NL
 - EN
VLHORA-nieuwsbrief november
Nieuwsbrief-archief

Bouwen aan HBO5

Beste lezer

Met meer dan 300 waren we eind oktober op de ontmoetingsdag HBO5 in de zalen van het Vlaams Parlement. Het tekent het belang van HBO5 in het onderwijslandschap. Het was ook een ontmoetingsdag in de letterlijke zin, want de deelnemers kwamen van alle samenwerkingsverbanden en alle partners van die samenwerkingsverbanden. Ook in de toespraken en in het panelgesprek werd als uit één mond het belang van het onderwijsniveau 5 benadrukt.

Dat was niet anders in de toespraak van de viceminister-president van de Vlaamse Regering en minister van Onderwijs Hilde Crevits. Dat is natuurlijk niet verwonderlijk want in haar beleidsbrief lezen we ook al

Ik werk verder aan de uitbouw van het HBO5 als volwaardig onderdeel van het hoger onderwijs. Tegen het voorjaar van 2016 maak ik hierover een conceptnota die eind 2016 zal uitmonden in een verankering van de regelgeving voor HBO5 in de codex hoger onderwijs. Het is de bedoeling dat het opleidingsaanbod op kwalificatieniveau 5 een aantrekkelijk alternatief wordt voor jongeren die momenteel niet hun weg vinden naar het hoger onderwijs of zonder succes aan een bacheloropleiding beginnen. De uitbouw van het HBO5 is dus ook een belangrijk element in de context van oriëntering en heroriëntering. Ik waak erover dat ook de volwassenen hun weg naar het HBO5 blijven vinden en dat de opleidingen duidelijk beroepsgericht blijven. Een flexibel, laagdrempelig aanbod moet het mogelijk maken dat een brede doelgroep een kwalificatie kan behalen die zeer nauw aansluit bij de noden van de arbeidsmarkt.”

Dit is lovenswaardig, hoewel we hadden gehoopt dat de conceptnota waarvan sprake er nu al was geweest. De samenwerkingsverbanden verenigd in het platform HBO5 vragen dat er met al deze zaken snel vooruitgang wordt gemaakt.

De voorzitter van dat platform, Toon Martens, stelde in zijn opening ook duidelijk dat er heel wat verwacht wordt van de overheid. Zo noemde hij een heldere positionering van HBO5 in Vlaanderen en Europa inclusief een coherente regelgeving gebaseerd op het hoger onderwijs. Hij vroeg ook een volwaardige financiering met inbegrip van sociale toelagen. De minister maakte zelf nog allusie hierop door te wijzen op bestaande schrijnende toestanden. Daarnaast vraagt het platform ook financiële ruimte voor nieuwe opleidingen, middelen voor noodzakelijke investeringen en voor de internationalisering van HBO5 opleidingen. Verder moet er prioritair aan de omvormingen worden gewerkt en moeten procedures voor nieuwe opleidingen eenvoudiger en korter. Tot slot brak hij ook nog een lans voor het inbedden van HBO5 in de hogescholen met waarborgen voor de eigenheid van dit hoger beroepsonderwijs.

Voor dit alles is het ook belangrijk dat het niveau 5 meer en betere erkenning en herkenning krijgt, ook in de verschillende (tewerkstellings)sectoren. We zijn er echter van overtuigd dat we hiervoor met deze ontmoetingsdag al een eerste stap hebben gezet.

Marc Vandewalle
secretaris-generaal




Powerpoint presentaties

Filmpjes van de samenwerkingsverbanden

Fotoreeks

 



 

Bouwen aan HBO5: Keynote Simon Broek

In zijn toespraak presenteerde Simon Broek de resultaten van een vergelijkende CEDEFOP-studie rond de kwalificaties op niveau 5 in 15 Europese landen. Binnen Europa is er een enorme verscheidenheid in deze kwalificaties. Het is ook een snel evoluerend veld. De diversiteit situeert zich zowel in de systemen als in de context.


Het bereiken van een EQF-5 level kan zowel door het (post-)initieel onderwijs als tijdens de tewerkstelling. Afhankelijk van het land, worden de EQF-5 competenties omschreven als een combinatie van vaardigheden, kunde en kennis.

