NL
 - EN
VLHORA nieuwsbrief november 2013
Nieuwsbrief-archief

Samen werken aan de toekomst, ook elders

Beste lezer

Ontwikkelingssamenwerking binnen het hoger onderwijs heeft de laatste tijd turbulente tijden meegemaakt. De perikelen rond de staatshervorming en de druk op de middelen dreigden kwalijke gevolgen te hebben voor de samenwerking met onze partners in het zuiden. De hogescholen hebben in deze discussies steeds, met de belangen van het zuiden in gedachten, de vragen van de zogenaamde 'Universitaire Ontwikkelingssamenwerking' sterk en positief ondersteund. Dit alles mag echter de aandacht niet afleiden van een ander fundamenteel debat, nl. de meerwaarde die een verhoogde participatie van hogescholen in ontwikkelingssamenwerking voor het zuiden kan hebben. En daarvoor zijn aanpassingen nodig aan bestaande Vlaamse structuren en programma's.

Het uitgangspunt blijft voor ons dat ontwikkelingssamenwerking een meerwaarde betekent voor zowel de partners in het Zuiden als het Vlaamse hoger onderwijs zelf. De hoge kwaliteit van onderzoek en onderwijs van de Vlaamse hogeronderwijsinstellingen en de betrokkenheid van het personeel bieden enorme mogelijkheden om vanuit het Vlaamse hoger onderwijs op innovatieve en duurzame wijze aan ontwikkelingssamenwerking te doen.

Het kan dan uiteraard niet langer dat die ontwikkelingssamenwerking enkel 'universitair' wordt genoemd en qua structuur en organisatie volledig en enkel onder de bevoegdheid van de rectoren (via VLIR) valt. Een missie- en naamsverandering dringt zich op. Daarbij moet de structuur verschuiven naar een gezamenlijk beheer door hogescholen en universiteiten zoals dat voor kwaliteitszorg en internationalisering al het geval is. In die structuur willen we ons volop inzetten als medebestuurders met grotere efficiëntie in het Zuiden tot gevolg.

Deze benadering waarbij elke Vlaamse hoger onderwijsinstelling als een complementaire speler bekeken wordt vereist bovendien dat zowel in de analyses van de noden van de partners als in de opmaak van programma's rekening wordt gehouden met de meerwaarde van het specifieke en praktijkgerichte aanbod en potentieel van de hogescholen. Dit betekent niet alleen dat andere inhoudelijke keuzes mogelijk zijn, maar ook dat er bij de organisatie en financiering rekening wordt gehouden met de eigenheid van hogeschoolonderwijs en –onderzoek, inclusief de verschillen in personeelsbeleid met de universiteiten.

Al het bovenstaande is niet nieuw. Het staat uitgebreid beschreven in een studie van VLIR UOS* die in 2011 is gepubliceerd. VLHORA wil hierin graag verdere stappen zetten. De aangekondigde rondetafel over de toekomst van de 'universitaire' (sic) ontwikkelingssamenwerking' is een uitstekende gelegenheid om dit proces te starten. We rekenen er alvast op, in het belang van onze partners in het zuiden.

Marc Vandewalle
secretaris-generaal

*Bastiaens, J., D. De Troy, S. Coenen and K. Vansteenhuyse 2011, Integratie van Vlaamse hogescholen in de werking van VLIR-UOS. Naar meer participatie gericht op complementariteit en synergie, Research Report, Brussel: VLIR-UOS.



VLHORA-congres 10 februari 2014

VLHORA bekijkt de belangrijkste evoluties en uitdagingen voor het hoger onderwijs en de hogescholen in het bijzonder tijdens haar congres in het Vlaams Parlement op 10 februari 2014.

Keynote sprekers uit Vlaanderen en daarbuiten geven inzicht in actuele thema's: internationaal hoger onderwijs, planlast, aansluiting bij de arbeidsmarkt, financiering, onderzoek ... en gaan in gesprek met het publiek.

Eerste aankondiging: Unizo topman Karel Van Eetvelt geeft zijn visie op de rol van de hogescholen/ hoger onderwijs, over de aansluiting op de arbeidsmarkt en over de samenwerking inzake onderzoek. Mis hem niet!

