NL
 - EN
VLHORA nieuwsbrief oktober 2013
Nieuwsbrief-archief

Beste lezer

Op 5 oktober is het werelddag van de leraar. De overheid organiseert op die dag ook een studiedag waarin de lerarenopleiding centraal staat. Dit is ook het ideale moment om het debat over de toekomst van het lerarenberoep weer aan te zwengelen. De hogescholen, die een ruim aanbod hebben van kwaliteitsvolle geïntegreerde en specifieke lerarenopleidingen, en aldus jaarlijks een grote groep gediplomeerde leerkrachten afleveren die in het onderwijs kunnen tewerkgesteld worden, geven in de aanloop hiervan graag hun visie op het toekomstige profiel van de lerarenopleiding, de leraar en de school. Ze doen dit vanuit een vertrouwen in de eigen kwaliteit die ook werd bevestigd door externe commissies, bij de visitaties van de geïntegreerde lerarenopleidingen in 2007 en van de specifieke lerarenopleidingen in 2012.

De lerarenopleiding van de toekomst biedt naast de basisopleiding ook een vervolgstuk aan. De geïntegreerde lerarenopleidingen staan garant voor het afleveren van leraren die de vereiste basiscompetenties beheersen op startniveau. De tien competenties komen tijdens de opleiding aan bod en worden – naast de voorbereiding en oefening op de campus – ook in een reële werksituatie tijdens de stages ingeoefend. Dat de afstuderende leraar de basiscompetenties op startniveau beheerst, houdt automatisch in dat alle leraren na hun afstuderen deze competenties verder moeten ontwikkelen naar een hoger niveau. De hogescholen pleiten ervoor dat een gericht en sturend professioneel vormingskader (vorming, nascholing, ...) wordt voorzien om de leraar te ondersteunen en te begeleiden naar de verdere ontwikkeling van zijn competenties gedurende zijn hele verdere loopbaan. Dit vraagt om een sterke link met de geïntegreerde lerarenopleidingen.

De leraar van de toekomst kan binnen de school tewerkgesteld worden en zijn talenten verder ontwikkelen in een diversiteit aan functies. Het algemene beroepsprofiel heeft daarom nood aan een verdere uitwerking en differentiatie naar functies of functieprofielen waar leraren kunnen in groeien tijdens hun loopbaan. Hierdoor kan de vlakke loopbaan van de leraar worden doorbroken en kan het onderwijs mogelijk ook andere profielen dan alleen lesgevers aantrekken.

De hogescholen stellen daarom voor dat iedere leraar start in de functie van 'beginnend leraar' en verplicht is een bepaald ervaringsniveau te ontwikkelen op basis van een aantal jaar beroepservaring en het met succes volgen van een erkend vormingstraject. 'Ervaren leraars' moeten op hun beurt de mogelijkheid (niet de verplichting) krijgen om zich nog verder te specialiseren tot senior/expert leraar door het met succes volgen van een bachelor-na- bacheloropleiding. handelingsgericht kunnen werken en praktijkgerichte onderzoeksvaardigheden zijn voorbeelden van specialiserende of verbredende competentieontwikkeling.

Ook professionalisering tot master in het onderwijs moet tot de mogelijkheden behoren. Gezien de lerarenopleiding in essentie een professionele opleiding is, dient hiervoor ook de piste van een professionele master in overweging genomen te worden. De bachelor-na-bacheloropleidingen in het onderwijs en de master in het onderwijs dienen zodanig geconcipieerd te zijn dat de leraar tijdens zijn lerarenloopbaan op basis van zijn beroepservaring competenties ontwikkelt die via vorming in een hoger onderwijsinstelling, en het uitvoeren van praktijkgericht onderzoek in de school waar hij als leraar tewerkgesteld is, wordt verdiept en verbreed.

