLHORA nieuwsbrief april 2014
Nieuwsbrief-archief
En de student werd er beter van.

Beste lezer

Een goede maand geleden kreeg u via deze weg het eerste gezamenlijke memorandum van de Vlaamse universiteiten en hogescholen. Daar werd best wat aandacht aan besteed, ook in de vaderlandse pers (zoals dat dan heet). Dat die aandacht zich dan toch wat te vaak concentreerde op het op de laatste pagina tussen haakjes gezette "(ook via de studiegelden)" hebben we er helaas moeten bijnemen. Het noodzaakte de studentenbeweging dit aspect gevraagd en ongevraagd te bestrijden, terwijl er verder voor de studenten heel wat gelijklopende belangen in dit memorandum te vinden zijn. Want de huidige en toekomstige studenten hebben heel wat te winnen bij een uitvoering van het memorandum van hogescholen en universiteiten.

Vooreerst vragen de hogescholen en universiteiten een herstel van de basisfinanciering van het hoger onderwijs. Zowel de groeiende studentenaantallen als de onvolledige indexering van de enveloppes (terwijl de geïndexeerde lonen natuurlijk wel dienen betaald te worden) hebben die basisfinanciering onder druk gezet. De studenten hebben al meermaals deze eis mee onderschreven. Ze zetten dit tijdens hun actiedag deze week (2 april) nogmaals in de verf. Hoewel de hoger onderwijsinstellingen zoveel mogelijk deze financiële druk proberen weg te houden van hun kernactiviteiten met de studenten heeft elke besparing en elk tekort natuurlijk zijn effecten op de omkadering van het onderwijsproces. Meer middelen betekent hier steeds (nog) beter onderwijs voor de student. De studenten zijn ook evenzeer de begunstigde van de investeringsmiddelen die worden gevraagd. Betere lokalen en betere uitrusting ervan, betere toegankelijkheid voor iedereen, elke student heeft wel een voorbeeld van waar die middelen voor soelaas kunnen zorgen. (Als u dit leest hebt u dat ongetwijfeld in de pers kunnen lezen dat er een aula werd gesjord in Leuven want de Leuvense rector zou erbij aanwezig zijn. Laten we dat maar symboliek noemen, want we weten dat er op dit moment wellicht grotere investeringsnoden zijn dan nieuwe aula's.)

De hogescholen en universiteiten breken in hun memorandum ook een lans voor meer onderzoeksmiddelen en voor de spreiding van die middelen over het onderzoekscontinuüm van fundamenteel onderzoek tot en met het praktijkgericht onderzoek. De ondersteuning van de verschillende dimensies van onderzoek heeft ook de bedoeling om voor de student 1) betere en nog innovatievere onderwijsinhoud te verzorgen 2) een docentenkorps te bieden dat door de onderzoeksmogelijkheden nog vernieuwender en professioneler is 3) een omgeving te scheppen waar ook de student zijn onderzoeksvaardigheden en innovatiekracht nog meer kan ontwikkelen.

Ook het klimaat van vertrouwen dat de hogescholen en universiteiten voorop stellen, kan de studenten alleen maar ten goede komen. De instellingen wijzen immers niet de belangrijke verantwoording van hun kwaliteit af, ze vragen wel om datgene wat hen vaak van de focus op de echte kwaliteit afhoudt, te schrappen. Planlast, controle en overdreven focus op micromanagement vreten energie, tijd en geld die ontegensprekelijk beter voor de opleiding van de studenten zelf zouden worden ingezet. Autonomie van de instellingen betekent ook dat de bestuurs- en overlegorganen van de instellingen waaraan de studenten ten volle kunnen participeren, een grotere armslag hebben om het beste voor de student te voorzien.

Er staat dus voor de studenten heel wat meer in het memorandum dan wat er tussen haakjes stond. We zijn ervan overtuigd dat de studenten en hun entourage bovenstaande ook van het grootste belang vinden en dat we als dusdanig met dezelfde kernboodschap naar onze beleidsmakers stappen. Deze gaan er dan ook best van uit dat bovenstaande vragen niet alleen gesteld worden door de universiteiten en hogescholen, maar ook door hun meer dan 220.000 studenten, hun ouders, hun vrienden en wellicht best ook door de maatschappij waar deze studenten als afgestudeerden vorm aan zullen geven.