In zijn slotopmerkingen gaf Broek aan dat de studie laat zien dat niveau 5 kwalificaties een belangrijke rol spelen onder meer door het verbeteren van het banenperspectief en het open houden van leerwegen. Ook de bijdrage tot levenslangleren (ook voor niet-traditionele lerenden) blijkt belangrijk. Bovendien bieden niveau 5 kwalificaties zowel verticale progressie (toegang tot het hoger onderwijs) als horizontale progressie (carrière switch/ specialisatie).

De studie is hier beschikbaar.




Bouwen aan HBO5: Keynote Roland Van Der Poel

De Rotterdam Academy (RAC) is een samenwerkings-verband van de Hogeschool Rotterdam met de centra voor volwassenenonderwijs Albeda College en Zadkine, die in Nederland als Regionale Opleidingencentra (ROC’s) worden genoemd. Spreker Roland Van Der Poel, onderwijsmanager aan de Hogeschool Rotterdam én het RAC, bestempelde de vorming van het niveau 5 in het Nederlandse hoger onderwijs als één van de belangrijkste onderwijsinnovaties van de laatste decennia.

Doelstelling is flexibel onderwijs te voorzien dat heel sterk aansluit bij de arbeidsmarkt rekening houdend met de specifieke situatie van grootstad Rotterdam.

 

Deze metropool kent immers veel laaggeschoolde burgers en bovendien vallen ongeveer 70 % die een opleiding starten aan de universiteit of hogescholen uit de boot zonder hoger onderwijsdiploma. Daarom zette de stad Rotterdam mee de schouders onder de uitbouw van een waardig niveau 5 in het hoger onderwijs, met name de Associate Degree (AD). Momenteel telt het RAC ongeveer 1.900 cursisten die in hun opleiding het operationele en het vakmanschap verbinden met strategieën. Het bundelen van deze opleidingen in de Rotterdam Academy heeft tot grote groei geleid. Het succes en de vraag van de arbeidsmarkt in Nederland voor dit onderwijsniveau is zo groot dat ondertussen 7 Nederlandse hogescholen de handen in elkaar hebben geslagen om tegen 2019 het aantal AD-opleidingen in het hele land te verdrievoudigen.



Bouwen aan HBO5: panelgesprek

In een panelgesprek met Pieter Depessemier (AP Hogeschool), Tony Bastijns (CVO HIK), Krispijn Yperman (Horeca Vlaanderen), Els Vandewalle (VDAB) en Karin Tournicourt (C&A) kwam voornamelijk de eigenheid van HBO5 aan bod. Deze eigenheid ligt voor een groot deel in de specifieke en intense relatie die het onderwijs op dit niveau heeft met de arbeidsmarkt. Dit komt in de eerste plaats tot uiting in het werkplekleren dat een essentieel deel van elke opleiding moet vormen. Panelleden benadrukten hierbij het belang van het meewerken van de student op de werkvloer (in tegenstelling tot observeren) in combinatie met leren. Dit moet opgevat worden als een vorm van duaal leren, eerder dan als een meer klassieke stage en de samenwerking tussen en gedeelde verantwoordelijkheid van het samenwerkingsverband en de werkplek is dan ook van cruciaal belang.

De arbeidsmarkt ligt verder, via de beroepskwalificaties die zij uitschrijven, aan de basis van elke nieuwe of omgevormde opleiding. De panelleden uit het werkveld vinden het goed dat op die manier systematisch wordt nagedacht over de profielen die er op de arbeidsmarkt zijn, zodat voor afgestudeerden ook een duurzame tewerkstelling kan worden gegarandeerd. Benadrukt is wel dat er op bepaalde vlakken nood is aan flexibiliteit in de procedure en de structuren.

Uit het feit dat er een voorzichtig toenemende vraag naar afgestudeerden HBO5 wordt opgetekend blijkt dat de arbeidsmarkt dit niveau wel degelijk waardevol vindt. Een pleidooi is wel gehouden voor het verder werken aan zichtbaarheid en bekendheid.

Deze visies kwamen ten slotte ook ten dele terug in de adviezen die het panel formuleerde voor de minister. Gevraagd wordt naar een duidelijke profilering, naar flexibiliteit in de regelgeving met de student – generatiestudent zowel als heroriënterende en levenslang lerende student – als uitgangspunt. Er heerst een geloof in de samenwerking tussen de verschillende aanbieders van HBO5 om tot een echte versterking van het niveau te komen. Daarenboven moeten een aantal essentiële voorwaarden op vlak van financiering, personeel en coördinatie worden vervuld en is een duidelijke cesuur in de regelgeving waarbij die van het hoger onderwijs richtinggevend is, noodzakelijk.