De school van de toekomst beschikt over een sterk en gediversifieerd schoolteam. In dit team moeten naast leerkrachten met een bachelordiploma in het onderwijs ook andere bachelors (zowel professionele als academische) en masters met een andere specialisatie een plaats krijgen (uiteraard steeds na het volgen van een specifiek traject voor zij-instromers binnen de lerarenopleidingen). Deze leraren kunnen onder andere worden ingezet voor functies met een gespecialiseerd takenpakket (bijvoorbeeld zorg, taal, ...) of voor het versterken van het onderwijs in bepaalde vakken (bijvoorbeeld techniek in het basisonderwijs). Directies moeten de verantwoordelijkheid en autonomie krijgen om een schoolteam samen te stellen dat in zijn geheel bestaat uit de nodige mix van kwalificaties en functies.

Wij gaan ervan uit dat ook de overheid de expertise en de voorstellen van de hogescholen ernstig zal nemen.

Marc Vandewalle
secretaris-generaal



Wat mag, wat mag niet, wat moet? Hoe omgaan met informatie verkregen in een student-relatie

De VLHORA organiseert samen met de VLIR een studiedagvoormiddag op maandag 2 december 2013 in de zaal De Schelp, Vlaams Parlement, Brussel.

Wie zich vragen stelt over het beroepsgeheim, discretieplicht en privacy doet dat vaak in verband met het al dan niet doorgeven van bepaalde informatie: wat mag of moet ik zeggen of mag ik helemaal niet spreken? Om die afweging te helpen maken, kan deze studievoormiddag de nodige ondersteuning bieden.

Samenwerking tussen personen en tussen diensten vereist kennis over elkaars positie en ook afspraken over informatiedeling, zowel binnen de eigen onderwijsinstelling als in de samenwerking met externe diensten.

We schetsen een aantal algemene juridische inzichten in verband met beroepsgeheim, discretieplicht, schuldig verzuim en aspecten van de privacywetgeving en passen deze toe op het hoger onderwijs.

De uitnodiging met het programma vindt u hier terug.

Inschrijven kan tot 22 november via deze link.



Krachtgericht op stap met studenten in armoede

Het regeerakkoord "Een daadkrachtig Vlaanderen in beslissende tijden" vermeldt dat intensieve armoedebestrijding een topprioriteit is van de Vlaamse Regering, die wil inzetten op een duurzaam en warm Vlaanderen. Een warme samenleving vereist een intensieve bestrijding van de armoede. Het armoedebeleid moet een inclusief beleid zijn en vergt een integrale, gecoördineerde aanpak.

De VLHORA organiseert samen met Bind-kracht de driedaagse vorming "Krachtgericht op stap met studenten in armoede" voor medewerkers van studentenvoorzieningen van de hogescholen. Studeren en armoede, geen evidente combinatie. Welke drempels ervaren jonge mensen in armoede bij het voortstuderen? Welke begeleiding werkt steunend? Welk belang hebben financiën en administratie? Wat met vroegtijdig afhaken? Hoe ga je als stuvomedewerker krachtgericht op stap met studenten in armoede?

De vorming vindt plaats op 21 en 22 november en 19 december 2013 in de kantoren van de VLHORA.



Samenwerking afdeling Studietoelagen en studentenvoorzieningen

Vanaf 2013-2014 verwelkomt de afdeling Studietoelagen van het ministerie van Onderwijs en Vorming studentenvoorzieningen binnen het project DAF Intermediairs. Zij zullen samen met de deelnemers van het eerste uur ervoor zorgen dat er nog meer studenten dan nu kunnen worden geholpen!

DAF is de korte benaming voor Digitaal Aanvraagformulier. Een DAF intermediair kan dus samen met een student een studietoelage digitaal aanvragen zonder dat de aanvrager zelf de Pincode van zijn of haar e-id moet kennen.

Het grote voordeel van dit project is de tijdswinst bij de behandeling van de aanvraag. De student kan sneller een toelage krijgen. Bovendien bestaat de mogelijkheid om het dossier digitaal op te volgen en de aanvrager bij te staan als deze problemen heeft.

Meer info te vinden op http://www.ond.vlaanderen.be/studietoelagen/dafintermediair/.



Onderwijsbevoegdheid lerarenopleiding

De recente aanpassingen aan de onderwijsbevoegdheid van afgestudeerden met een aantal specifieke diploma's heeft de lerarenopleidingen sterk beroerd. Enerzijds werd de onderwijsbevoegdheid voor afgestudeerden uit de bachelor-na-bacheloropleidingen Buitengewoon onderwijs en Zorgverbreding en remediërend leren teruggeschroefd. Anderzijds kregen academische bachelors onderwijsbevoegdheid voor de eerste graden van het secundair onderwijs.

