NL
 - EN
VLHORA nieuwsbrief oktober 2014
Nieuwsbrief-archief

Meer studenten, minder middelen

Beste lezer

114.693 studenten telden wij in de basisopleidingen van de hogescholen op 1 oktober jongstleden. Alle hogeschoolopleidingen samen kennen een stijging van 3 procent of 3.316 studenten meer dan vorig academiejaar. De stijging in de hogeschoolopleidingen over de afgelopen tien jaar blijft spectaculair en constant. In die tijd groeiden de opleidingen met 35 % en zijn er bijna 30.000 studenten bijgekomen. In de afgelopen 5 jaar groeiden de opleidingen aan met 17.000 studenten. Hoewel het aantal 18-jarigen stabiliseert (- 0,2 %), stijgt het aantal generatiestudenten (studenten die voor het eerst inschrijven in het hoger onderwijs) met 1,8 %. Dit betekent dat de aantrekkingskracht van de hogeschoolopleidingen bij deze groep nog iets groter wordt.

Dat zou goed nieuws moeten zijn voor iedereen want het belang van hogescholen voor goede en duurzame tewerkstelling is groot. De oktobertelling maakte ook duidelijk dat 71 % van de hogeschoolstudenten ingeschreven is in de zogenaamde STEM-opleidingen en opleidingen die vacatures voor knelpuntberoepen invullen. Bij de generatiestudenten is dat zelfs 1 op 4. De VDAB-schoolverlatersstudie bevestigt jaarlijks de uitstekende tewerkstelling van hogeschoolafgestudeerden. Bovendien zien we dat ook de Vlaamse Regering aandacht wil besteden aan ondernemerschap, aan de versterking van de Vlaamse KMO’s, aan de kwaliteit van de zorg en van het versterken van innovatie. Op al deze vlakken spelen de hogescholen met hun opleidingen, maar ook met hun praktijkgericht wetenschappelijk onderzoek een grote rol. Bovendien ziet de Vlaamse Regering zelf nog extra taken zoals een betere oriëntering van leerlingen en studenten, de versterking van de lerarenopleidingen, de participatie van kansengroepen en de uitbouw van het hoger beroepsonderwijs.

Helaas maakt de oktobertelling ons elk jaar weer bewust van de stijgende druk op de hogescholen en hun personeel om hun maatschappelijke rol te blijven spelen voor een constant groeiende studentenpopulatie (35% over 10 jaar!). In de voorbije jaren is al vaker gewezen op de onderfinanciering als het gevolg van onderindexering van de middelen (dus minder dan we zelf aan de indexering van lonen moesten betalen), aan het vertraagd doorrekenen van de groei en aan de beperkte investeringsmiddelen. Daarom dat de aandacht op de persconferentie (en dus ook in de media daarna) sterk ging naar onderstaande grafiek die aantoonde dat het beschikbare bedrag per hogeschoolstudent vanwege de overheid sinds 2008 daalde met meer dan een vijfde (22%). In 2014 beschikken de hogescholen over slechts 5.324 euro per student, terwijl dat in 2008 nog 6.801 euro was.



In deze context van onderfinanciering komen de aangekondigde bijkomende besparingen voor de hogescholen bijzonder hard aan. De vertraagde vergoeding van de groei van de studentenaantallen op de middelen wordt nu zelfs voor 2 jaar geschrapt (het zogenaamd ‘overslaan van de clicks’). Bovendien wordt op de werkingsmiddelen van de hogescholen en universiteiten nog een extra besparing van 26,6 miljoen euro gelegd. Tot slot zorgen generieke maatregelen voor alle beleidsdomeinen dat er op onderdelen als Praktijkgericht Wetenschappelijk Onderzoek, Brusselmiddelen en ook de Sociale voorzieningen ook nog eens bijna 2 miljoen euro in de hogescholen dient te worden bespaard.

In een reeds ondergefinancierde sector waarbij de investeringen in het hoger onderwijs nog een heel stuk lager liggen dan de OESO norm van 2% van het BNP (België zit aan 1,4 %) snijden de nieuwe besparingen echt tot op het bot. In het licht van het regeerakkoord zijn besparingen op hoger onderwijs contradictorisch met de ambities van de Vlaamse Regering en op termijn contraproductief.

Marc Vandewalle
secretaris-generaal

Lees hier het uitgebreide persbericht over de oktobertelling.



Niet akkoord met besparingsvoorstellen

De zogenaamde ‘programmadecreten’ - dat zijn decreten die de begrotingsaanpassingen decretaal regelen - werden aan de onderhandelaars van het Vlaams Onderhandelingscomité voor het hoger onderwijs ter bespreking voorgelegd. De besturen van hogescholen en universiteiten gaan niet-akkoord met de begrotingsaanpassingen voor 2015 omwille van de grote besparingen op het hoger onderwijs die via dit decreet worden opgelegd.