We danken iedereen om daar in de weken voor en, beter nog, na de verkiezingen rekening mee te houden!

Marc Vandewalle
secretaris-generaal



Danish Rectors Collegium

Van 12 tot 14 maart bracht een delegatie van Deense hogeschoolrectoren, -decanen en -onderwijsdirecteurs een bezoek aan Vlaanderen. Op het programma stond ook een ontmoeting met een aantal leden van het bestuur van VLHORA. Naast een algemene presentatie over het Vlaamse hoger onderwijslandschap en de werking van VLHORA en VLUHR was er ruimte voor een gesprek over hoger onderwijsthema's waarin alle betrokkenen een gedeelde interesse vertoonden. Zo werd gesproken over de structuur van het hoger onderwijs (met de integratiebeweging in Vlaanderen en de organisatie van professionele masters in Denemarken), de financiering van praktijkgericht wetenschappelijk onderzoek, het inrichten van onderwijs op niveau 5 (EQF), het probleem van intake en drop-out van studenten en de organisatie van internationale programma's (met de voor Vlaanderen bijhorende taalproblematiek). Uit het delen van wederzijdse ervaringen bleek dat heel wat problemen waar hogescholen in beide landen mee geconfronteerd worden gelijkaardig zijn, maar dat er soms een andere oplossing of andere beleidsstructuren tegenover staan. Van beide kanten bleek er dan ook een grote interesse om het contact levend te houden en van elkaar te leren.




Naar een meer realistische cumulatieregeling

De werkgroep personeelsbeleid focuste de afgelopen maanden onder meer op de uitwerking van een voorstel tot hervorming van de huidige cumulatieregeling. De bestaande regeling wordt al geruime tijd vanuit verschillende hoeken in het hoger onderwijs in vraag gesteld. De VLHORA wil de regeling duidelijker en eenvoudiger maken. Personeelsleden zouden hun cumulactiviteiten nog verplicht moeten melden aan de hogeschool, maar de publicatieplicht (in het Staatsblad) zou beter afgeschaft worden. Bedoeling is hogescholen ook inzake cumulatieaangelegenheden toe te laten meer een eigen HR-beleid te ontwikkelen. Er is wel een conditio sine qua non om dit VLHORA-voorstel uit te voeren, met name dat de overheid eerst het systeem van de bijzondere salarisschaal in het Hoger Kunstonderwijs hervormt.



Optimalisering personeelsstatuut hoger kunstonderwijs

De werkgroep personeelsbeleid en de overleggroep kunsten werkten de afgelopen maanden samen aan een piste tot hervorming van het personeelsstatuut binnen het hoger kunstonderwijs. Zo is de bijzondere salarisschaal reeds jarenlang een anomalie die maar bleef voortbestaan. Om de situatie te normaliseren stelt men als eerste aandachtspunt voor om de bijzondere salarisschaal af te schaffen, op voorwaarde dat de overheid hiervoor ook de nodige extra middelen vrijmaakt. De huidige financieringsenveloppes voor de hogescholen zijn hiervoor immers ontoereikend. Vervolgens houdt het afschaffen van de bijzondere salarisschaal vanzelfsprekend ook een herziening van de cumulregeling in (zie supra). Ook werd vastgesteld dat de toegang tot de ambten in de Schools of Arts kan verbeterd worden.



Expertenbijeenkomst 'Taalvaardigheid in het hoger onderwijs'

Op 19 maart vond in Rotterdam een expertenbijeenkomst plaats over 'taalvaardigheid in het hoger onderwijs', georganiseerd door de Nederlandse Taalunie. Op het programma stond een inleiding op het thema waarbij een test strategische taalvaardigheid voor studenten (KU Leuven) en resultaten van een analyse van essays (Open Universiteit Amsterdam) werden belicht. Daarna volgden rondetafelgesprekken, onder meer over de aandacht voor taalvaardigheid in het hoger onderwijs en over het voeren van een taalbeleid, waarover achteraf plenair werd teruggekoppeld.