Niet toevallig in het jaar van de verkiezingen gaan vertegenwoordigers van Vlaamse politieke partijen in debat over belangrijke vragen van het hoger onderwijs en toekomstige beleidskeuzes.

Meer informatie volgt, maar inschrijven kan vanaf nu al via deze link.



Advies bij het vereenvoudigingsdecreet

De VLHORA besprak het 'voorontwerp van decreet tot aanpassing van enkele hogeronderwijsbepalingen die de organisatie en controle van het onderwijs faciliteren en de plan- en implementatielasten verminderen'. Algemeen wordt een decreet dat tot doel heeft te vereenvoudigen verwelkomd. Bij de oorspronkelijke tekst werden evenwel nog een aantal bedenkingen geformuleerd. Zo vroegen de hogescholen onder andere dat examencommissies de mogelijkheid behouden om bepaalde toleranties toe te kennen in het voordeel van de studenten. Er werd ook gewezen op het belang van dubbele inschrijvingen voor eenzelfde opleiding en afstudeerrichting, bijvoorbeeld voor studenten in de kunsten die soms een tweede traject kiezen of in de lerarenopleidingen waar soms een bijkomend onderwijsvak wordt gevolgd. Verder vinden de hogescholen het wenselijk dat gemotiveerde uitzonderingen op de verplichte volgtijdelijkheid kunnen worden toegestaan om een nodeloze verlenging van de studieduur tegen te gaan. Deze en andere opmerkingen werden meegenomen naar de Vlor-werkgroep vereenvoudigingsdecreet. Het finale advies van de Vlor is te vinden op de website.

Aangepaste versies van het ontwerpdecreet bieden alvast een antwoord op de adviezen van de Vlor.



Toelating van havo-studenten tot de professionele bacheloropleidingen

Over de rechtstreekse toelating van studenten met een havo-diploma tot de professionele bacheloropleidingen bestond tot voor kort veel onduidelijkheid. In een recente uitspraak van regeringscommissarissen hierover werd verwezen naar een besluit uit 2008 dat stelde dat de toelating effectief zou moeten gebeuren aangezien studenten met een dergelijk diploma in Nederland kunnen instromen in het hoger beroepsonderwijs (hbo), wat equivalent is aan een professioneel gerichte opleiding aan een hogeschool in Vlaanderen.

Aangezien de hogescholen het niet eens zijn met de aangebrachte argumentatie werd vanuit de VLHORA een brief gestuurd naar de minister met de vraag om deze specifieke interpretatie van de wetgeving door de regeringscommissarissen te herbekijken. Hierbij is gewezen op een aantal bekommernissen. Het feit dat havo-studenten in Nederland hun hoger onderwijsopleiding starten met een 'propedeuse' van 60 studiepunten, gevolgd door een verdere opleiding van 180 studenten, geeft een indicatie van de andere begincompetenties waarmee deze studenten in het hoger onderwijs starten. Daarnaast is er ook een bezorgdheid over een ongelijke behandeling van Nederlandse en Vlaamse studenten. De havo-opleiding is een vijfjarige opleiding in het voortgezet middelbaar onderwijs. In Vlaanderen wordt een diploma secundair onderwijs doorgaans pas behaald na een zesjarige opleiding. Dit kan ook leiden tot een vorm van concurrentie met de naburige Nederlandse hogescholen.



UASNet – ERRIN seminarie

Op 7 november namen heel wat onderzoeksmedewerkers van hogescholen deel aan het seminarie over Key Enabling Technologies in Horizon 2020, een gezamenlijk initiatief van UASNet en ERRIN. UASnet verenigt 10 koepelorganisaties van hogescholen, waaronder VLHORA. ERRIN is het onderzoeks- en innovatienetwerk van de Regio's in de EU.

De gebrekkige samenwerking tussen het hoger onderwijs en het bedrijfsleven in Europese onderzoeksprogramma's was wellicht het meest markante discussiepunt op dit seminarie. De DG Research & Innovation van de Europese Commissie presenteerde er de stand van zaken wat betreft de KETS in Horizon 2020 en schetste daarmee ook de context van het seminarie. EAPME, die de rol van de KMO's (SME) belichtte, hield in zijn presentatie een opvallend pleidooi om Europese onderzoeksprogramma's meer 'market driven' te maken, en minder gestuurd vanuit onderzoeksagenda's van overheden en universiteiten. Dit standpunt komt ook overeen met de missie van praktijkgericht wetenschappelijk onderzoek.