De besturen betreuren dat de minister van Onderwijs de helft van de geplande besparingen voor 2015 doorvoert in het hoger onderwijs. Het hoger onderwijs behelst nochtans slechts 17% van de totale onderwijsenveloppe in Vlaanderen. De zware besparing in het Vlaamse hoger onderwijs komt ongemeen hard aan omdat Vlaanderen zich met 1,4 % van het BRP reeds onder de OESO-streefnorm van 2 % bevindt.

In hun protocol van niet-akkoord wijzen de instellingen op de omvang van de besparingen en het feit dat verschillende bijkomende elementen (desindexering, schrappen van HBO5 middelen en een groot tekort op doorgestorte patronale bijdragen) de besparingen nog harder en extra pijnlijk maken.



Handleiding opleidingsprofielen

Eind september finaliseerde en bekrachtigde het platform HBO5 de handleiding ‘Van onderwijskwalificatie niveau 5 naar opleidingsprofiel hoger onderwijs’. Deze handleiding werd ontwikkeld in samenwerking met alle betrokken partners, namelijk de vertegenwoordigers van de samenwerkingsverbanden, AKOV, het Departement Onderwijs en Vorming en experten. In de handleiding wordt de methodiek beschreven om onderwijskwalificaties van niveau 5 te vertalen naar opleidingsprofielen voor het hoger beroepsonderwijs. Het document is gepubliceerd op de websites van AKOV en VLHORA.



Knelpuntennota’s studentenstatuut

De VLHORA heeft naar aanleiding van de zesde staatshervorming de knelpuntennota’s i.v.m. kinderbijslag, betaald educatief verlof, loopbaanonderbreking, opleidingscheques, studeren met een werkloosheiduitkering en studeren met een ondersteuning van de VDAB overgemaakt aan de bevoegde instanties. Deze technische nota’s bevatten knelpunten betreffende een aantal aspecten van het statuut van de student die worden gesignaleerd door de studentenvoorzieningen. Op 3 oktober vond een eerste overleg plaats tussen de VLHORA en de VDAB. Uit de bespreking werden antwoorden geformuleerd op een aantal knelpunten. Er werd onder andere gesproken over opleidingscheques en oplossingen voor het terugbetalen van te veel betaald studiegeld, het gebruik van opleidingscheques voor studiekosten buiten de opleidingsinstellingen, de studievoortgang van studenten die studeren met een ondersteuning van de VDAB en de hervormingen van de verschillende opleidingsincentives. Er werden een aantal grote lijnen afgesproken over verdere afstemming en samenwerking.




‘Building Bridges for a more Professional Higher Education’

Onder die titel organiseerde Eurashe samen met de projectpartners vorige week (16 en 17 oktober) een ‘seminar’ over professioneel georiënteerd hoger onderwijs (PHE) in Europa. Bedoeling was om de resultaten van het project voor te stellen en verder te reflecteren over de elementen die nodig zijn om het professioneel georiënteerd hoger onderwijs te versterken.

 

De ‘seminar reader’ die u hier kunt bekijken gaf naast de definitie ook verschillende ‘best practices’ mee die in de verschillende sessies ook verder aan bod kwamen. Grote nadruk in alle tussenkomsten lag op de intensieve samenwerking met wat we in algemene termen ‘het werkveld’ kunnen noemen.

De resultaten van het seminar zullen worden meegenomen in de rapportage / conclusies van het project, maar ook dienen voor aanbevelingen aan de ministers van onderwijs uit de ‘ Bologna-landen’ tijdens hun interministriële conferentie van volgend jaar in Yerevan.



VTS-hogeschoolliaisons onder de ‘VLHORA-vlag’

In het najaar vervangt het VLHORA-logo de omschrijving ‘Vlaamse hogescholen met een opleiding L.O.’ als partner van de Vlaamse Trainersschool (VTS). LO staat hier voor het onderwijsvak lichamelijke opvoeding van de bacheloropleiding secundair onderwijs in het studiegebied onderwijs. Momenteel zijn er 14 zulke opleidingen in Vlaanderen en Brussel. Een gelegenheid om het partnerschap van de hogescholen en de functie van de liaisons in VTS toe te lichten.

Op 1 januari 1994 werd de Vlaamse Trainersschool (VTS) opgericht als samenwerkingsverband tussen het Bloso, de Vlaamse universiteiten met een opleiding LO (VUB, UGent, KU Leuven) en de Vlaamse Sportfederatie vzw (VSF) als vertegenwoordiger van alle door de Vlaamse overheid erkende sportfederaties. Bij beslissing van de VTS-Stuurgroep (24 april 1998) werden ook de hogescholen met een opleiding LO in het samenwerkingsverband opgenomen. Per hogeschoolnet (het toenmale autonome en katholieke net) werd er een vertegenwoordiger opgenomen in de VTS-Stuurgroep.