Uit de test strategische taalvaardigheid van de KU Leuven, waaraan in de periode 2010-2012 8585 studenten deelnamen, bleek dat academische taalvaardigheid noodzakelijk is voor studiesucces. Prof. dr. Frans Leijnse, die de analyse van essays Sociologie aan de Universiteit Amsterdam toelichtte, bemerkte onder andere dat belangrijke taalgebreken ook samenhangen met gebreken in het logisch denken en met de beheersing van de taal en dat opleidingen in het hoger onderwijs zich vaak niet verantwoordelijk voelen voor de verbetering van de taalvaardigheid die geïmpliceerd is in het verschil tussen begin- en eindtermen.

Uit de bespreking van de rondetafelgesprekken werden ten slotte een aantal grote lijnen gedistilleerd waarover de leden van de bijeenkomst het eens waren. Er werd onder andere gesproken over de koppeling met het secundair onderwijs, over de noodzaak van het werken aan academische taalvaardigheid naast professionele taalvaardigheid, over de voorwaarden voor een breed en structureel taalbeleid en het belang van succeservaringen en leerlijnen voor studenten.



Oprichting platform HBO5

Vanaf 1 september 2014 kunnen HBO5-opleidingen enkel nog worden aangeboden door samenwerkingsverbanden. Hogescholen, centra voor volwassenenonderwijs en secundaire scholen zijn dan ook volop bezig met het uittekenen en aangaan van dergelijke samenwerkingsverbanden. Onder meer in het proces van het omvormen van bestaande opleidingen en het aanvragen van nieuwe opleidingen spelen deze samenwerkingsverbanden een belangrijke rol. Ze moeten immers proberen om per opleiding een opleidingsprofiel uit te werken. De VLHORA heeft daarom gemeend dat er nood is aan een forum waar vertegenwoordigers van de samenwerkingsverbanden elkaar kunnen ontmoeten. Er is dan ook beslist om een platform HBO5 op te starten. De hoop is dat zo verdere polarisatie van de aanbieders kan worden vermeden en dat samen kan worden gewerkt aan een goed aanbod voor generatiestudenten, levenslang lerenden en heroriënterende studenten.

Het platform is samengesteld uit telkens één vertegenwoordiger per samenwerkingsverband (of intentieverklaring). De namen of leden van het samenwerkingsverband zijn nog niet definitief. Toon Martens is voorzitter.

Samenstelling:

  • Tony Bastijns (samenwerkingsverband Thomas More Kempen)
  • Diane De Coster (samenwerkingsverband HUB-KaHo, CVO Lethas, SO-scholen voor verpleegkunde: Sint-Guido Instituut, Sint-Augustinus Instituut, Sint-Carolus Instituut en BenedictusPoort)
  • Marc D'havé (samenwerkingsverband HoGent HBO5)
  • Ilse Coucke (samenwerkingsverband Howest - VCO IVO Brugge)
  • Guido Galle (samenwerkingsverband Arteveldehogeschool)
  • Paul Goossens (samenwerkingsverband KHLeuven - GroepT)
  • Veerle Hendrickx (samenwerkingsverband KdG)
  • Francis Loyens (samenwerkingsverband KHLIm - CVO's vrij onderwijs Bisdom Hasselt)
  • Tilla Rauter (samenwerkingsverband AP)
  • Veronique Vandenbossche (samenwerkingsverband EhB-CVO COOVI - CVO Leuven Landen - Paramedische instituut Mechelen)
  • Anne Vanmaercke (samenwerkingsverband VIVES Noord - CVO Westhoek Westkust)
  • Karel Van Roy (samenwerkingsverband Thomas More Mechelen-Antwerpen)
  • Carmen Wullaert (samenwerkingsverband VIVES Zuid - CVO HITEK - CVO VSPW Kortrijk)
  • Elly Quanten (samenwerkingsverband Hogeschool PXL - level 5)


Centen voor Studenten 2014

Elk jaar buigen de studentenvoorzieningen van alle Vlaamse hogescholen en universiteiten zich over het sociaaljuridisch statuut en de financiële mogelijkheden van de student in het hoger onderwijs. Studenten worden tijdens hun studies immers geregeld geconfronteerd met tal van vragen: 'Verlies ik mijn kinderbijslag als ik werk?', 'Wanneer heb ik recht op een studietoelage van de Vlaamse overheid?', 'Moeten mijn ouders mijn studies betalen?', 'Waar kan ik aankloppen voor financiële ondersteuning?', ...

