NL
 - EN
nieuwsbrief mei 2012
Nieuwsbrief-archief

Kloof

Beste lezer

Verderop in deze nieuwsbrief kan u lezen dat het zogenaamde integratiedecreet op het Vlaamse Onderhandelingscomité voor het hoger onderwijs is onderhandeld en daarna nogmaals principieel is goedgekeurd door de Vlaamse Regering. Deze ingrijpende hervorming heeft veel discussie losgeweekt. De Vlaamse hogescholen hebben zich bij de onderhandelingen vooral ingezet om de vele noodzakelijke voorwaarden die nodig zijn om deze hervorming in goede banen te leiden, te realiseren.

De hogescholen wijzen daarbij op de middelen die broodnodig zijn, zowel voor de integrerende opleidingen als voor de professioneel gerichte bacheloropleidingen en de opleidingen in de kunsten die tot de verantwoordelijkheid van de hogescholen blijven behoren. Ook de zorg om het personeel, zowel diegenen die mee de overstap maken, als diegenen die dat niet doen, was en is groot. Bovendien wijzen de hogescholen op de belangrijke voorwaarde van samenwerking en dwarsverbanden tussen alle instellingen en opleidingen van hoger onderwijs.

En daar lijkt het schoentje plots nog meer te knellen. Sommigen bereiden een terugkeer voor naar een diepe kloof tussen de bacheloropleidingen aan de hogescholen en de opleidingen aan de universiteiten. Nochtans heeft zowat iedereen er in de aanloop van dit debat (in de nota Van Damme, tijdens het maatschappelijk debat, in de Ad Hoc parlementaire commissie, in de pers, …) er op gewezen dat samenwerking en kruisbestuiving tussen al deze opleidingen van cruciaal belang is voor ons hoger onderwijs. Ook de Vlaamse Regering heeft dit in haar princiepsakkoorden opgenomen en bovendien gewezen op de noodzaak van duidelijke waardering voor de professioneel gerichte bacheloropleidingen en op de samenwerking met de academisch gerichte opleidingen. Overigens is hier ook hard aan gewerkt en naartoe gewerkt. Associaties brachten alle opleidingen samen, er werd gewerkt aan schakels en overgangen, er werden netwerken gebouwd. De instellingen werkten samen op het vlak van internationalisering, VLIR-UOS onderzocht hoe de complementariteit tussen hogescholen en universiteiten ten goede kan komen van de ontwikkelingssamenwerking, kwaliteitszorg voor het hoger onderwijs werd op elkaar afgestemd. De Vlaamse overheid schreef zelfs de Vlaamse Universiteiten en Hogescholenraad (VLUHR) in, in haar decreet.

Het zou een grote vergissing zijn om in het continuüm en de complementariteit die er bestaan in het Vlaamse hoger onderwijs (met straks ook het hoger beroepsonderwijs als extra trede), de sterktes van elk niveau of elke gerichtheid niet met elkaar te verbinden. Het zou nefast zijn voor studenten en maatschappij dat er hoger onderwijs met twee (of meer) snelheden zou ontstaan. De diversiteit, democratisering, en employability, toch in de eerste plaats te danken aan het hogeschoolaandeel in het hoger onderwijs, zouden er sterk onder lijden. Het zou verkeerd zijn aandacht en middelen te zeer in één richting te oriënteren zodat ook heroriëntering, internationale benchmarking, mobiliteit tussen opleidingen en innovatiepotentieel opnieuw een knauw krijgen. De keuze voor één hoger onderwijsruimte betekent niet alleen internationale samenwerking, maar ook samenwerking dicht bij huis.   

De integratie is straks een feit en later zal moeten blijken of dit een eindpunt, een rustpunt, dan wel een screenshot van iets in beweging is geweest, maar laat ons intussen de kracht van samenwerking niet verliezen!

Marc Vandewalle
secretaris-generaal



Overleg met ministers Smet en Lieten

Driemaandelijks gaat de VLHORA in overleg met de minister van Innovatie, Ingrid Lieten, en de minister van Onderwijs, Pascal Smet. Op 20 maart 2012 vond zo een overleg plaats. Naast planlast - waarbij onder andere opnieuw werd verwezen naar de bestaande voorstellen tot planlastvermindering en de zorg om in nieuwe decreten geen extra planlast te creëren - en HBO5, stond ook oriëntering op de agenda.

