NL
 - EN
VLHORA nieuwsbrief december 2013
Nieuwsbrief-archief

Hogescholen in beweging

Beste lezer

Ik vermoed dat bovenstaande bij niemand zal overkomen als een verassing, laat staan als loze woorden. De hogescholen hebben net de integratie achter de rug, maar er is nog steeds evenveel beweging op de campussen. Integendeel, onze oktobercijfers toonden meer studenten aan de hogescholen en de geïntegreerde opleidingen zijn nergens veraf. Ook organisatorisch zijn de hogescholen verder sterk in evolutie. Of ze reorganiseren zichzelf in studiegebieden, faculteiten of campussen of ze gaan fusieprocessen aan met anderen. Op 1 januari worden formeel opnieuw twee fusies bekrachtigd, wat het totaal aantal hogescholen met afzonderlijke juridische entiteit nu op 17 brengt. De aan de gang zijnde evoluties moeten leiden tot 13 instellingen die zich tussen najaar 2015 en voorjaar 2017 zullen aanbieden voor de instellingsreview van de NVAO.

Maar dit is niet de reden waarom we het VLHORA-congres van 10 februari onder deze titel houden. De hogescholen en hun opleidingen zijn immers altijd in beweging omdat ze hun degelijkheid koppelen aan flexibiliteit, aanpassingsvermogen en innovatie. Ze zijn daarin zowel volgers als trekkers van evoluties. Ze volgen wat er gebeurt op de arbeidsmarkt. Ze bestuderen de instroomkenmerken van hun studenten. Ze onderzoeken internationale tendensen en sociale, pedagogische en technologische evoluties en zorgen voor aangepaste opleidingen, onderzoek en dienstverlening. Maar door het stimuleren van ondernemerschap en creativiteit bij de studenten, en door het nemen van nieuwe initiatieven zijn ze zelf makers van verandering. Ook met kunstopleidingen, samenwerking in praktijkgericht wetenschappelijk onderzoek, internationale partnerschappen, ... brengen de hogescholen nieuwe bewegingen op gang.

We proberen verschillende van die bewegingen aan bod te laten komen op ons VLHORA-congres van 10 februari in het Vlaams Parlement. Alle informatie daarover vind je hieronder of via deze link. Internationale en Vlaamse sprekers, deskundigen van binnen en buiten het hoger onderwijs, nieuwe ideeën en concrete praktijkvoorbeelden, ze komen allemaal aan bod op dit congres. En er is alle ruimte om gelijk- en andere gestemden te ontmoeten tijdens en tussen de verschillende sessies.

En wie weet veroorzaken we een beweging, een beweging die hopelijk ook de aanwezige politici op het debat kan meenemen. Intussen nemen we je graag mee naar een mooi en dynamisch 2014!

Marc Vandewalle
secretaris-generaal


Klik hier voor het volledige programma en het inschrijvingsformulier.



Informatiebijeenkomsten NVAO

Op 29 november en 18 december organiseerde de NVAO informatiebijeenkomsten over de instellingsreview. Naast een toelichting over de instellingsreview en het beoordelingskader werd ingegaan op ervaringen met de instellingstoets in Nederland en was er tijd voor vragen. Bij de vragen en ook in het namiddaggedeelte kwam onder andere de vergelijkbaarheid met het Nederlandse systeem en de wijze waarop eventuele Nederlandse of andere niet-Vlaamse commissieleden zullen worden voorbereid op de andere context aan bod. De NVAO benadrukte hierbij het feit dat de commissies zorgvuldig zullen worden samengesteld en getraind en doorheen het proces zullen worden begeleid door procescoördinatoren van de NVAO die de aandacht voor de Vlaamse context mee zullen bewaken. In de namiddag werden workshops georganiseerd waarbij het mogelijk was om in te gaan op de instellingsreview vanuit een bestuurlijk perspectief, op het schrijven van een kritische zelfreflectie en op ervaringen van Vlaamse commissieleden. Zowel uit de ervaringen van commissieleden als uit de tips voor het schrijven van een kritische zelfreflectie bleek het belang van een duidelijke focus in het beleid die breed gedragen wordt binnen de instelling. De gemaakte keuzes kunnen vervolgens in de zelfreflectie en de gesprekken met de commissie geïllustreerd worden met een beperkt aantal bijlagen en pertinente voorbeelden die aantonen hoe bepaalde zaken concreet worden gedaan, verbeterd,.... Een kritische, niet-defensieve, houding ten opzichte van het functioneren van de instelling wordt hierbij steeds gewaardeerd door een commissie. Het uitschrijven van beleid, missie en visie (en het moeilijke onderscheid ertussen), het verloop en keuze van de audit trials en het definiëren/aantonen van "kwaliteitscultuur" waren andere terugkerende thema's.

