NL
 - EN
nieuwsbrief november 2011
Nieuwsbrief-archief

Hogescholen blijven aantrekken

Beste lezer

Op welke manier krijgen we de jongere in de voor hem of haar (en/of voor de maatschappij) juiste hoger onderwijsopleiding? Dit was voor velen een cruciale vraag in de aanloop naar het begin van het academiejaar. Op verschillende openingszittingen waren discussies over selectie, oriënteringsproeven en/of variabele inschrijvingsgelden van de lucht . Dat mag natuurlijk niet echt verwonderen. Grote groepen studenten halen niet het diploma voor de opleiding waar ze oorspronkelijk voor inschreven. Een groot aantal daarvan haalt nooit een hoger onderwijskwalificatie. Dat heeft te maken met keuzes, met vooropleiding, met inzet en attitude. Maar het is natuurlijk een probleem, naast het menselijke aspect van wat als een mislukking wordt aanzien is er de maatschappelijke kost die niet rendeert. De overheid zet zichzelf overigens de doelstelling om tegen 2020, 47,8% jongeren met een diploma van hoger onderwijs te hebben.

De werkgroep onderwijs van VLHORA is hierover ook een standpunt aan het voorbereiden, maar het moge nu al duidelijk zijn dat daar niet wordt geloofd in 'simpele oplossingen' waarbij de remediëring ligt bij één initiatief op één moment in het traject. Voor de hogescholen is het duidelijk dat er bij oriëntering sprake is van een lang (en bochtig?) traject waaraan met velen wordt gebouwd voor, tijdens en na die eerste inschrijving in het hoger onderwijs.

De hogescholen blijven ervan uitgaan dat de instromende studenten een studiekeuze maken die niet altijd meteen de juiste zal blijken te zijn. Net daarom zetten de hogescholen naast oriëntering veel in op HERoriëntering. Zonder voorafname te willen doen op dat nog uit te werken advies inzake oriëntering wil ik toch al even ingaan op wat er na die initiële keuze kan gebeuren Bij heroriëntering zien we al een viertal aandachtspunten:

Een eerste voorwaarde voor goede heroriëntering is een doorgedreven en kwaliteitsvolle begeleiding tijdens (het begin van) die studies. Dit is, getuige ook vele visitatierapporten, de praktijk in de hogescholen. Hierbij mag echter niet uit het oog verloren worden dat deze praktijk onder druk komt te staan, al was het maar omdat er steeds meer (eerstejaars)studenten moeten worden begeleid met hoogstens dezelfde mensen. Voldoende middelen zijn dus een eerste voorwaarde voor succesvolle (her)oriëntering. Oordeelkundig behoud van flexibiliseringsmogelijkheden is een tweede. De evaluatie van het flexibiliseringsdecreet zal wellicht uitwijzen dat er heel wat aan de flexibilisering van het hoger onderwijs kan worden verbeterd. Men mag echter niet uit het oog verliezen dat door flexibiliseringsmogelijkheden en door het creditaccumulatiesysteem, heroriëntering minder een mislukking is en zeker beter kan worden voorbereid. Keuzemodules kunnen de (her)oriëntering voorbereiden en verschillende bouwstenen kunnen na heroriëntering worden behouden.

In het kader van heroriëntering van hogeschoolstudenten is het ook belangrijk dat de toekomstige HBO5 opleidingen nauw verbonden zijn met de hogeschool. De heroriëntering van de student aan een professionele bacheloropleiding naar een HBO5 opleiding moet vlot en zonder drempels van concurrentiële, financiële of praktische aard kunnen verlopen als we er de als maatschappij meerwaarde uit willen halen. Bij discussies over vormen van samenwerking, studentenstatuut of studentenvoorzieningen wordt daar best rekening mee gehouden.

Ten slotte is het ook van belang de overgang tussen professionele en academische opleidingen in de discussie te betrekken. Goed uitgebouwde overgangssystemen zijn belangrijk om ook initiële keuzes onder minder druk (van 'zo hoog mogelijk mikken') mogelijk te maken. Bij deze studenten kan heroriëntering een keuze worden i.p.v. noodzaak. Maar daarvoor moeten de overgangen wel realistisch blijven, moeten schakelprogramma's tot het essentiële worden herleid en moet er bij de schakeling ook rekening worden gehouden met de in aantocht zijnde verlenging van de masterprogramma's. Misschien is dat laatste net een kans om de overgang vlotter te laten verlopen?

Ik zei het al, er is geen alleenzaligmakende oplossing om elke student meteen op de juiste plaats te krijgen. Maar uit bovenstaande mag blijken dat we wel al aan verschillende deelmaatregelen kunnen werken.