Het VLHORA standpunt inzake oriëntering vindt u terug op onze website. Uit het overleg blijkt dat het kabinet Smet de stelling van de VLHORA volgt dat reeds in het secundair onderwijs aandacht moet zijn voor oriëntering.

Met betrekking tot wetenschappelijk onderzoek kaartte de VLHORA het belang aan van het praktijkgericht onderzoek aan de hogescholen voor het onderwijs en de regio.

Tevens onderlijnde de VLHORA de noodzaak van een democratische en gedegen vertegenwoordiging van de hogescholen in de cruciale beleidsorganen omtrent onderzoek en innovatie. Meer informatie inzake praktijkgericht onderzoek vindt u in de VLHORA position paper op onze website.



Integratiedecreet

De afgelopen maanden werd in verscheidene vergaderingen van het Vlaams Onderhandelingscomité (VOC) druk onderhandeld met vakbonden, overheid en besturen van hogescholen en universiteiten over de inhoud van het voorontwerp van decreet betreffende de integratie van de academische hogeschoolopleidingen in de universiteiten. De VLHORA leverde door zijn expertise verschillende praktische suggesties over de grote luiken zoals organisatie, financiering en personeelsmaterie, gezien de integratie van de academische opleidingen van de hogescholen in de universiteiten een strategische ontwikkeling is die grote veranderingen zal teweeg brengen in het Vlaamse hoger onderwijslandschap. Uiteindelijk gaven de besturen van hogescholen en universiteiten naast hun akkoord ook een aantal serieuze aandachtspunten en bekommernissen mee aan de minister.

Zo stelden hogescholen en universiteiten gezamenlijk dat de taalregeling - zoals nu opgenomen in het voorontwerp van integratiedecreet - praktisch onuitvoerbaar geacht wordt. Het decreet bevat tegenstrijdige definities en concepten en legt extreem complexe administratieve controles op. Dit getuigt van weinig overheidsvertrouwen in de hogeronderwijsinstellingen. Bovendien verhindert de taalregeling net het aantrekken en tewerkstellen van internationale toponderzoekers en kunstenaars, terwijl het beleid van de Vlaamse regering er net op gericht was om Vlaanderen voor deze categorieën een aantrekkelijke regio te maken. Er werd duidelijk vermeld dat indien deze taalregeling in een afzonderlijk decreet zou zijn opgenomen, de hogeronderwijsinstellingen hierover in geen geval een protocol van akkoord zouden afleveren.

Daarnaast staan er bepalingen in het voorontwerp die de creatie van een substantieel sociaal passief tot gevolg kunnen hebben, terwijl de overheid de hogescholen van in het begin heeft beloofd om dit zo minimaal mogelijk te houden. De VLHORA stelde uitdrukkelijk dat het beperkte overheidsengagement om inzake opzegtermijn en -vergoedingen van personeelsleden louter wat juridisch advies in te winnen onvoldoende is.



Begroting van 2012: besparingen

De minister kondigde aan dat de Vlaamse Regering in 2012 moet besparen en dat dit ook effect heeft op de financiering van het hoger onderwijs. De minister besliste om het loonkostgedeelte van de financiering van de hogescholen volledig te indexeren, maar de indexverhoging niet toe te passen voor het werkingsgedeelte. Hoewel enigszins begrip kan worden opgebracht dat de minister momenteel begrotingsinspanningen moet leveren, komt de VLHORA tot de vaststelling dat sinds het Financieringsdecreet in 2008 door jaarlijkse niet- of gedeeltelijke indexeringen vanwege de overheid de hogeronderwijsinstellingen ondertussen minstens  50 miljoen euro minder hebben ontvangen. De hogeschoolbesturen stellen vast dat deze evolutie de afgelopen jaren lijkt op een verdoken structurele besparingsmaatregel van de overheid ten aanzien van het hoger onderwijs.

Daarnaast besliste de minister om ook het werkingsgedeelte van de sociale voorzieningen voor studenten dit jaar niet te indexeren. Deze niet-indexering vanwege de overheid heeft concreet tot gevolg dat de studentenvoorzieningen van de hogescholen in 2012 minstens 190.000 euro minder kunnen verwachten. Gezien bovenstaande vaststellingen beslisten de hogeschoolbesturen in het Vlaams Onderhandelingscomité (VOC) geen akkoord te verlenen aan deze maatregel.



