NL
 - EN
VLHORA-nieuwsbrief oktober
Nieuwsbrief-archief

Kwaliteit heeft zijn prijs

Beste lezer

Studenten blijven kiezen voor de hogescholen. Alle hogeschoolopleidingen samen kennen een stijging van 2,2 procent of 2.569 studenten meer dan vorig academiejaar. In totaal waren er op 1 oktober 117.262 studenten aan de basisopleidingen van de hogescholen ingeschreven. Eén op de twee jongeren in het hoger onderwijs studeert aan een hogeschool. De stijging van de studentenaantallen in de hogeschoolopleidingen over de afgelopen tien jaar blijft spectaculair en constant. In die tijd groeiden de opleidingen met 40 procent en zijn er bijna 33.376 studenten bijgekomen. Maar ook in de afgelopen vijf jaar kwamen er in deze opleidingen nog 15.000 studenten bij. Ook het aantal generatiestudenten (studenten die voor het eerst inschrijven in het hoger onderwijs) stijgt met 1,6 procent (bij een gelijkblijvend aantal 18-jarigen in 2015). Ook deze groep jongeren heeft in toenemende mate vertrouwen in een hogeschoolopleiding om de toekomst voor te bereiden.

Veel factoren spelen mee bij de keuze van een opleiding in het hoger onderwijs, maar uit gesprekken en enquêtes die de hogescholen voeren met en afnemen bij (toekomstige) studenten, alumni en werkveld blijkt dat kwaliteit en toekomstmogelijkheden de doorslag geven.

De kwaliteit van de hogeschoolopleidingen zit uiteraard in de inhoud en de samenstelling van het curriculum. Hogescholen investeren ook sterk in de begeleiding van alle studenten en in de ontplooiing van hun individuele talenten. Ze betrekken de studenten ook bij projecten rond onderzoek en innovatie en organiseren voor al deze studenten stages. Kwaliteit voor deze bachelor- en masteropleidingen wordt ook gedefinieerd door de nauwe samenwerking met het werkveld, maar ook door het voorbereiden op een leven lang leren en flexibel inzetten van de eigen capaciteiten.

Deze kwaliteit uit zich ook in de mate waarin de afgestudeerden van hogeschoolopleidingen hun weg vinden op de arbeidsmarkt. Over de jaren heen scoren de hogeschoolopleidingen (meer bepaald de professionele bacheloropleidingen) het sterkst in de schoolverlatersstudie van de VDAB.

Dit is niet verwonderlijk omdat meer dan 100.000 van de hogeschoolstudenten (86 procent) een STEM-opleiding (24 procent) en/of een opleiding tot knelpuntberoep volgen. Meer dan vier op de vijf hogeschoolstudenten kiest dus voor dergelijke opleiding. Eén op de vier volgt een STEM-opleiding!

De oktobertelling maakt ons elk jaar weer bewust van de stijgende druk op de hogescholen en hun personeel om hun maatschappelijke rol te blijven spelen voor een constant groeiende studentenpopulatie. Cijfers tonen ook aan dat deze opleidingen meerwaarde creëren en leiden naar goede en duurzame tewerkstelling.

Een dergelijke groei noodzaakt op zijn minst dat investeringen en financiële middelen gelijke tred houden met deze groeiende studentenpopulatie. Helaas is het tegendeel waar en is het lijstje besparingen ontmoedigend. Reeds jaren kampen de hogescholen met de gevolgen van de onderindexering van de middelen (dus minder dan we zelf aan de indexering van lonen moeten betalen), van het vertraagd doorrekenen van de groei en van de beperkte investeringsmiddelen.

Tot overmaat van ramp wordt omwille van de besparingen van de Vlaamse regering de groei in 2015 en 2016 helemaal niet meer doorgerekend en wordt zo de toestand onhoudbaar. Bovendien werd ook op de werkingsmiddelen van het hoger onderwijs nog een extra besparing opgelegd tijdens deze twee jaren en worden sommige beloofde middelen in deze jaren niet uitbetaald. De hogescholen verloren zo doorheen de afgelopen jaren meer dan 25 procent van het budget per hogeschoolstudent. In 2015 beschikken de hogescholen, gemiddeld, nog over amper 5.000 euro per student, terwijl dat in 2008 nog 6.800 euro was.