Om hieraan tegemoet te komen, wordt door de studentenvoorzieningen van alle Vlaamse hogescholen en universiteiten elk jaar een brochure 'Centen voor Studenten' uitgegeven. De 18e editie is ondertussen gedrukt en geleverd: Centen voor Studenten 2014.

Naast de jaarlijkse publicatie van de brochure 'Centen voor Studenten' hebben de studentenvoorzieningen (met de steun van de VLHORA en de VLIR) een website ontwikkeld die dezelfde informatie én meer digitaal aanbiedt: www.centenvoorstudenten.be.

Om de website Centen voor Studenten te promoten wordt er binnenkort een postkaart voorzien voor Jongeren Advies Centra (JAC), Centra voor Leerlingenbegeleiding (CLB), Openbare Centra voor Maatschappelijk Welzijn (OCMW), Centra voor Geestelijke Gezondheidszorg (CGGZ), Centra Algemeen Welzijnswerk (CAW) e.d. Jaarlijks vragen deze organisaties naar informatie en brochures, daarom wordt deze postkaart voorzien die zij aan hun cliënteel (toekomstige of huidige studenten) kunnen meegeven met een verwijzing naar de website.



Forum Internationale competenties in het curriculum

Het forum van Flanders Knowledge Area Internationale competenties in het curriculum, Round Up & Ways Forward vond plaats op 2 april 2014 in het Ellipsgebouw te Brussel, en werd georganiseerd met steun van het Departement Onderwijs en Vorming en met medewerking van het Forum ADINSA.

87 beleidsmakers, curriculumverantwoordelijken, opleidingscoördinatoren en medewerkers van de diensten kwaliteitszorg en internationalisering nemen deel aan dit forum.

Het programma en de PPT presentaties van de sprekers vindt u op de website van Flanders Knowledge Area.



Enquête over aandacht voor normalisatie in HO

Het NBN (Bureau voor Normalisatie) is een Instelling van Openbaar Nut van de federale overheid en verantwoordelijk voor het ontwikkelen van normen en om het gebruik van normen in bedrijven en maatschappij te stimuleren.

Om de behoefte aan opleidingen rond normen in kaart te brengen doen ze graag op u beroep door middel van een korte bevraging via SurveyMonkey op volgende URL.

De bedoeling hiervan is om na te gaan in welke opleidingsprogramma's normen aan bod komen en of dit een formeel onderdeel is van het lesprogramma.

Het NBN organiseert op woensdag 21 mei in de namiddag ook een seminarie 'Education about Standardisation'. Klik hier voor meer informatie.



IN DE KIJKER

Prins Filipfonds: Oproep Hoger Onderwijs – UITBREIDING VAN DE OPROEP

Het Prins Filipfonds steunt uitwisselingen tussen studenten van universiteiten, hogescholen en samenwerkings-verbanden HBO5 en het samenwerken tussen verantwoordelijken, directie of onderwijzend personeel van instellingen uit de verschillende Gemeenschappen. Het Prins Filipfonds voorziet voor deze oproep een hoger budget en biedt steun voor de uitwisselingen maar ook voor andere vormen van samenwerking tussen de gemeenschappen (peerlearning, codiplomering, ontwikkeling van materiaal....). Op de website zijn voorbeelden van geslaagde projecten en tips & tricks. Kandidaatsdossiers kunnen worden ingediend tot 8 mei 2014. Klik hier voor meer informatie.

SOHO!