Marc Vandewalle
secretaris-generaal



 VLIR-VLHORA vacature Procesbegeleider Learning Outcomes

De VLIR en de VLHORA werven gezamenlijk een procesbegeleider (Facilitator) Learning Outcomes aan voor de begeleiding van het proces van de opmaak van de domeinspecifieke leerresultatenkaders van de bachelor- en masteropleidingen.



Beleidsbrief minister van Onderwijs

Op 21 oktober nam de Vlaamse Regering akte van de beleidsbrief Onderwijs 2011-2012. De minister stelt acht strategische doelstellingen voorop:

  • open, veelzijdige en sterke persoonlijkheden vormen,
  • kansen geven aan elk talent,
  • het leren van Nederlands en vreemde talen stimuleren om mee te doen in de geglobaliseerde samenleving,
  • de leraar erkennen als sleutelfiguur in de vorming van open,
  • veelzijdige en sterke persoonlijkheden,
  • de maatschappelijke verwevenheid van onderwijs met lokale, regionale en internationale netwerken versterken,
  • ervoor zorgen dat iedere onderwijsinstelling topkwaliteit kan bieden,
  • investeren in duurzame en moderne infrastructuur.

Voor hoger onderwijs zijn onder andere volgende elementen opgenomen:

  • het verhogen van de participatie aan het hoger onderwijs
  • onderzoek en innovatie stimuleren
  • werkplekleren uitbreiden en kwaliteit verzekeren,

Uitwerking van de nodige decreten zoals het Integratiedecreet en het decreet betreffende kwaliteitszorg, Via de VLOR reageerde de VLHORA op de beleidsbrief van de minister. De belangrijkste boodschap was dat de hogescholen en de VLOR het betreuren dat beleidsbeslissing over cruciale dossiers telkens weer worden opgeschoven maar de implementatiedatum ongewijzigd blijft. Het betreft de dossiers integratie, financiering van het hoger onderwijs, externe kwaliteitszorg, sociale voorzieningen en het statuut voor onderzoekers. Daarnaast benadrukte de VLOR dat de hogescholen nauw betrokken dienen te worden bij het loopbaandebat en het hertekenen van de lerarenopleiding.

De volledige beleidsbrief en het VLOR advies vindt u terug op onze website.



MAP-ESG project

In 2005 werden de 'Standards and Guidelines for Quality Assurance in the European Higher Education Area' (ESG) gepubliceerd. Dit document beschrijft een aantal standaarden en richtlijnen omtrent kwaliteitsbewaking met betrekking tot de interne kwaliteitszorg (Deel 1), de externe kwaliteitszorg (Deel 2) en de kwaliteitszorgagentschappen (Deel 3), met als doel de kwaliteit van het Europese hoger onderwijs te verhogen.

EURASHE (the European Association of Institutions in Higher Education) heeft samen met ENQA, ESU en EUA de implementatie en de eventuele nood voor een revisie van de ESG in kaart gebracht (MAP-ESG project). Tijdens dit proces werden onder andere de Vlaamse hogescholen geconsulteerd. Hieruit blijkt dat de ESG significant hebben bijgedragen tot de samenhang en transparantie van de kwaliteitszorg in het Europese hoger onderwijs. Met betrekking tot de vraag of een revisie van de ESG aangewezen is, blijkt vooral de nood aan verbetering van de duidelijkheid, de toepasbaarheid en de bruikbaarheid ervan. Het volledige verslag van het MAP-ESG project staat ter beschikking op de website van ENQA (www.enqa.eu).

De VLHORA dankt de hogescholen die een bijdrage hebben geleverd aan het MAP-ESG project.



Samenstelling HBO commissie

Op 6 oktober 2011 werd de commissie HBO samengesteld. De commissie is aangesteld van 15 oktober 2011 tot en met 14 oktober 2014. De commissie, onder voorzitterschap van Luc François, bevat volgende leden:

Werkende leden:

  • Isabelle De Leenheer, deskundige met betrekking tot beroepsgerichte opleidingen in het secundair onderwijs,
  • Peter Michielsen, deskundige met betrekking tot het hoger beroepsonderwijs in het volwassenenonderwijs,
  • Kathleen Schlusmans, deskundige met betrekking tot professionele bachelors,
  • Mireille Gillebeert, deskundige met betrekking tot opleidingen van de publieke opleidingsverstrekkers van beroepsopleidingen voor volwassenen,
  • Luc Sels, deskundige met betrekking tot arbeidsmarktregie.