De kwaliteit die de hogescholen leveren, de meerwaarde voor de maatschappij in de zin van goede en duurzame tewerkstelling en de versterking van de innovatiekracht verdienen beter. Deze situatie is simpelweg niet vol te houden. Extra investeringen door de Vlaamse overheid om dit bedrag per student terug op te krikken naar het niveau van 2008 zijn noodzakelijk. Kwaliteit heeft immers zijn prijs.

Marc Vandewalle
secretaris-generaal




Evolutie aantal hogeschoolstudenten

Het aantal studenten in de hogeschoolopleidingen steeg sinds 2008 met meer dan 25.000 studenten (bijna 30% stijging) tot 117.262 op 1 oktober 2015.



Evolutie middelen per hogeschoolstudent

Daar waar de overheidsinvestering per hogeschoolstudent in 2008 nog 6.800 euro bedroeg is dit door besparingen en niet doorrekenen van de groei gedaald tot amper 5.000 euro per student. 25 procent van de middelen per student zijn ‘weggesmolten’.



Knelpuntberoepen, knelpuntopleidingen en STEM-opleidingen

1 op de 4 hogeschoolstudenten volgt een STEM-opleiding. Een overgrote meerderheid volgt een knelpuntopleiding of een opleiding die leidt naar tewerkstelling in een knelpuntberoep.



Studenten per studiegebied

De stijging is in quasi alle studiegebieden te merken. Vooral Gezondheidszorg, Industriële wetenschappen en technologie en Handelswetenschappen en bedrijfskunde kenden een constante en grote stijging. Het studiegebied Onderwijs daalt dit jaar voor het tweede jaar op rij.




De nieuwe bacheloropleiding verpleegkunde telt 240 studiepunten

Om ervoor te zorgen dat de bacheloropleiding Verpleegkunde kan voldoen aan de Europese richtlijn met betrekking tot het aantal uren klinisch onderwijs (2300 uur) heeft de Vlaamse regering zich op 11 september akkoord verklaard met een uitbreiding van de studieomvang tot 240 studiepunten. Ze heeft daartoe een ‘conceptnota’ van minister van Onderwijs Crevits op 22 september goedgekeurd.

Deze vernieuwde opleiding zal starten vanaf het academiejaar 2016-2017. Het ‘vierde’ jaar wordt dan voor het eerst georganiseerd in 2019 en zal voor een deel bestaan uit een ‘contractstage’ waarbij de studenten toch reeds ingeschakeld worden in het werkveld.

Het is de bedoeling om door deze uitgebreide opleiding ook de huidige specialisaties (in functie van een specifieke beroepstitel) in de vorm van bachelor-na-bacheloropleidingen overbodig te maken. Het biedt de opleidingen ook de kans om de reeds gestarte inhoudelijke vernieuwing verder door te voeren.

De opleidingen verpleegkunde van de hogescholen werken momenteel samen om een raamwerk voor het nieuwe curriculum voor te bereiden en zullen ook nadenken en spreken over overgangsmaatregelen, over de gevolgen voor schakel- en brugprogramma’s, over de implicaties voor beroepstitels, ...



Reorganisatie overheidsorganen I&O

De Vlaamse regering werkte deze zomer aan een ontwerpdecreet ter reorganisatie van het wetenschaps- en innovatiebeleid (I&O). Dit wordt momenteel besproken en mogelijk geamendeerd in commissie van het Vlaams parlement. Bedoeling is om het voormalige Agentschap Innovatie door Wetenschap en Techniek (IWT) grotendeels te laten opgaan in het Agentschap Ondernemen, dat in de toekomst Agentschap voor Innoveren en Ondernemen (AIO) wordt. Een ander deel van het IWT zal opgaan in een te vernieuwen Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek (FWO).