Meer informatie over het seminarie kan u terug vinden op de UASNet website.



Opleidingscheques

Met ingang van 1 augustus 2010 werd de reglementering van de opleidingscheques ingrijpend bijgestuurd. Doelstelling was om nog enkel arbeidsmarktgerichte opleidingen te betalen met de opleidingscheques voor werknemers. Om te bepalen of een opleiding aan deze voorwaarden voldoet, gebruikt de VDAB het stelsel van het Betaald Educatief Verlof (BEV) als referentiekader.

In mei 2013 was er een mailing van de VDAB waarbij de richtlijnen m.b.t. het gebruik van opleidingscheques werden verhelderd en verspreid.

De volgende opleidingen worden erkend, indien zij meer dan 32 contactlesuren omvatten. Meer bepaald:

  • bacheloropleidingen en bachelor-na-bachelors,
  • masteropleidingen en master-na-masters,
  • schakelprogramma's en voorbereidingsprogramma's.

Opleidingen binnen het studiegebied audiovisuele en beeldende kunst én doctoraten zijn niet erkend. De onderdelen bouwkundig tekenen en toegepaste grafiek zijn echter wél erkend.

Voor postgraduaten en voortgezette en permanente vorming moet de onderwijsinstelling de erkenning aanvragen bij de directie Betaald Educatief Verlof of het Paritair Comité.

Opgelet: Opleidingen via afstandsonderwijs zijn in principe niet erkend in het kader van het betaald educatief verlof, en daardoor ook niet voor de opleidingscheques. Indien het afstandsleren gecombineerd wordt met minstens 32 contacturen, zijn opleidingscheques mogelijk op voorwaarde dat de opleiding zelf ook eerst erkend werd in het kader van het betaald educatief verlof.

Dat nieuws en een daaropvolgend antwoord van minister Muyters leidde tot verontwaardiging: opleidingen postgraduaten, voortgezette en permanente vorming van hogeronderwijsinstellingen moeten specifiek erkend zijn in het kader van het BEV en komen niet automatisch in aanmerking voor opleidingscheques.

Deze opleidingen liggen nochtans volledig in lijn met de achterliggende doelstelling van de bijsturing van de reglementering: ze dragen bij tot professionalisering en bieden een effectieve meerwaarde op de arbeidsmarkt.

VLIR en VLHORA vroegen in een brief aan minister Muyters de aanpassing van deze regelgeving.

Voor meer informatie contacteer mathilde.joos@vlhora.be.



Overleggroep Studentenstatuut: vorming 'vermogensonderzoek bij zelfstandigen'

De overleggroep Studentenstatuut organiseert op donderdag 12 en maandag 16 december een vorming rond het vermogensonderzoek bij zelfstandigen. In de opleiding wordt een antwoord gegeven op een aantal vragen: hoe de staat van behoeftigheid vaststellen van een zelfstandige? Hoe kan men staven dat een zelfstandige recht heeft op een leefloon? Waar haal je info over het vermogen van een zelfstandige?

Deze vorming wordt verzorgd door Tussenstap. Per Stuvo kunnen maximaal 2 medewerkers deelnemen aan deze vorming. Inschrijvingen lopen via de Overleggroep Studentenstatuut.



Wettelijke uitbreiding van het auteursrecht

De bescherming van auteursrechtelijk werk wordt wettelijk geregeld. Momenteel betalen alle Belgische bedrijven en organisaties, waaronder universiteiten en hogescholen, jaarlijks voor het kopiëren van deze werken. Indien u als lesgever, onderzoeker of student aan het kopieertoestel staat met een boek of tijdschriftartikel, weet dan dat de hogeschool hiervoor jaarlijks betaalt.