Plaatsvervangende leden:

  • Mieke Van Gramberen, plaatsvervangend voorzitter
  • Hakima El Meziane, deskundige met betrekking tot beroepsgerichte opleidingen in het secundair onderwijs,
  • Herman Pompijus, deskundige met betrekking tot het hoger beroepsonderwijs in het volwassenenonderwijs,
  • Frans Hegemann, deskundige met betrekking tot professionele bachelors,
  • Ann Van de Ven, deskundige met betrekking tot opleidingen van de publieke opleidingsverstrekkers van beroepsopleidingen voor volwassenen,
  • Nele Muys, deskundige met betrekking tot arbeidsmarktregie.


Integratiedecreet: personeelsluik

Eind september 2011 startte de minister van Onderwijs en het Departement Hoger Onderwijs een informele gespreksronde met alle betrokken actoren betreffende de integratie. Op 6 oktober kwam de VLHORA-werkgroep Personeelsbeleid bijeen om zich te buigen over een sneuveltekst, m.n. een voorontwerp van wat het decreet zou kunnen worden. De VLHORA-werkgroep ging hierbij grondig te werk en gaf ruimschoots input om de belangen van de hogescholen te verzekeren. Het voorontwerp van decreet voorziet onder andere een tussenstatuut, m.n. een behoudsstatuut, voor personeel waarbij de universiteit de feitelijke werkgever wordt en de hogeschool de juridische werkgever zou blijven.

In oktober vernamen we dat de universiteiten ook gewonnen zijn voor een ander scenario, m.n. een clear cut scenario, waarbij al het hogeschoolpersoneel integraal zou worden geïntegreerd in de universiteitsstructuur. Indien dit scenario mogelijk zou zijn, is de opsplitsing juridisch en feitelijke werkgever niet nodig. Een conditio sine qua non voor deze piste is dat de federale wetgeving inzake pensioenen moet aangepast worden zodat de personeelsleden die in het behoudsstatuut stappen, hun pensioenrechten kunnen behouden.

De minister zou half december zijn informele gespreksronde afsluiten door een eerste officiële versie van het ontwerpdecreet Integratie te presenteren aan de Vlaamse ministerraad. De VLHORA-werkgroep Personeelsbeleid zal deze laatste versie grondig bespreken op 22 december. Vanaf januari 2012 zal de minister starten met de formele gespreksronde in alle officiële geledingen (VLOR, VOC, ...).



Onderzoeksspeerpunten

De Vlaamse hogescholen maken deel uit van het European Network for Universities of Applied Sciences (UASnet). Deze Europese koepelorganisatie heeft als voornaamste doelstelling onderzoek aan de hogescholen te stimuleren op Europees vlak. Daarom wordt gewerkt aan de profilering van het onderzoeksbeleid aan elke Vlaamse hogeschool door het ontwikkelen van onderzoeksspeerpunten.

De Raad van Bestuur besliste om de methodiek diepgaander te bespreken in een subwerkgroep. Deze subwerkgroep zal tevens werken aan het ontwikkelen van een strategisch meerjarenplan om het onderzoeksbeleid aan de hogescholen verder uit te bouwen. Gezien de nakende integratie en de veranderingen die hiermee zullen gepaard gaan, is het immers nodig om een toekomstgerichte algemene visietekst te ontwikkelen voor de bacheloropleidingen met professionele gerichtheid.



Wijzigingen betreffende personeelszaken vanaf 1 september 2011

Op het niveau van het Vlaams Onderhandelingscomité (VOC) stemde VLHORA toe met volgende wijzigingen inzake het personeelsstatuut:

  • Inzake de overgang van een personeelslid uit het deeltijds kunstonderwijs (DKO) en het volwassenenonderwijs (VWO) naar een hogeschool werd beslist dat vanaf 1 september 2011 de volledige anciënniteit meetelt. Voor een personeelslid die zowel les geeft in het DKO of het VWO als op een hogeschool, wordt de opgebouwde anciënniteit in het DKO of VWO vanaf 1 september volledig meegeteld.
  • Volgens eerdere wetgeving was het reeds mogelijk dat een personeelslid bij het overlijden van een bloed- of aanverwant die onder hetzelfde dak, maximaal 4 dagen per kalenderjaar als uitzonderlijk verlof kan opnemen. De nieuwe wetgeving zorgt ervoor dat dit nu ook mogelijk is wanneer het personeelslid niet met deze verwant onder hetzelfde dak woont.


Erasmus for All

Op 23 november 2011 is het nieuwe EU-programma voor onderwijs, opleiding, jeugd en sport voorgesteld: Erasmus for All. Vanaf 2014 zullen tot 5 miljoen mensen - bijna tweemaal zo veel als nu - de kans krijgen om in het buitenland te studeren of een opleiding te volgen met een beurs van Erasmus voor iedereen. Binnen deze groep bestaat bijna 3 miljoen uit studenten in het hoger onderwijs en praktijkstagestudenten. Voltijdse masterstudenten zullen baat hebben bij een nieuwe garantieregeling voor leningen die door de Europese Investeringsbank opgezet is. Het nieuwe programma beslaat een periode van 7 jaar, en heeft een budget van €19 miljard ter beschikking.