Nieuw visitatie- en accreditatiestelsel

Nadat eind vorig jaar de Vlaamse Regering haar principiële goedkeuring hechtte aan het voorontwerp van decreet, stelde de NVAO een ontwerp van accreditatiekader op. Beide documenten werden grondig besproken binnen de stuurgroep kwaliteitszorg van de VLHORA. In samenwerking met de werkgroep van de VLIR werd een advies over het voorontwerp voorbereid en aan het kabinet bezorgd. Het accreditatiekader werd besproken in het klankbordoverleg waarop naast de VLIR en de VLHORA ook het kabinet, de administratie en de NVAO vertegenwoordigd zijn. Naar aanleiding van de besprekingen in de diverse overlegmomenten werd het ontwerp accreditatiekader aangepast maar een definitieve versie is nog niet beschikbaar.

Ondertussen hebben zowel de Vlor als de SERV zich gebogen over het voorontwerp van decreet. Hun adviezen vindt u hier (Vlor-advies - SERV-advies).

Op 23 maart bevestigde de Vlaamse Regering haar principiële goedkeuring aan het voorontwerp van decreet. Dit voorontwerp en de memorie van toelichting liggen nu voor advies bij de Raad van State.

Op basis van de beschikbare documenten hebben de VLHORA en de VLIR een ontwerp van visitatieprotocol uitgewerkt dat onderwerp van discussie zal zijn tijdens het volgende klankbordoverleg later deze maand.



Forum internationale competenties - 15 mei 2012

In samenwerking met de leden van het Forum ADINSA organiseert Flamenco vzw een forum rond internationale competenties in het curriculum. Het forum is bedoeld voor beleidsmakers, opleidingscoördinatoren en medewerkers van de diensten Internationalisering. Na keynote speeches door Jeanine Gregersen-Hermans (Universiteit Maastricht) en Frederik De Decker (Associatie Universiteit Gent), worden parallelle workshops opgezet met voorstelling van praktijkvoorbeelden rond een subdomein van de internationale competenties:

  • taalvaardigheid, met Lies Sercu (KU Leuven) en Luc Dierckx (HUB)
  • interculturele competenties, met Joke Simone (Lessius Mechelen)
  • wereldburgerschap, met Karine Hindrix (KH Leuven), Koen Korevaar (Lessius Antwerpen), Klaas Vansteenhuyse (KH Leuven), Inés Verplancke (Ryckevelde)
  • persoonlijke groei, met Michaël Joris (KHLim)

Het forum vindt plaats op dinsdag 15 mei 2012 van 9.30 tot 13.00 uur - of tot 14.30 uur met lunch -  in de Erasmushogeschool  Brussel – Campus Dansaert , Zespenningenstraat 70, 1000 Brussel. Inschrijven kan nog tot 8 mei via de link: http://www.flamenco-vzw.be/nl/flamenco-forum-competenties/



Adviesnota Mobiliteit 20-20

De raad van bestuur van Flamenco vzw keurde tijdens de vergadering van 24 januari 2012 de adviesnota. De 20-20-doelstelling m.b.t. de hogeronderwijsmobiliteit: definities en criteria die gebruikt worden om de studentenmobiliteit te meten en te registreren, goed. De Flamenco-werkgroep Mobiliteit 20-20 zet de werkzaamheden verder teneinde de uitvoeringsmodaliteiten van het advies uit te werken, te adviseren en te begeleiden.

De nota werd besproken tijdens de vergadering van het VLUHR bestuurscomité Internationalisering & Ontwikkelingssamenwerking van 29 maart 2012.

Het advies werd overgemaakt aan het kabinet van de minister voor Onderwijs en het departement Onderwijs & Vorming.

http://www.flamenco-vzw.be/nl/studies-and-statistics/adviesnota-mobiliteit-20-20/



Europese minister voor hoger onderwijs maken nieuwe gezamenlijke afspraken

Eind april 2012 vond in Boekarest de ministeriële EHEA-conferentie plaats. Het communiqué 'Making the Most of Our Potential: Consolidating the European Higher Education Area' bevat een aantal prioriteiten voor de periode 2012-2015. Vlaanderen engageerde zich om samen met Nederland een voortrekkersrol te spelen omtrent de automatische erkenning van graden. Ten slotte heeft Vlaanderen aangekondidg dat ze met steun van de Europese Commissie in 2013 een internationale conferentie wil houden met als thema 'the Interaction between higher education researchers and policy makers in the field of trust, recognition and quality assurance'. Het communiqué kan je hier downloaden.