 

Bouwen aan HBO5: toespraak minister van Onderwijs

In de slottoespraak belichtte minister Crevits om te beginnen de grote mogelijkheden van HBO5. Dit onderwijsniveau kan mooie kansen bieden voor jongeren die hun gading niet vinden in een bacheloropleiding (jaarlijks 10.000 studenten die tevergeefs starten) en toch een hogeronderwijskwalificatie willen behalen, maar dan één die sterker beroeps-


gericht en ‘hands on’ is (mede te danken aan een groot aandeel werkplekleren). Dit is een potentieel belangrijke hefboom voor de verdere democratisering van het hoger onderwijs.

Voor de toekomst ziet de minister drie belangrijke voorwaarden voor succes, die ook in de verwachte conceptnota verder zullen uitgewerkt worden. Ten eerste moet werk gemaakt worden van versterkte en toekomstgerichte opleidingen. Ten tweede moeten sociale voorzieningen en de nodige omkadering worden uitgewerkt voor de HBO5-studenten zodat alle drempels worden weggewerkt voor de beoogde doelgroep. Ten slotte moet de ‘landingsplaats’ van HBO5 duidelijk worden. Deze plaats moet structureel kunnen waarborgen dat de eigenheid van HBO5 (korte, krachtige, flexibele en sterk arbeidsmarktgerichte opleidingen binnen het hoger onderwijs) gevrijwaard wordt.



De erkenning van uw gezondheidszorgberoep: vanaf 1 januari bij Zorg en Gezondheid

Voor bepaalde beroepen in de gezondheidszorg, heeft u in België een erkenning en een visum nodig. Het gaat over artsen en tandartsen, kinesitherapeuten, verpleeg- en zorgkundigen, ziekenhuisapothekers, vroedvrouwen en paramedische beroepen zoals diëtist, ergotherapeut of audioloog.

Vanaf 1 januari 2016 vraagt u de erkenning voor die beroepen online aan bij het agentschap Zorg en Gezondheid van de Vlaamse overheid. Voor elk beroep zijn er verschillende bewijsstukken die u moet indienen. Het visum blijft een federale bevoegdheid, maar in de meeste gevallen hoeft u dat niet zelf aan te vragen.

Meer uitleg en een overzicht per beroep vindt u op www.zorg-en-gezondheid.be/zorgberoepen.



40 jaar krachtenbundeling Nederlandse hogescholen

De Nederlandse koepelvereniging van de hogescholen, de Vereniging Hogescholen sloot vorige week haar jubileumjaar (40 jaar) feestelijk af. De Nederlandse minister-president Rutte kwam er alvast zijn waardering uitspreken voor de Nederlandse hogescholen en noemde en roemde daarbij expliciet het praktijkgericht onderzoek aan de hogescholen voor de maatschappelijke meerwaarde. De Nederlandse minister van Onderwijs Bussemaker onderstreepte in haar toespraak het belang van de maatschappelijke betrokkenheid van hogescholen. Ze legde daarbij de link met de huidige uitdaging om het groeiende aantal vluchtelingen een plek in de samenleving te geven. Als geschenk had ze daarom 40 studiebeurzen mee om vluchtelingen aan de hogescholen te laten studeren.

Uiteraard feliciteren we onze Nederlandse collega’s nogmaals met hun jubileum en het gerealiseerde parcours.

Een kort verslag, met links naar toespraken, foto’s en een animatiefilmpje over de ‘Dutch Professional’ vind je via deze link.



Eurashe seminarie over praktijkgericht onderzoek

Eurashe heeft sinds kort haar inspanningen op praktijkgericht onderzoek op de kaart te zetten nog wat opgedreven. In dat kader past ook een seminarie in het Duitse Heilbronn (Baden-Wurttenberg) onder het thema 'Applied research benefits to the regional development'. Daarin komen de Europese initiatieven aan bod, maar ook het belang van het onderzoek in professioneel hoger onderwijs en de samenwerking met de regionale KMO-sector. De Duitse duale hogeschool (DHBW) die we nog kennen (of niet) van het VLHORA-congres van vorig jaar is gastheer voor dit seminarie.

Meer info en inschrijvingen via deze link.

Overigens kan daar ook nog een algemene enquête over onderzoek aan de hogescholen worden ingevuld. Aarzel niet om dat alsnog te doen!



