NL
 - EN
VLHORA-nieuwsbrief juni
Nieuwsbrief-archief

Beste lezer

Wendbaar en weerbaar

Wendbare en weerbare professionals. Dat zijn de afgestudeerden die de Nederlandse hogescholen willen afleveren. In hun strategische agenda #HBO2025 formuleren de hogescholen drie kernwaarden en vijf uitdagende opdrachten. De hogescholen willen hun verantwoordelijkheid nemen naar studenten en samenleving (stad en regio). Ze streven ook naar verantwoordelijke afgestudeerden die betrokkenheid, bekwaamheid en bewustzijn aangescherpt hebben. Als derde waarde maken de hogescholen kennis toepasbaar. Ze ontwikkelen daartoe een onderzoekende geest bij de studenten en dragen bij aan de ontwikkeling van het beroepenveld of de regio.

De opdrachten zijn concreet: een hoger percentage hoog gekwalificeerde afgestudeerden, elke student tot zijn recht laten komen, het praktijkgericht onderzoek verder uitbouwen ten dienste van onderwijs en samenleving, de hogescholen verder uitbouwen tot lerende en krachtige professionele organisaties en focussen op de mogelijkheden en talenten (en niet op de grenzen) van de individuele studenten.

De Vlaamse hogescholen herkennen zich sterk in de aangegeven koers en in veel van de voorgestelde routes en wegen. Zoals wel vaker benoemen we de zaken wel eens anders, maar komt het in veel gevallen op hetzelfde neer. De oefening die onze Nederlandse collega’s maakten, is dan ook een inspiratie voor onze hogescholen en voor een strategische agenda die ook VLHORA met haar leden voorbereidt. Er is echter een maar! Meer nog, er zijn er twee. De Vlaamse hogescholen kreunen onder onderfinanciering die ertoe heeft geleid dat er nog maar amper 5.000 euro overheidsgeld per hogeschoolstudent per jaar wordt door de overheid geïnvesteerd (zie ook verder 'antwoorden op parlementaire vraag'). Dit is het laagste van alle onderwijssectoren in Vlaanderen. In Nederland was dat in 2014 nog 6.500 euro! Overigens komt daar in Nederland nog eens 1.800 euro collegegeld per student bij (het dubbele van in Vlaanderen) De Nederlandse overheid voorziet bovendien een bijkomende investering in extra personeel voor de hogescholen (en de universiteiten) in de komende jaren. Enkele weken geleden zei de Nederlandse minister Bussemaker daarover: ''Er kunnen heel veel meer docenten bijkomen. Dan heb ik het niet over tientallen of honderdtallen, maar dan heb ik het echt over fundamentele aantallen''.

Ook voor de ondersteuning van het praktijkgericht wetenschappelijk onderzoek heeft de Nederlandse overheid al verdere stappen gezet. Een specifieke afdeling van de Nederlandse organisatie voor wetenschappelijk onderzoek stimuleert het praktijkgericht onderzoek van de hogescholen en zorgt voor financiering, zowel vanuit onderwijs als vanuit wetenschapsbeleid. Zo beheren ze het succesrijke RAAK-programma waarin hogescholen sterk bijdragen aan de toepassing van kennis in het ook in Nederland belangrijke KMO-landschap.


Desondanks willen ook de Vlaamse hogescholen hun ambities blijven waarmaken en evenzeer streven naar het realiseren van een strategische agenda die wendbare en weerbare professionals en krachtige innovatie blijft opleveren. Maar dan moet iedereen wel inzien dat de financiering per hogeschoolstudent noodzakelijkerwijs omhoog moet en dat de capaciteitsopbouw voor het praktijkgericht onderzoek aan de hogescholen dringend moet worden ondersteund.

Marc Vandewalle
secretaris-generaal

Lees hier meer over #hbo2015

 


En als we nu eens vertrekken van al die sterktes?

Onder deze titel begonnen we in vorige nieuwsbrief de inleiding over de lerarenopleidingen. Daarin werd vertrokken van de vaststelling dat het visitatierapport van de lerarenopleidingen (secundair onderwijs) heel veel sterktes had gedetecteerd en dat ook het werkveld en de afgestudeerden tevreden waren over het eindniveau.