Input voor de ministeriële conferentie goed ontvangen

De VLHORA heeft via haar actief lidmaatschap in Eurashe - één van de officiële leden van de Bologna Follow Up Group (BFUG) - ook de kans om inhoudelijke input te leveren in de voorbereiding van de Bologna conferentie. Bovendien verspreidt en bespreekt Eurashe op de conferentie haar policy paper, samengesteld uit de resultaten van de verschillende Eurashe werkgroepen.

Ook het standpunt van de hogescholen over participatie aan onderzoek en innovatie in Europa wordt hierin ondersteund. Voor het eerst nam de Eurashe delegatie ook een gezamenlijke Eurashe en UASnet position paper over onderzoek en innovatie mee naar de conferentie. Zowel de inhoud als de samenwerking werden door verschillende delegaties goed ontvangen.



Genderverschillen

publicatie: Genderverschillen met betrekking tot het opleidingsniveau en levenslang leren, 'Vrouwen en mannen in België - Instituut voor de gelijkheid van vrouwen en mannen - 2e editie 2011

In nauwelijks twee generaties tijd is het verschil in opleidingsniveau tussen vrouwen en mannen in grote mate verschoven in het voordeel van vrouwen. De jongere generaties vrouwen zijn gemiddeld zelfs hoger opgeleid dan hun mannelijke leeftijdsgenoten. Lees meer ...



Nieuw hoofdstuk ‘op zoek naar werk’

Op de website www.centenvoorstudenten.be is er een nieuw hoofdstuk toegevoegd voor afgestudeerden over de overstap van studies naar werk met volgende onderwerpen: werken in loondienst, werken als zelfstandige en inschrijven als werkzoekende. Deze aanvulling vervangt de vroegere brochure ‘afgestudeerd, wat nu?’ en heeft, net als bij de andere inhouden, het voordeel om steeds actuele informatie aan te reiken.



Jobstudentenfolder 2012

Deze informatiefolder is bijgewerkt en hier beschikbaar. De inhoud is vrij te gebruiken binnen elke studentenvoorziening en kan online gezet worden op de eigen website.



Budgetstandaard studiefinanciering

Een achttal studentenvoorzieningen hebben interesse getoond om de ‘budgetstandaard studiefinanciering hoger onderwijs’ (met de gevraagde aanpassingen) te gebruiken binnen de eigen werking. Een aantal stuvo’s moeten het nog bekijken. Anderen hebben nog twijfels of geen belangstelling. Tijdens en na de laatste vergadering van de Overleggroep Studiefinanciering van 22 maart 2012 werden er nog bijkomende vragen en opmerkingen, zowel technische als inhoudelijke, geformuleerd. Om iedereen voldoende tijd te geven en een inhoudelijk debat te voeren, komt er nog een concrete toelichting op dinsdag 15 mei 2012 van 10.00 tot 12.00 uur op VLIR/VLHORA met Peter Thijs (docent ICT Katholieke Hogeschool Kempen en medewerker aan het onderzoek). Daarna kan iedereen beslissen om al dan niet in te stappen en kan het project opgestart worden. Meer informatie over het project ...

Kalender

  • 15 mei 2012 - forum internationale competenties - een organisatie van Flamenco vzw
  • 15 mei 2012 - toelichtingsvoormiddag Budgetstandaard studiefinanciering - VLHORA-VLIR
  • 29 mei 2012 - 10.00 - 16.00 uur - tiende samenkomst van het Lerend netwerk lerarenopleiding - een organisatie van het lerend netwerk 'duurzame ontwikkeling in de lerarenopleiding', Departement Leefmilieu, Natuur en Energie
  • 8 juni 2012 - studienamiddag 'De versterking van de professionele bacheloropleidingen. Volstaat het geld of is er meer nodig?' - een organisatie van VVKHO

Volg ons via:
Contact: Ravensteingalerij 27 bus 3 - 1e verd.    B-1000 Brussel    |    tel. +32(0)2 211 41 95     |    E-mail