In verband met de bachelor-na-bacheloropleidingen betogen de hogescholen dat er tijd nodig is om de maatregel te herbekijken en aan te passen. Hiervoor zijn verschillende redenen. Zo bieden de genoemde ba-na-ba's een zinvol professionaliseringstraject dat gericht is op het leren omgaan met specifieke onderwijsbehoeften in het buitengewoon en gewoon onderwijs. Dit is bijzonder relevant met het oog op een sterkere integratie van buitengewoon en gewoon onderwijs en een multidisciplinaire werking binnen scholen in het algemeen. Pedagogisch-didactische benaderingen staan bovendien centraal in de volledige opleiding (inclusief de vele praktijkervaringen) die hierdoor uitgebreid voorbereidt op een loopbaan in het onderwijs als leerlingenbegeleider, GOK-leerkracht, GON-begeleider, ... eventueel aangevuld met een beperkte lesopdracht. Hierbij wordt aan de overheid ten slotte gevraagd om snel en duidelijk te communiceren naar iedereen die hier rechtstreeks bij betrokken is: studenten die ingeschreven zijn in de opleiding, pas afgestudeerden en personeelsleden die momenteel op basis van dit specifieke bewijs van pedagogische bekwaamheid zijn tewerkgesteld.

Voor de academische bachelors pleiten de hogescholen voor een goede, aanvullende lerarenopleiding die specifiek voorbereidt op het lesgeven aan leerlingen uit de eerste en tweede graad van het secundair onderwijs en een goede (vak)didactische vorming biedt. Een verkort traject binnen de geïntegreerde lerarenopleiding zou een antwoord kunnen bieden.

Over beide onderwerpen is reeds een overlegronde gestart in een gezamenlijke vergadering van verschillende ondernhandelingscomités voor het onderwijs.



Overgangsmaatregelen van het NAS

De NVAO kondigde op haar website overgangsmaatregelen aan voor het nieuwe Vlaamse accreditatiestelsel. Meer bepaald wordt de accreditatie van een opleiding automatisch met een academiejaar verlengd wanneer de NVAO voor eind september 2013 geen definitief besluit heeft kunnen nemen. Daarnaast zijn er ook wijzigingen met betrekking tot het aanvragen van een tijdelijke erkenning van opleidingen na een negatieve accreditatie. Vanaf academiejaar 2013-2014 moet het hiervoor benodigde herstelplan aan de NVAO worden bezorgd in plaats van aan de Erkenningscommissie. Er wordt nog aan een overgangsregeling gewerkt.



OD XXIV

Op vrijdag 27 september 2013 keurde de Vlaamse Regering het voorontwerp van decreet onderwijs XXIV principieel goed. De overheid wil met dit decreet opnieuw de bestaande onderwijsdecreten aanvullen en actualiseren. Ook de VLHORA zal in zijn verschillende werkgroepen het voorontwerp bespreken en zelf voorstellen voor wijzigingen voorbereiden. De teksten worden voor advies nog voorgelegd aan de vlor en zullen vanaf eind oktober op het Onderhandelingscomité voor het hoger onderwijs besproken worden.



A Haphe project

Samen met Eurashe en partners uit negen andere landen werkt de VLHORA mee aan het Europees project Haphe. Haphe staat voor 'Harmonising Approaches to Professional Higher Education (PHE) in Europe. Het vertrekpunt is de vaststelling dat er vaak over professioneel hoger onderwijs wordt gesproken en dat dit hoger onderwijs ook opgang maakt in Europa, maar dat de vlag niet steeds dezelfde lading dekt. Dit heeft ondermeer te maken met de verschillen in de Bologna-implementatie in verschillende landen.

Het project is ervan overtuigd dat er een gemeenschappelijke basis is voor wat we onder PHE verstaan. De eerste stap probeerde via enquêtering de perceptie bij de stakeholders te vatten. Daarnaast is er ook een studie van de objectieve gegevens over PHE in de verschillende landen gebeurd.