Een nieuwsbrief later stellen we vast dat de lerarenopleidingen opnieuw in een kleine (media)storm terechtkomen. Anekdotiek, statistiek en polemiek worden gebruikt om verandering te vragen. Nochtans had bovenstaand rapport van experten ook een belangrijke aanbeveling voor de overheid om enige terughoudendheid in acht te nemen in haar denken over het “opnieuw” hervormen van de lerarenopleiding.

De roep om een ‘niet-bindende toelatingsproef’ klinkt dan opnieuw door de media en politieke wandelgangen. Nochtans weet men intussen goed dat een goede oriëntering (niet alleen voor de lerarenopleidingen) het gevolg is van een volledig proces. De hogescholen werken samen met anderen op dit ogenblik aan verschillende elementen in dit traject. Na een oriënteringstraject in het secundair onderwijs kan een (taal-)screening en remediëring voor de lerarenopleidingen studenten toelaten zich beter te positioneren ten opzichte van de opleiding. Het blijft hierbij wel belangrijk dat de studenten de kans krijgen om hun vaardigheden tijdens de opleiding nog (verder) te ontwikkelen. Dit moet vooral toelaten dat de juiste studenten, met de juiste competenties uiteindelijk leraar worden.

In de PIAAC studie (2013) scoren Vlaamse leerkrachten overigens top 3 (na Finland en Japan)!



Wijzigingsdecreet kwaliteitszorg gestemd

Op 21 mei werd het decreet dat het stelsel voor kwaliteitszorg en accreditatie in het hoger onderwijs wijzigt, gestemd en aangenomen door de Commissie Onderwijs van het Vlaams Parlement. De goedgekeurde documenten zijn terug te vinden op de website van het Vlaams Parlement.

Dit decreet moet een meer geïntegreerd kwaliteitszorgsysteem mogelijk maken. Onderwijsinstellingen kunnen in de periode 2016-2017 namelijk kiezen voor een uitgebreide instellingsreview waarbij ook de regie van de borging van de kwaliteit van de opleidingen zal worden beoordeeld. In deze periode worden de hogescholen en universiteiten dan vrijgesteld van opleidingsvisitaties en –accreditatie (met een aantal uitzonderingen, zoals voor nieuwe opleidingen, opleidingen met beperkte geldigheidsduur van de accreditatie of internationale gezamenlijke opleidingen).

Gepland wordt om vervolgens in juni de aangepaste beoordelingskaders (instellingsreview, opleidingsbeoordeling) en de kwaliteitscode te laten goedkeuren door de Vlaamse Regering.



HBO5-opleiding winkelmanagement erkend

Op 8 mei besloot de Vlaamse Regering de HBO5-opleiding Winkelmanagement te erkennen binnen acht samenwerkingsverbanden van hogescholen en centra voor volwassenenonderwijs in Vlaanderen. De opleiding zal worden georganiseerd in Aalst, Antwerpen, Brussel, Geel/Turnhout, Gent, Hasselt, Kortrijk en Leuven. Dit is meteen ook de eerste HBO5-opleiding nieuwe stijl die daardoor vanaf september 2015 van start kan gaan.

Het is de bedoeling om tegen 1 september 2017 in eerste instantie de bestaande HBO5-opleidingen om te vormen en daarnaast ook nieuwe opleidingen vorm te geven, op basis van de beroeps- en onderwijskwalificaties die worden ingeschaald op niveau 5. Op die manier kan het hoger beroepsonderwijs verder worden uitgebouwd en versterkt.



Reductieprijzen openbaar vervoer voor alle studenten

De vervoerskost is een belangrijke uitgavenpost in het studentenbudget. Gelukkig kunnen heel wat studenten genieten van voordeeltarieven om dagelijks of wekelijks de campus te bereiken. Tegelijkertijd zet het de jongeren ook aan om te kiezen voor duurzame verplaatsingsmogelijkheden en vertrouwd te raken met de voordelen van het openbaar vervoer. De tarieven zijn echter strikt gebonden aan leeftijdsgrenzen en bedoeld voor de klassieke groep van studenten tussen 18 en 25 jaar.

In het kader van levenslang leren levert het hoger onderwijs toenemende inspanningen om mensen te laten herintreden en te herkansen op latere leeftijd, om zij-instromers aan te trekken of in het kader van heroriëntering op de arbeidsmarkt mensen nog iets te laten bij studeren. Leeftijdsgrenzen houden geen rekening met deze nieuwe realiteit.