Onderwijs van de toekomst daagt uit en moet de nieuwe generatie voorbereiden op morgen. Die moet meer dan ooit wendbaar en vooral creatief zijn; kansen zien en ze ook effectief grijpen. Ondernemend in het leven staan dus. De SOHO!-dag brengt op 29 april 2014 in Mechelen een dag vol bestaande ondernemende praktijken uit Vlaanderen door mensen uit het hoger onderwijs. Zij tonen hoe er hier-en-nu aan ondernemend onderwijs gewerkt wordt. Deelnemers gaan in gesprek met gelijkgezinde collega's, leggen contacten en maken kennis met verschillende praktijken en met instrumenten die een breder ondernemend beleid in hun instelling ondersteunen.
Voor meer informatie: www.sohodag.be



WIE WAT WAAR

  • De Vlaamse regering stelt Pelleriaux aan als algemeen directeur van het Departement Onderwijs en Vorming. In die hoedanigheid zal hij vanaf 1 juni de afdeling Hoger Onderwijs en Volwassenenonderwijs leiden.
  • Voor de Vlor ad hoc werkgroepen 'technische fiches memorandum Vlor' zijn volgende afvaardigingen vanuit de hogescholen
    • Onderwijs als aantrekkelijke werkplek: Marc D'havé (Hogeschool Gent);
    • Rol van de overheid onderwijsinnovaties: Patricia Waerniers (VIVES);
    • Partnerschap onderwijsaanbieder en onderwijsgebruiker (incl partnerschap school en gezin), John Maes, (Thomas More);
    • Inventarisatie federale bevoegdheden met implicaties voor onderwijs: Maria De Smet, (LUCA);
    • Onderwijsinfrastructuur en capaciteit: Walentina Cools, (EhB);
    • Effecten hervorming hoger onderwijs: voorzitter Bert Hoogewijs (Hogeschool Gent), Maria De Smet (LUCA School of Arts) en Toon Martens (Katholieke Hogeschool Leuven).


KALENDER

  • VLHORA-congres 2015: noteer alvast in je agenda dat het volgende VLHORA-congres plaatsvindt op maandag 9 februari 2015.
  • 29 april 2014 - SOHO!-dag, georganiseerd door het Forum Ondernemend Hoger Onderwijs. Het Forum kadert in de acties van het Actieplan Ondernemend Onderwijs van de Vlaamse overheid.
  • 15 mei 2014 - Th&ma congres hoger onderwijs: werkeloze chirurg en welkome kennismigrant - arbeidmarktparadoxen in het Hoger Onderwijs - Avans Hogeschool, Breda
  • 15-16 mei 2014 - 24e Annual Conference EURASHE: 'Qualifications for the Labour market'
  • 20 mei 2014 - Jaarlijks congres van het Lerend Netwerk voor Onderwijsondersteuners (LNO²). Het centrale thema is 'Flipping the support: andere mogelijkheden, nieuwe opportuniteiten'
  • 12-13 juni 2014 - Internationaal PI-event georganiseerd door de Katholieke Hogeschool Limburg. Topsprekers over innovatie en creativiteit zoals Bob Cancalosi (General Electric, USA), Scott Isaksen (CPSB, USA), Arne Stjernholm Madsen (Novo Nordisk, Denemarken), Carol Jarvis (Bristol Business School, UK), Dr. Bettina von Stamm (Innovation Leadership Forum, UK) en Donald Treffinger (Center For Creative Learning, USA) geven keynotes, workshops, lezingen en masterclasses over participatieve innovatie over de grenzen heen.
  • 23 en 24 oktober 2014 - UASnet-conferentie in Kopenhagen met als onderwerp 'Applied Research: Tackling the Societal Challenge of Horizon 2020'


U heeft ook een bericht?

Uw instelling organiseert een studiedag, congres, ... dat interessant en toegankelijk is voor het hoger onderwijs? Uw aankondiging kan worden opgenomen in de VLHORA-nieuwsbrief. Voor praktische informatie; contacteer myriam.slock@vlhora.be.


Volg ons via:
Contact: Ravensteingalerij 27 bus 3 - 1e verd.    B-1000 Brussel    |    tel. +32(0)2 211 41 95     |    E-mail