Momenteel betalen Belgische bedrijven en organisaties enkel voor het kopiëren van auteursrechtelijk beschermde werken, maar onder druk van Europa moet elk land zijn wetgeving wijzigen en binnenkort zal eenieder ook verplicht moeten betalen voor prints. De federale minister van Consumentenzaken wil in het voorjaar van 2014 snel een wetswijziging dienaangaande implementeren. Dit betekent evenwel een zware verhoging van de kosten. Maar daar stopt het mogelijks niet bij: in de toekomst zou ook het digitaal reproduceren of tonen van deze beschermde teksten kunnen worden aangerekend.

De VLHORA verdiept zich momenteel in dit moeilijke dossier en verdedigt het belang van de hogescholen op een hele reeks vergaderingen van de overheid (FOD Economie). Er werd alvast een alliantie gemaakt met de universiteiten en de koepels van het leerplichtonderwijs. Wordt dus vervolgd...



Giften aan hogescholen binnenkort fiscaal aftrekbaar?

De VLHORA kwam tot de vaststelling dat er een fundamentele fiscale ongelijkheid is tussen universiteiten en hogescholen op het gebied van schenkingen: zo mag een universiteit, universitaire centra of instellingen die gelijkgesteld zijn aan de universiteit fiscale attesten uitreiken voor giften, maar een hogeschool kan dat momenteel wettelijk niet.

De Werkgroep Financieringsbeleid werkte daarop een voorstel tot wetswijziging uit om deze ongelijkheid weg te werken in het Wetboek voor Inkomstenbelastingen (WIB). Indien giften aan hogescholen fiscaal aftrekbaar zou kunnen gemaakt worden, net als aan de universiteit, dan kunnen hogescholen dit onder meer gebruiken om in economisch moeilijke tijden hun wetenschappelijk onderzoek en dienstverlening naar de maatschappij toe stimuleren.



HEI-ON project

Het Europese uitwisselingsprogramma Erasmus heeft ondertussen miljoenen Europese jongeren kennis laten maken met andere culturen, landen en onderwijssystemen. Een uitwisseling vraagt nog steeds heel wat administratie van de student en de onderwijsinstelling. Het HEI-ON project heeft een instrument ontworpen om die uitwisseling vlotter te laten verlopen. Het instrument zal een effect hebben op de volgende 3 miljoen studenten die de Europese Commissie tot en met 2020 wil laten deelnemen aan Erasmus.

Een uitwisseling in het Erasmusprogramma is een stevig omkaderd evenement geworden. In veel hogeronderwijsinstellingen is het een essentieel onderdeel van de studieperiode. Toch is het niet eenvoudig om de uitwisselingsperiode en de resultaten op een goede manier te registreren. De resultaten die een student in het buitenland behaalt vormen een deel van het diploma in het thuisland. Om dat te realiseren is er natuurlijk een minimum aan administratie nodig.

De administratie maakt gebruik van een uniform systeem. Alle delen van een opleiding in het hoger onderwijs worden in Europa in de vorm van studiepunten geformuleerd. Doorheen de Europese onderwijswereld spreekt men dan over het ECTS systeem.

Universiteiten of hogescholen die als uitstekend voorbeeld gelden in het gebruik van ECTS krijgen van de Europese Commissie een ECTS label. UGent, KU Leuven en KHLeuven beschikken in Vlaanderen over dat label. Daarmee behoren ze tot een selecte groep instellingen in Europa die het ECTS label ontving.

Het HEI-ON project werd in 2012 gestart met als doel het vereenvoudigen van de administratie die gepaard gaat met ECTS. De partners in HEI-ON ontwikkelden een instrument waarmee ze de gegevens van potentieel miljoenen studenten over heel Europa met andere onderwijspartners kunnen uitwisselen. Het digitale platform van HEI-ON maakt het mogelijk om de papierberg drastisch te reduceren.

HEI-ON stelt de resultaten van het project voor in Leuven tijdens de slotconferentie van het project. KHLeuven is samen met UGent een partner in het project en was gastheer voor dit event op 29 en 30 oktober. Op het slotevent werd het nieuwe instrument voorgesteld. Alle presentaties en een demoversie van het instrument zijn te vinden op www.heion.eu.