De resultaten van beide activiteiten zullen nog dit jaar leiden tot gepubliceerde gegevens die de discussie verder moeten onderbouwen. Dergelijke resultaten zullen ook op het VLHORA-congres van 10 februari 2014 worden voorgesteld.

Voor meer informatie over dit project ga naar http://haphe.eurashe.eu/ waar ook resultaten van de enquête kunnen worden bekeken. Ook op de webstek van Eurashe vind je alle info.



Flanders Knowledge Area - Forum Internationale competenties in het curriculum, Tools & Try-outs

Hoger onderwijsinstellingen staan voor de opdracht om 33% studentenmobiliteit te bereiken, om bij de studenten de internationale competenties te valoriseren en zichtbaar te maken. Hoe wordt dit laatste aangepakt voor de thuisblijvers? Hoe dient de internationalisering van het curriculum gerealiseerd te worden? Hoe moet dit gepland worden? Instrumenten worden daartoe aangereikt door medewerkers uit het werkveld op het forum Internationale competenties in het curriculum, Tools & Try-outs, georganiseerd door Flanders Knowledge Area, in samenwerking met het departement Onderwijs en Vorming, de leden van het Forum ADINSA en met de steun van het ICOM-team van het Onderwijsontwikkelingsfonds-project ICOM van de Associatie KU Leuven, en het PWO Catalyst project van Thomas More.

Het forum vindt plaats op donderdag 7 november 2013 in het Consciencegebouw te Brussel en is bedoeld voor beleidsmakers, curriculumverantwoordelijken, opleidingscoördinatoren en personeel van de diensten kwaliteitszorg.

Inschrijven kan tot maandag 28 oktober 2013 via deze link.



VLHORA neemt deel aan UASnet-workshop in Brussel

Het Europese netwerk van Universities of Applied Sciences (UASnet) waarvan de Vlaamse Hogescholenraad lid is, organiseert op dinsdagnamiddag 7 november 2013 in Brussel een workshop over Horizon 2020. Er wordt die namiddag in samenwerking met de European Regions Research & Innovation Network (ERRIN) en de Europese koepel van KMO's (UEAPME) gefocust op het aspect Industrieel Leiderschap. Ook leden van de Europese Commissie (DG Research & Innovation) nemen deel, waardoor dit een ideaal moment voor de Vlaamse hogescholen om te netwerken. De VLHORA ontving ondertussen al vele inschrijvingen van de Vlaamse hogescholen. U vindt het voorlopig programma op deze link.



IN DE KIJKER

  • Ecocampus zoekt experten op korte termijn om in te zetten voor de acties 'reflectie-instrument', 'arena DO-onderzoek' en 'denktank onderwijs rond competenties'. Een overzicht van deze en andere acties zijn te consulteren op de Ecocampus-ad valvas.
  • In het najaar van 2013 wordt de commissie Hoger onderwijs samengesteld. Deze commissie wordt geïnstalleerd door de Vlaamse Regering en adviseert haar over macrodoelmatigheid, kwaliteitszorg en anderstaligheid van alle opleidingen die behoren tot het hoger onderwijs (bachelor, master en HBO5) in Vlaanderen. Ze vervangt de Erkenningscommissie Hoger Onderwijs en de Commissie HBO. De commissie is samengesteld uit een kern, die zich, afhankelijk van het onderwerp, laat bijstaan door een van de volgende cellen van experten:
    • de cel macrodoelmatigheid;
    • de cel taalregeling;
    • de cel kwaliteitszorg HBO5-opleidingen.
    Het Departement Onderwijs en Vorming is op zoek naar experten voor de kern en voor de drie cellen. De leden van de commissie HO moeten in onafhankelijkheid kunnen oordelen (minstens vijf jaar geen banden met de instellingen waarover uitspraak wordt gedaan)

Klik hier voor het vacaturebericht. Kandideren kan tot 15 oktober 2013.