De VLHORA vraagt dat de reductietarieven zouden gelden voor alle studenten ongeacht de leeftijd maar op basis van de inschrijving. Een bijkomende voorwaarde van een minimale inschrijving van 27 studiepunten, zoals gehanteerd bij de kinderbijslag- en de werkloosheidsreglementering, is mogelijk.

De VLHORA heeft dit voorstel overgemaakt aan Vlaams minister Weyts en federaal minister Galant.



Registratie van kansengroepen in het hoger onderwijs

De Vlor heeft een advies rond de registratie van kansengroepen in het hoger onderwijs voorbereid. Daarin adviseert de Vlor de instellingen hoger onderwijs om die studenten eenvormig en transparant te registreren. De Vlor ziet daarin de mogelijkheid om een beter zicht te krijgen op de instroom, doorstroom en uitstroom van doelgroepstudenten, om een zicht te hebben op de participatie van kansengroepen, om een diversiteitsbeleid te ontwikkelen binnen een instelling en om evoluties Vlaanderenbreed op te volgen. De Vlor werkte daartoe al eerder een registratiesysteem uit dat hij in april 2015 actualiseerde.

Meer informatie vind je hier.



Conferentie Vereniging Hogescholen in Nederland (40-jarig bestaan)

Op 23 april 2015 vierden onze noorderburen op een conferentie in Zwolle het 40-jarig bestaan van de Vereniging Hogescholen (de vroeger HBO-Raad) met als thema “De arbeidsmarkt van de toekomst”. De Nederlandse hogescholen voorzagen deze conferentie van best practices in 28 workshops, waarvan enkelen zich toespitsten op werkplekleren waarin ze een nieuwe onderwijsvorm zien, zoals blended learning. De Nederlandse hogescholen schrijven het werkplekleren drie grote pijlers toe: het overschakelen van individueel leren naar team-leren, van formeel naar informeel leren en van klassikaal naar digitaal leren. Dit werkplekleren kent verschillende voordelen: een hoger leerrendement, lagere trainingskosten, lagere afwezigheid van studenten, directe betrokkenheid van leidinggevenden en medewerkers, de creatie van een informele open leercultuur en een duurzame inzetbaarheid en mobiliteit van de hogeschoolstudent. Zodoende groeit de hogeschoolstudent verder uit tot een innovatie-professional.

Tijdens het plenaire gedeelte werd ook uitdrukkelijk verwezen naar de recentelijk opgerichte Centers of Expertise, strategische onderzoekscentra per provincie met een bepaald thema (bijvoorbeeld: Food, Healthy Aging, ...). Hierbij werken ondernemers, universiteiten en hogescholen elk volwaardig samen en trachten ze hun onderzoek onmiddellijk ten dienste te zetten van het werkveld. Opvallend was ook de uitspraak van gastspreker Hans De Boer, voorzitter van de grootste Nederlandse ondernemersorganisatie VNO-NCW. Hij pleitte voor aandacht van de beleidsmakers voor het belang van de hogeschoolstudent die in enkele jaren tijd perfect klaar wordt gestoomd voor de arbeidsmarkt, in tegenstelling tot universiteitsstudenten: “hogere titels en meer studeren leidt niet noodzakelijk tot meer maatschappelijk inzicht”.



Release Engelstalige promotiefilm over onderzoek aan de Vlaamse hogescholen

Zoals in vorige nieuwsbrief werd vermeld, nam Productiehuis Feita in opdracht van Flanders Knowledge Area (FKA) afgelopen maand filmshots en korte interviews af van onderzoekers in de hogeschool of actoren in het werkveld die volop gebruik maken van resultaten van het wetenschappelijk onderzoek verricht in de hogescholen. De avant-première van deze film vond plaats op 11 mei in New York tijdens de diplomatieke missie van de Vlaamse minister-president aan New York en Washington in het gezelschap van drie algemeen directeurs en vier rectoren.

De promotiefilm toont de veelzijdigheid van onderzoek aan de hogescholen en vooral het feit dat wordt gestreefd naar co-creatie en directe concrete impact op het werkveld. U kan het hier bekijken. Er werden ook twee andere promotiefilms gemaakt, over onderzoek in Vlaanderen in het algemeen alsook een film over het ERC-label aan de universiteiten. De promotiefilms zullen in de toekomst steeds worden vertoond tijdens alle buitenlandse zendingen van de leden van de Vlaamse regering. Het doelpubliek is divers: buitenlandse onderzoekers, beleidsmakers, het bedrijfsleven en de diplomatie.