Forum Flanders Knowledge Area / ADINSA
Internationale competenties in het curriculum, Tools & Try-outs

Het Forum van Flanders Knowledge Area / ADINSA Internationale competenties in het curriculum, Tools & Try-outs had plaats op 7 november 2013 in het Hendrik Consciencegebouw te Brussel, en werd georganiseerd met steun van het departement Onderwijs en Vorming en met medewerking van het project van het Onderwijsontwikkelingsfonds "2011/27 Internationale competenties (ICOM)" van de Associatie KU Leuven en het PWO Catalyst project van Thomas More.

93 beleidsmakers, curriculumverantwoordelijken, opleidingscoördinatoren en medewerkers van de diensten kwaliteitszorg en internationalisering namen deel aan dit forum.

Het programma en de PPT presentaties van de sprekers vindt u op de website van Flanders Knowledge Area.



Uitnodiging VLAJO innovatiekamp

Op woensdag 11 en donderdag 12 december 2013 nodigen Vlajo en Capargus honderd studenten hoger onderwijs uit heel Vlaanderen uit om deel te nemen aan het eerste Capargus Innovatiekamp.

Tijdens deze creatieve brainstorm krijgen de studenten 24 uren de tijd om samen met hun team een oplossing te bedenken voor een bestaand bedrijfsprobleem. Hulpmiddelen, informatie en advies van professionals staan ter beschikking, maar het is aan hen als team om een overtuigend plan samen te stellen en zo de professionele jury voor zich te winnen.

Dit tweedaagse innovatiekamp, inclusief overnachting, is een unieke ervaring voor het leven waarbij studenten creativiteit en innovatieve vaardigheden aanscherpen, waarbij ze in team leren werken en in contact komen met andere ondernemende jongeren.

Inschrijven kan tot woensdag 27 november via deze link.



Publicaties

SERV adviseert over open innovatie

Bij meer en meer ondernemingen, ook KMO's, wordt een evolutie waargenomen van innovatie als een hoofdzakelijk intern proces binnen de onderneming naar innovatie als een meer interactief proces tussen ondernemingen en/of kennisinstellingen. Het open innovatiemodel gaat ervan uit dat ondernemingen zowel externe als interne ideeën en technologieën kunnen en moeten combineren met het oog op het vermarkten van de innovaties. In een recent advies van de SERV wordt aangegeven op welke wijze de Vlaamse overheid kan bijdragen in de promotie van open innovatie. De overheid kan immers de randvoorwaarden om te innoveren optimaliseren, onder meer door te voorzien in een adequaat instrumentarium van sensibilisering, stimulering, facilitering en ondersteuning. Lees meer.