Via het samenwerkingsverband is men er in geslaagd om alle erkende opleidingsverstrekkers samen te brengen zowel voor vrijwilligers als professionelen, gaande van breedtesport tot topsport. De Vlaamse Trainersschool is erkend als uitvoerend orgaan om de decretale opdracht van het Bloso inzake sportkaderopleiding te helpen realiseren. In de praktijk verloopt de realisatie van de VTS-opleidingen via een denkcel per sporttak of doelgroep waarin de partners vertegenwoordigd (kunnen) zijn. Het aantal denkcellen schommelt rond de 50. In 24 denkcellen zetelen momenteel 35 lectoren van de hogescholen als denkcelvertegenwoordiger. Een denkcel komt jaarlijks gemiddeld twee keer samen.

Om de samenwerking te professionaliseren werd sinds 2008 voor elke universitaire LO-opleiding een liaison (verbindingspersoon) aangesteld. Hetzelfde gebeurde voor de hogescholen vanaf 2012 per hogeschoolnet, met een welomschreven takenpakket. Het doel van deze samenwerking is enerzijds de doorstroming van de professionele bachelors LO naar het brede sportveld (sportclubs, sportfederaties, sportdiensten, …) te faciliteren en anderzijds de hogescholen de nodige voorwaarden laten creëren binnen hun opleiding LO waardoor het flankerend VTS-opleidingsaanbod gekend is, gepromoot wordt en waar mogelijk of wenselijk samen georganiseerd wordt.

Vermeldenswaard is het online gaan van het Kennis- en informatiecentrum Sport (KICS) van Bloso dat op 14 oktober 2014 gelanceerd is. De hogescholen zullen via de liaisons in een permanent overlegorgaan zetelen (kenniskring) en vertegenwoordigen VLHORA als kennispartner. Eén van de doelen is om sportgerelateerde onderzoeken, publicaties, projecten, bachelorproeven, … uit de hogescholen te ontsluiten voor een breder publiek.

Indien je vragen hebt of graag meer informatie wenst, kan je contact opnemen met één van de liaisons:



Kalender

  • 23 oktober 2014 - Studiedag Expertisenetwerk School of Education "De lerarenopleider als poortwachter" in Leuven Klik hier voor meer informatie.
  • 6 november 2014 - Flanders Knowledge Area organiseert een forum Windows for Mobility: Windows of Opportunity? Inschrijven kan t.e.m. 31 oktober via deze link.
  • 3-4 december 2014 - Eurashe organiseert in Vilnius een Seminar ‘How to Manage Quality in (Professional) Higher Education? – A Practical Approach’. Klik hier voor meer informatie.
  • 15 december 2014 - Universiteit Gent organiseert een studiedag "Oriëntering naar het hoger onderwijs". Inschrijven kan via deze link.
  • VLHORA-congres 2015: noteer alvast in je agenda dat het volgende VLHORA-congres plaatsvindt op maandag 9 februari 2015
  • 16-17 april 2015 - EURASHE conferentie Lissabon
  • 28 april 2015 - lezingenreeks Studium Generale - Leerstoel Kinsbergen van AP Hogeschool. Met o.a.: Peter Mertens, Jef Staes, Mark Kinet, Maud Vanhauwaert en Sihame El Kaouakibi meer info


Wie wat waar

  • De Vlaamse Regering stelt Ann Verhaegen met ingang van 1 oktober 2014 aan als waarnemend administrateur-generaal van het Agentschap voor Hoger Onderwijs, Volwassenenonderwijs en Studietoelagen.
  • VVS is verhuisd. Ze hebben de Zavelput verlaten en zijn verhuisd naar Mundo-J. Mundo-J is een gezamenlijk huisvestingsproject van organisaties die werken met en voor kinderen en jongeren. Noteer alvast Nijverheidsstraat 10, 1000 Brussel als hun nieuwe adres.
  • Dirk Broos wordt kabinetschef Hoger Onderwijs op het kabinet van de Vlaams minister van Onderwijs, Hilde Crevits. Veerle Hendrickx is aangesteld tot algemeen directeur ad interim aan de Karel-de Grote Hogeschool.


U heeft ook een bericht?

Uw instelling organiseert een studiedag, congres, ... dat interessant en toegankelijk is voor het hoger onderwijs? Uw aankondiging kan worden opgenomen in de VLHORA-nieuwsbrief. Voor praktische informatie; contacteer myriam.slock@vlhora.be.


Volg ons via:
Contact: Ravensteingalerij 27 bus 3 - 1e verd.    B-1000 Brussel    |    tel. +32(0)2 211 41 95     |    E-mail