Evaluatie van een aantal aspecten van het financieringsmechanisme in het hoger onderwijs

In uitvoering van artikel III.20 van de Codex Hoger Onderwijs heeft de Vlaamse overheid een aantal aspecten van het financieringsdecreet geëvalueerd. Ze onderzoekt in acht hoofdstukken de link tussen de doelstellingen van de overheid en het financieringsmechanisme. Ondanks de beperkingen in de tijd en data becijfert dit rapport gegevens over instroom, doorstroom en uitstroom van studenten. Het rapport formuleert ook enkele aanbevelingen/conclusies:

  • het financieringsmechanisme wordt beïnvloed door vele parameters (input, output, diploma, financieringspunten, …) en daarom minder geschikt als instrument voor het beleid van een Hogeschool; 
  • de inputfinanciering weegt voor meer dan 40% door in de totale financiering van een hogeschool;
  • een wijziging aan de puntengewichten (OBE’s) zonder bijkomende financiele middelen leidt tot grote verschuivingen tussen de hogescholen;
  • het aandeel van studenten met VAPH is verwaarloosbaar in de financieringsbonus;
  • het rapport eindigt met een open vraag of het bestaande financieringsdecreet ongewijzigd, partieel gewijzigd of volledig gewijzigd moet worden.
Het volledige document kan je terugvinden op www.ond.vlaanderen.be.


Financiële middelen voor het hoger onderwijs?

Op 27 februari 2015 heeft minister Crevits geantwoord op een schriftelijke vraag van Koen Daniëls over de inkomsten van de hoger onderwijsinstellingen in Vlaanderen. Onze instellingen ontvangen via diverse kanalen van de Vlaamse Overheid gelden voor basisfinanciering, fundamenteel basisonderzoek, toegepast wetenschappelijk onderzoek, overheidsbijdrage voor contractonderzoek. Samengevat en opgedeeld naar de oorsprong van de middelen geeft dit voor 2014 volgend beeld.



De basisfinanciering (1e geldstroom) van de universiteiten bedraagt 928,00 mio EUR. Voor de hogescholen is dit 610,53 mio euro. Daarnaast krijgen de universiteiten via de tweede geldstroom nog 423,81 mio euro. Voor de hogescholen is dit 4,74 mio euro. Rekening houdend met het studentenaantal voor 2014-2015, bedraagt het gemiddelde bedrag vanuit het Agentschap voor Hoger Onderwijs per unieke universiteitsstudent: 9.117,77 euro. Voor een hogeschoolstudent is dit 5.332,39 euro. Deze officiële cijfers tonen nog maar eens aan dat een financiële injectie in de hogescholen absoluut noodzakelijk is. De hogeschoolstudenten die bij afstuderen het beste garantie op werk hebben, verdienen een betere basisfinanciering.

Het volledige dossier (schriftelijke vraag 306 en excell files) kan je hier terugvinden.



Eurashe conferentie in Lissabon

Onder de titel ‘Professional Higher Education more relevant than ever – Challenges for the Future’ hield Eurashe haar jaarlijkse conferentie. In Lissabon kwamen delegaties uit zowat alle Bologna-landen samen om niet alleen via key-notes en work-shops het thema uit te diepen, maar ook om de 25e verjaardag van de organisatie te vieren. Tegelijkertijd werd op de algemene vergadering de opvolging van de afscheidnemende voorzitter beslist. Stéphane Lauwyck van het Institut Universitaire de Technology van Le Havre (Fr) werd unaniem verkozen tot de nieuwe voorzitter. Alle materiaal (presentaties, ...) van de verschillende sprekers kan geconsulteerd worden via hun website.




Eurashe bij de Bologna-ministers in Yerevan

Eurashe is een van de vier stakeholders’ organisaties die het podium mogen nemen op de bijeenkomst van de ministers van de Bologna-landen, dit jaar in Yerevan (Armenië). Eurashe presenteerde daar ook het memorandum dat op de algemene vergadering van Lissabon was gefinaliseerd. Daarin wordt nog maar eens het belang van professioneel hoger onderwijs onderstreept en wordt meer erkenning en (financiële) ondersteuning gevraagd. Verder wil Eurashe ook meer focus op employability van de afgestudeerden van het hoger onderwijs. Tot slot vraagt Eurashe ook meer aandacht voor het praktijkgericht wetenschappelijk onderzoek als motor voor beter onderwijs en innovatie. Meer daarover via hun website.