VLHORA vraagt al jarenlang om in elke bestuursraad I&O van de overheid effectief vertegenwoordigd te worden. Dit bevordert immers de samenwerking en dialoog tussen de Vlaamse kennisinstellingen. Vroeger was dit in theorie ook mogelijk, maar in de praktijk werd de associatievertegenwoordiging steeds ingevuld door een vertegenwoordiger van de universiteit zonder veel overleg met hogescholen. Dit ging en gaat in tegen de geest van samenwerking op gebied van onderzoek.

Deze Vlaamse regering zorgde voor een duidelijke hogescholenvertegenwoordiging in het bestuur van AIO (i.e. het beslissingscomité van het Hermesfonds), maar VLHORA betreurt dat dit niet gebeurde in de raad van bestuur in het te vernieuwen FWO. Dit orgaan zal zich in de toekomst niet meer enkel richten op het zuiver fundamenteel onderzoek: verschillende onderzoekslijnen van het IWT, die onderzoek aan de hogescholen financieren, zullen nu binnen het FWO worden ondergebracht (bv. SBO-trajecten, Herculesfonds, Baekeland-mandaten, …). Bovendien zal het FWO zich in de toekomst ook meer buigen over FWO-onderzoekfinanciering aan de Schools of Arts (Hoger Kunstonderwijs) en de nautische wetenschappen die behoren tot de Vlaamse hogescholen. Het is dus zeer onlogisch dat de bestuursraad van het FWO geen enkele vertegenwoordiger uit de hogescholen zou tellen. VLHORA vraagt politici en beleidsmakers met aandrang om dit recht te zetten.




Hou alvast maandag 22 februari 2016 vrij in uw agenda
voor het jaarlijks VLHORA-congres!



Kalender

  • 27 oktober 2015: HBO5 Ontmoetingsdag "Bouwen aan HBO5" - meer info
  • 23 november 2015: HoGent-studiedag voor het brede publiek: 'Preventie, vroege detectie en aanpas van taal- en spraakproblemen bij jonge kinderen in het onderwijs en de revalidatiesector - meer info
  • 3 december 2015: Hogeschool Gent: Studiedag Zorgeloze Zorg 'Hoe kunnen we bruggen slaan tussen zorg en maatschappij?...' - meer info
  • 8 december 2015: Procrustes slotevent "Gender op school: mythe en realiteit" - meer info
  • 10 december 2015: Flanders Knowledge Area: informatie, begeleiding en advies aan (potentiële) mobiele studenten - meer info
  • 22 februari 2016: VLHORA-congres
  • 3 en 4 maart 2016: Universiteit Antwerpen organiseert een congres voor de Learner Autonomy Special Interest Group LASIG met als titel "Fostering Learner Autonomy: Learners, teachers and researchers in action" - meer info


Wie Wat Waar

  • Erwin Goegebeur (PXL) volgt Rob Cuyvers op in de overleggroep kunsten
  • Marleen Verlinden (LUCA) volgt Carl Van Eyndhoven op in de overleggroep kunsten
  • Guido Vande Kerkhove (Howest) volgt Bart Strubbe op in de overleggroep ICT
  • Nathalie Schepens (Howest) volgt Arnaud Dewulf op in de overleggroep verpleegkunde
  • Hilde Bottu zal het samenwerkingsverband HBO5 Leuven vertegenwoordigen in opvolging van Paul Goossens. Zij vertegenwoordigt HBO5-Limburg ook in opvolging van Marleen Wouters.
  • Bert De Bisschep (EhB) volgt Annick D’Hooge op in de werkgroep wetenschappelijk onderzoeksbeleid


U heeft ook een bericht?

Uw instelling organiseert een studiedag, congres, ... dat interessant en toegankelijk is voor het hoger onderwijs? Uw aankondiging kan worden opgenomen in de VLHORA-nieuwsbrief. Voor praktische informatie; contacteer myriam.slock@vlhora.be.



U heeft ook een vacature?

Vacatures op beleidsniveau in de Vlaamse hogescholen die aan het VLHORA-secretariaat bekend worden gemaakt, worden gepubliceerd op de VLHORA-website.


Volg ons via:
Contact: Ravensteingalerij 27 bus 3 - 1e verd.    B-1000 Brussel    |    tel. +32(0)2 211 41 95     |    E-mail