WIE WAT WAAR

  • De Raad van Bestuur heeft na positieve evaluatie een nieuwe vierjarige samenwerkingsovereenkomst afgesloten met Marc Vandewalle als secretaris-generaal van VLHORA. De nieuwe overeenkomst loopt van 14 november 2013 tot en met 15 november 2017.
  • VLHORA werkgroepen:
    • Annelies Volckaert (Howest) wordt in de werkgroep sociaal beleid opgevolgd door Chris Mestdagh (Howest),
    • Francis Loyens (KHLim/KHLeuven) wordt in de werkgroep sociaal beleid opgevolgd door Sigrid Darquennes (KHLim) en Manu Nesari (KHLeuven),
    • Hans D'hondt (VIVES Zuid) wordt (opnieuw) lid van de werkgroep sociaal beleid; deze toevoeging houdt in dat Kristie Defauw alleen VIVES Noord in de werkgroep vertegenwoordigt,
    • Annick Vlaminck (KdG) wordt in de werkgroep onderwijsbeleid opgevolgd door Geert Speltincx, hoofd onderwijs- en studentenbeleid (KdG);
    • Gert Sempels (KdG) wordt in de werkgroep kwaliteitszorgbeleid opgevolgd door Annick Vlaminckx, hoofd onderwijs en studentenbeleid (KdG);
    • Kevin Voets (AP) wordt (opnieuw) lid van de overleggroep kunsten,
    • Bart Vos (PXL) wordt in de overleggroep elektronische databanken vervangen door Myriam Lemmens, hoofdbibliothecaris (PXL),
    • Bram Baert, stafmedewerker communicatie en PR (Howest) wordt lid van de overleggroep elektronische databanken.
  • Klaas Vansteenhuyse (KHLeuven) wordt namens de VLHORA afgevaardigd in het Bureau van VLIR-UOS; hij volgt in deze functie Toon Martens (VLHORA-voorzitter) op.
  • Els Stuyven (HoGent) en Dirk Smits (HUB-KAHO) als effectieve leden en Bruno Van Koeckhoven (VLHORA) en Wim Dewindt (TM) als plaatsvervangers worden door de VLHORA afgevaardigd in de commissie Wetenschapsbeleid (CWB) van de Vlaamse Raad voor Wetenschap en Innovatie (VRWI).
  • Ben Lambrechts (PXL) als effectief lid en Bruno Van Koeckhoven (VLHORA) als plaatsvervangers zijn door de VLHORA afgevaardigd in de commissie Innovatiebeleid (CIB) van de Vlaamse Raad voor Wetenschap en Innovatie (VRWI).
  • De VLHORA-afvaardiging in de Vlor-commissie HBO5 is gewijzigd als volgt: Elly Quanten (PXL), Anne Vanmaercke (VIVES), Marc Vandewalle (VLHORA), Kathleen Poma (HoGent) en Tilla Rauter (AP).
  • In de Vlor-commissie digitaal leren in het hoger onderwijs vaardigt de VLHORA Wouter Hustinx (PXL) en Marie-Rose Pauwels (HoGent) af.
  • Marc Vandewalle (VLHORA) is afgevaardigd in de Vlor werkgroep conceptnota met betrekking tot de beperking van een aantal entiteiten bij de Vlaamse administratie.
  • Maria De Smet (LUCA) is namens de VLHORA afgevaardigd in de Vlor werkgroep implementatie Groenboek zesde staatshervorming.
  • De samenstelling van de stuurgroep Learning Outcomes is herzien. Vanuit de hogescholen is volgende afvaardiging beslist:
    • Vera Pletincx (Ahs) als co-voorzitter,
    • Chara Baeyens (HUB-KaHo),
    • Stijn Dhert (Grpt/KHLeu/KHLim),
    • Frederik D'hulster (Howest),
    • Lies Laga (PXL),
    • Pita Vandevelde (AP) voor de mandaten vanuit de professioneel gerichte opleidingen,
    • Marc D'havé (HoGent) voor één van de twee mandaten vanuit de kunstopleidingen.


KALENDER

  • Op donderdag 21 november om 19u organiseert de Liga voor Mensenrechten een groot privacydebat in het Muntpunt in Brussel. Klik hier voor meer informatie.
  • Vrijdag 6 december organiseert het Centrum voor Sociaal beleid de studiedag "Kinderen, sociaal beleid en de Zesde Staatshervorming in Vlaanderen". Inschrijven is gratis en kan via deze link.
  • Op 11 december 2013 organiseren ECA en NVAO een seminarie over Massive Open Online Courses (MOOCs) en interne en externe kwaliteitszorg. Sprekers zijn onder meer Sir John Daniel, Stamenka Uvalic-Trumbic en Stephen Jackson. Verdere informatie en de mogelijkheid tot inschrijven, kunt u vinden op de website van de NVAO.
  • Op maandag 3 februari 2014 organiseert de Arteveldehogeschool een studienamiddag over studeren met autisme. Meer informatie over het programma van de studiedag en het educatief pakket, vindt u hier.
  • Op vrijdag 14 februari 2014 organiseert het Vlaams Verbond van Katholieke Hogescholen (VVKHO) een studiedag in Brussel met als titel 'De bedreigde beleidsruimte van de hogescholen!(?)'.


U heeft ook een bericht?

Uw instelling organiseert een studiedag, congres, ... dat interessant en toegankelijk is voor het hoger onderwijs? Uw aankondiging kan worden opgenomen in de VLHORA-nieuwsbrief. Voor praktische informatie; contacteer myriam.slock@vlhora.be.


Volg ons via:
Contact: Ravensteingalerij 27 bus 3 - 1e verd.    B-1000 Brussel    |    tel. +32(0)2 211 41 95     |    E-mail