eDiv : innovatieve tool over diversiteit

Studenten uit de richtingen HR, sociaal werk en rechtspraktijk vinden antwoorden op vragen als:

  • Mag je eisen dat kandidaten een foto toevoegen aan hun cv?
  • Mag je een kandidaat met diabetes, astma of overgewicht weigeren voor een functie?
De site www.eDiv.be biedt een kosteloze basisopleiding over de antidiscriminatiewetgeving en 120 voorbeeldsituaties. Als docent kun je de opleiding in zelfstudie laten doorlopen en het certificaat opvragen. Je kan ook interactief aan de slag met de voorbeelden.



Wie Wat Waar

  • Hilde Van Puyenbroeck (Ahs) wordt opgevolgd door Imram Uddin (Ahs) in de werkgroep onderwijsbeleid
  • Anne Beyers (EhB) wordt vervangen door Veronique Vandenbossche (EhB) in het platform HBO5
  • Lieven Vandebuerie (VIVES) wordt opgevolgd door Jos Panen (VIVES) in de overleggroep ICT
  • Patrick Blondé (HZS) laat zich in de overleggroep elektronische databanken opvolgen door Han Jacobs, bibliothecaris Hogere Zeevaartschool
  • Jan De Vuyst (LUCA) laat zich in de overleggroep elektronische databanken opvolgen door Peterjan Perquy (LUCA)
  • Geert Speltinx (KdG) wordt in de werkgroep onderwijsbeleid opgevolgd door Catherine Laurijssen (KdG)
  • Pieter Depessemier (AP) en Joris Hindryckx (VIVES) vertegenwoordigen de VLHORA in de Vlor werkgroep rationalisatie
  • Het EFRO-programma (Europees Fonds voor Regionele Ontwikkeling Vlaanderen) heeft voor de provincie Limburg, de Kempen en de provincie West-Vlaanderen het instrument 'Geïntegreerde Territoriale Investeringen' (GTI) voorzien. Voor de GTI Limburg is een operationele Task Force SALK geïnstalleerd. Voor de GTI de Kempen wordt Joan De Boeck (TMKempen) namens de VLHORA en de hogescholen afgevaardigd. Voor de GTI provincie West-Vlaanderen wordt Piet Grymonprez (HoWest) als effectief lid afgevaardigd en Joris Hindryckx (VIVES) als plaatsvervanger
  • An Martens (KdG) wordt voor Yves Knockaert (LUCA) afgevaardigd in de Vlor-werkgroep internationale tendensen hoger onderwijs
  • Reinhilde Henckens (TM Mechelen-Antwerpen), Isabel Snauwaert (VLHORA) en Lieven Verbert (AP) vertegenwoordigen de VLHORA in het Vlor-overlegplatform SO-HO


Kalender

  • 8 juni 2015: Flanders Knowledge Area organiseert in samenwerking met het forum ADINSA en het departement Onderwijs en Vorming in het Consciencegebouw te Brussel een forum Stafmobiliteit. Doelgroep voor dit forum zijn beleidsmakers en medewerkers van de diensten Kwaliteitszorg, Internationalisering en van de ondersteunende diensten.
  • 14-16 juni 2015 - ACA Annual Conference 2015: Internationalisation: from strategy to implementation - meer info
  • 25-26 juni 2015 - the “European Citizen Campus” (ECC) dissemination conference and global exhibition - meer info
  • 27 oktober 2015 - Ontmoetingsmiddag HBO5 - meer info volgt nog deze maand
  • 22 februari 2016 - Noteer alvast het VLHORA-congres in uw agenda!


U heeft ook een bericht?

Uw instelling organiseert een studiedag, congres, ... dat interessant en toegankelijk is voor het hoger onderwijs? Uw aankondiging kan worden opgenomen in de VLHORA-nieuwsbrief. Voor praktische informatie; contacteer myriam.slock@vlhora.be.



U heeft ook een vacature?

Vacatures op beleidsniveau in de Vlaamse hogescholen die aan het VLHORA-secretariaat bekend worden gemaakt, worden gepubliceerd op de VLHORA-website.


Volg ons via:
Contact: Ravensteingalerij 27 bus 3 - 1e verd.    B-1000 Brussel    |    tel. +32(0)2 211 41 95     |    E-mail