WIE WAT WAAR

  • Marijke Pruyt (Arteveldehogeschool) en Annouk Van Moorsel (AP Hogeschool Antwerpen) zijn namens de VLHORA afgevaardigd in de Vlor-werkgroep over de conceptnota cultuureducatie.
  • Het Departement Onderwijs en Vorming werkt aan de beleidsevaluatie van de financiering van het hoger onderwijs. Hiervoor is een begeleidingscommissie samengesteld, bestaande uit leden van het Departement Onderwijs & Vorming, het VLUHR-bestuur en een VVS-vertegenwoordiging. Het Departement Onderwijs en Vorming werkt aan de beleidsevaluatie van de financiering van het hoger onderwijs. Hiervoor is een begeleidingscommissie samengesteld, bestaande uit leden van het Departement Onderwijs & Vorming, het VLUHR-bestuur en een VVS-vertegenwoordiging.

Daarnaast worden drie klankbordgroepen geïnstalleerd rond specifieke onderwerpen en onderzoeksvragen van de beleidsevaluatie. Volgende vertegenwoordiging is hierin bepaald:

  • hoger kunstonderwijs: is er een noodzaak tot herziening van de financiering van de kunstopleidingen?
    Regis Debrulle (Hogeschool Gent), Pascale De Groote (AP Hogeschool Antwerpen), Willy Indeherberge (LUCA School of Arts), Paul Martens (Hogeschool PXL), Peter Swinnen (Erasmushogeschool Brussel) en Ad Van Rosmalen (Karel de Grote-Hogeschool)
  • Brussel-hoofdstad: in hoeverre zijn er objectieve verschillen die op een competitief nadeel aantonen tussen de hoger onderwijsinstellingen in het tweetalig gebied Brussel-hoofdstad en de andere hoger onderwijsinstellingen?
    Dirk De Ceulaer (HUB-KaHo), Maria De Smet (LUCA School of Arts), Patrick Ongena (Erasmushogeschool Brussel), Nic Van Craen (VUB) en Frank Baert (KULeuven)
  • puntengewichten in de professionele opleidingen: zijn de gehanteerde puntengewichten in de professionele opleidingen nog relevant? Is er een aantoonbaar verband tussen de door de overheid gehanteerde puntengewichten per studiegebied (professionele bachelors) en de interne allocatie van de middelen in de hogescholen (excl. kunstopleidingen)?
    Regis Debrulle (Hogeschool Gent), Paul Martens (Hogeschool PXL), Gilles Rasson (Erasmushogeschool Brussel), Marc Vandewalle (VLHORA), Ria Van Nyen (Karel de Grote-Hogeschool), Guy Foqué (HUB-KaHo) en Karel Van Roy (Thomas More).



KALENDER

  • Vrijdag 4 oktober 2013: Studiedag Expertisenetwerk School of Education in de Katholieke Universiteit Leuven. Lees hier meer informatie.
  • Dinsdag 26 november 2013: Ecocampus organiseert een forum 'Duurzaam hoger onderwijs - de kennis voorbij'. Het event vindt plaats van 12.30 uur tot 16.30 uur in het Ferrarisgebouw te Brussel. Deelname bevestigen voor 25 oktober op info@ecocampus.be.
  • Maandag 2 december 2013 in de zaal De Schelp, Vlaams Parlement, Brussel: studievoormiddag "Wat mag, wat mag niet, wat moet? Hoe omgaan met informatie verkregen in een student-relatie".
  • Op vrijdag 29 november en woensdag 18 december organiseert de NVAO informatieseminaries over de instellingsreview. Deze bijeenkomsten richten zich zowel op directies en bestuurders als op onderwijsdirecteuren, opleidingshoofden, schrijvers van de kritische zelfreflectie en kwaliteitszorgmedewerkers. Meer informatie over dit initiatief en de inschrijvingsmodaliteiten, vindt u op de website van de NVAO.
  • Maandag 10 februari 2014: VLHORA-congres in het Vlaams Parlement. U hoort er later meer over, maar hou de datum nu al maar vrij in uw agenda!


U heeft ook een bericht?

Uw instelling organiseert een studiedag, congres, ... dat interessant en toegankelijk is voor het hoger onderwijs? Uw aankondiging kan worden opgenomen in de VLHORA-nieuwsbrief. Voor praktische informatie; contacteer myriam.slock@vlhora.be.


Volg ons via:
Contact: Ravensteingalerij 27 bus 3 - 1e verd.    B-1000 Brussel    |    tel. +32(0)2 211 41 95     |    E-mail