Call for paper European First Year Experience congres

De Arteveldehogeschool organiseert van 4 tot 6 april 2016 het driedaagse European First Year Experience congres.
Op het congres worden onderzoek en praktijkvoorbeelden voorgesteld met als centraal thema de overgang naar en het eerste jaar in het hoger onderwijs.

De tiende editie van dit congres focust op drie thema's:  

1. De overgang naar het hoger onderwijs (studiekeuze, toelatingsproeven, trajectbegeleiding, diversiteit…),
2. Het algemene welzijn van studenten (stress, faalangst, zich thuis voelen, zelfmoord, betrokkenheid…),
3. Onderwijsinnovatie (motiverend en taalontwikkelend lesgeven, krachtige leeromgevingen, activerend onderwijs…).  

Het thema academische taal valt onder thema 1 en 3 en kan je bij de subthema’s op het indienformulier aanduiden.  

Heb jij een sterk voorbeeld uit jouw opleiding of lespraktijk? Denk je aan een collega? Wil je een probleem voorleggen aan een internationale groep? Hier vind je meer info over de thema's en hoe je iets kan brengen op het congres.  

Jaarlijks participeren zo'n 300 deelnemers. Ondanks dat het een Europees congres is, mogen we deelnemers verwachten van Nieuw-Zeeland tot Canada, van Zuid-Korea tot Zuid-Afrika. Ook u bent van harte welkom en kan vanaf 18 januari inschrijven via de website.  

Voor meer info kan je mailen naar efye@arteveldehs.be.



Wie Wat Waar

  • Isabel Vanslembrouck (VIVES) volgt Erik Blomme op in de werkgroep wetenschappelijk onderzoeksbeleid;
  • Annie Goossens (TMMA en TMK) wordt opgevolgd in de overleggroep verpleegkunde door Daniëlle Van Horenbeeck (TMMA) en door Kristel Thijs (TMK);
  • Het samenwerkingsverband HBO5 Limburg zal vertegenwoordigd worden door Evi Neven in opvolging van Hilde Bottu:
  • Katrien De Smet (AP), Dieter de Vlieghere (LUCA), Karolien Geurts (Hogeschool PXL), Dirk Smits (Odisee) en Kristin Van den Buys (EhB) worden afgevaardigd in de overlegvergaderingen voor het vastleggen van de FWO-wetenschapsdisciplinecodelijst;
  • Paul Buschman (HoGent) wordt opnieuw voorgedragen als ondervoorzitter van vzw Elektron;
  • Jasper van Dijck (TM) en Valérie Van Hees (Ahs) worden afgevaardigd in de klankbordgroep Dataloep Hoger Onderwijs in opvolging van Martine Vanpoucke en Chris Mestdagh.


Kalender

  • 23 november 2015: HoGent-studiedag voor het brede publiek: 'Preventie, vroege detectie en aanpak van taal- en spraakproblemen bij jonge kinderen in het onderwijs en de revalidatiesector - meer info
  • 3 december 2015: Hogeschool Gent: Studiedag Zorgeloze Zorg 'Hoe kunnen we bruggen slaan tussen zorg en maatschappij?...' - meer info
  • 3 december 2015: Eurashe seminar "Applied research benefits to the regional development" - meer info
  • 8 december 2015: Procrustes slotevent "Gender op school: mythe en realiteit" - meer info
  • 10 december 2015: Flanders Knowledge Area: informatie, begeleiding en advies aan (potentiële) mobiele studenten - meer info
  • 22 februari 2016: VLHORA-congres
  • 3 en 4 maart 2016: Universiteit Antwerpen organiseert een congres voor de Learner Autonomy Special Interest Group LASIG met als titel "Fostering Learner Autonomy: Learners, teachers and researchers in action" - meer info


U heeft ook een bericht?

Uw instelling organiseert een studiedag, congres, ... dat interessant en toegankelijk is voor het hoger onderwijs? Uw aankondiging kan worden opgenomen in de VLHORA-nieuwsbrief. Voor praktische informatie; contacteer myriam.slock@vlhora.be.



U heeft ook een vacature?

Vacatures op beleidsniveau in de Vlaamse hogescholen die aan het VLHORA-secretariaat bekend worden gemaakt, worden gepubliceerd op de VLHORA-website.


Volg ons via:
Contact: Ravensteingalerij 27 bus 3 - 1e verd.    B-1000 Brussel    |    tel. +32(0)2 211 41 95     |    E-mail