Activiteitenverslag AHOVOS werkingsjaar 2010

Het Agentschap voor Hoger Onderwijs, Volwassenenonderwijs en Studietoelagen (AHOVOS) publiceerde zijn vierde activiteitenverslag. Traditioneel bevat het 2 soorten informatie: gegevens over de werking van het agentschap en gegevens over het uitgevoerde beleid. Interessant is dat AHOVOS tot de vaststelling gekomen is dat de hoeveelheid gegevens die in de Databank Hoger Onderwijs ingevoerd moeten worden, veel te uitgebreid is voor de berekening van de werkingslmiddelen. Geïnteresseerd? Klik hier.



Wie Wat Waar

  • Voor de Vlor-werkgroep hoger onderwijs in de 21e eeuw worden vanuit de VLHORA Ben Lambrechts (Provinciale Hogeschool Limburg) en Marc Vandewalle (VLHORA) afgevaardigd.
  • In de Vlor AR-werkgroep auditieve beperkingen zijn voor de VLHORA Griet De Smet (Arteveldehogeschool) en Marleen De Sloovere (Lessius Antwerpen) afgevaardigd.
  • AKOV is gestart met de uitrol van de Vlaamse kwalificatiestructuur. De VLHORA vaardigt Wim Hoste (Arteveldehogeschool) af als inschalingsexpert. Als plaatsvervanger is Johan De Langhe (Katholieke Hogeschool Zuiid-West-Vlaanderen) afgevaardigd. Jean-Pierre Roose (Erasmushogeschool Brussel) heeft naar aanleiding van zijn pensionering zijn ontslag aangeboden als Bologna-promotor. Gezien het thema voor de huidige werkzaamheden van de Bologna-experts, 'Lifelong Learning Programme', is geopteerd om de expertengroep uit te breiden met de stafmedewerker Onderwijsbeleid van de VLHORA, Sofie Landuyt. De drie andere Bologna-promotoren voor de hogescholen zijn Michael Joris (Katholieke Hogeschool Limburg), Wim Hoste (Arteveldehogeschool) en Hélène Van Brabant (Karel de Grote-Hogeschool).
  • In de VLHORA-werkgroep Onderzoek wordt Chris Van Keer (Katholieke Hogeschool Sint-Lieven) opgevolgd door Peter Hanselaer (Katholieke Hogeschool Sint-Lieven); wordt Ann Verlinden (Katholieke Hogeschool Leuven) opgevolgd door Irène Hermans (Katholieke Hogeschool Leuven en wordt Lynn Matton (Hogeschool West-Vlaanderen) opgevolgd door Piet Gymonprez (Hogeschool West-Vlaanderen). In de werkgroep Verpleegkunde wordt Natasja Jennekens (Katholieke Hogeschool Limburg) opgevolgd door Luc Van Gorp (Katholieke Hogeschool Limburg).
  • Lieven Desmet (Hogeschool West-Vlaanderen) wordt door Ward Dumoulin (Hogeschool West-Vlaanderen) opgevolgd in de werkgroep Lerarenopleiding.
  • Voor de werkgroep Lerarenopleiding was nog geen vertegenwoordiger vanuit de hogescholen van de associatie Limburg. Vera Goossens, departementshoofd lerarenopleiding van XIOS Hogeschool Limburg, is aangesteld.
  • In het forum Onderzoek wordt Patricia Huion (Katholieke Hogeschool Limburg) opgevolgd door Ria Bollen (Katholieke Hogeschool Limburg).
  • De Vlaamse Regering hecht haar goedkeuring aan de registratie van The University of Kent, gevestigd in Brussel, als geregistreerde instelling voor hoger onderwijs. Ze erkent meteen ook de masteropleidingen 'Master in International Relations', 'Master in International Conflict Analysis', 'Master in International Political Economy', 'LLM in International Law with International Relations' en 'LLM in International Economic Law' als nieuwe opleidingen.


Kalender

  • 09 december 2011: VLOR studie- en ontmoetingsnamiddag 'Aansluiting onderwijs arbeidsmarkt', Leuven
  • 21 december 2011: BIG BRAINS FOR LIFE organisatie van de Karel de Grote-Hogeschool Antwerpen in het kader van Music for Life
  • 22 december 2011: Hogeschool Gent: studiedag 'Afstandsonderwijs'

Volg ons via:
Contact: Ravensteingalerij 27 bus 3 - 1e verd.    B-1000 Brussel    |    tel. +32(0)2 211 41 95     |    E-mail