Alle informatie over de bijeenkomsten is te vinden via volgende website.



Vlaams Onderhandelingscomité

In december zijn de onderhandelingen over een ontwerp BVR en over een nieuw genummerd onderwijsdecreet afgerond.

Het ontwerp BVR betreft de uitvoeringsbesluiten van het Raamakkoord tussen de Vlaamse Regering en de Vakorganisaties inzake het Vakantiegeld en de Eindejaarstoelage. De middelen om de besparingsoperatie te compenseren werden in de onlangs ondertekende CAOs voorzien.

Het 'Voorontwerp van decreet betreffende het onderwijs XXIV' bevat voor het hoger onderwijs onder meer de uitstelbepalingen voor de taalregeling, mogelijkheden tot mobiliteit van personeelsleden uit andere niveaus naar het hoger onderwijs en nog enkele maatregelen uit de afgesloten CAO IV voor het hoger onderwijs.

Gewoontegetrouw worden via dit onderwijsdecreet ook enkele anomalieën rechtgezet, correcties doorgevoerd en terminologie gewijzigd.

De besturen hoger onderwijs sloten hierover een protocol van akkoord af.

Dit ontwerpdecreet wordt nu een tweede keer voorgelegd aan de Vlaamse Regering en gaat dan in Parlementaire behandeling.



Rapportage learning outcomes

In het kalenderjaar 2013 werden er onder begeleiding van een VLIR-VLHORA procesbegeleider domeinspecifieke leerresultatenkaders (DLR) uitgeschreven voor opleidingen met ZER-datum juli 2014 en december 2014. Om de afstemming met verwante opleidingen te faciliteren en hogeschool- en universitaire opleidingen zoveel mogelijk te clusteren, werden er ook DLR opgemaakt van opleidingen met een latere ZER-datum. Een groot deel van de ambitieuze planning werd gerealiseerd. In 2013 valideerde de NVAO reeds een 50-tal DLR en werden een 35-tal DLR ter validatie aangeboden. Daarnaast worden verschillende DLR momenteel afgetoetst bij stakeholders en worden de commentaren verwerkt in de eindredactie en vervolgens voor advies voorgelegd aan de VLIR/VLHORA-stuurgroep learning outcomes. De begeleiders bieden ook ondersteuning aan in de redactie van het DLR in de aanvraagdossiers nieuwe opleiding. Nu het project de pilootfase al geruime tijd ontgroeid is, de eerste visitaties achter de rug zijn en de rapporten gepubliceerd worden, kan de klemtoon verlegd worden van het ontwikkelen van een methode voor het uitschrijven van leerresultaten naar een evaluatie van de leerresultaten vanuit het perspectief van de opleidingen (DLR als vertrekpunt voor het uitschrijven van het ZER; DLR en onderwijspraktijk / afstemming leerresultaten - werkvormen - evaluatievormen) en de visitatiecommissies (DLR als referentiekader waaraan de opleidingen worden afgetoetst). Het is om deze reden dat er gewerkt is aan een hernieuwde stuurgroep, waarin niet alleen beleidsverantwoordelijken een zinvolle inbreng kunnen leveren, maar ook onderwijs- en kwaliteitszorgmedewerkers van de instellingen. De stuurgroep in hernieuwde samenstelling zal in 2014 van start gaan.



Vlor-advies over de uitstroomfinaliteit van de academisch gerichte bacheloropleiding

Op 10 december 2013 keurde de Vlor een advies goed over de uitstroomfinaliteit van de academisch gerichte bacheloropleidingen. In dit advies formuleerde de Vlor een aantal standpunten die de VLHORA eveneens genegen is. Zo wordt gesteld dat de uitstroomfinaliteit voor de academische gerichte bacheloropleidingen de prioritaire doelstelling moet blijven, aangezien dit beter aansluit bij de realiteit van de arbeidsmarkt en bij de huidige structuur van het hoger onderwijs. De transparantie van deze opleidingen (voor werkgevers, studenten en ouders) ten opzichte van andere opleidingstypes, zoals de professioneel gerichte bacheloropleidingen, kan anders mogelijk in het gedrang komen. Als de academisch gerichte bacheloropleidingen toch voluit zouden kiezen voor een uitstroomfinaliteit is een betere afstemming met het werkveld nodig. Het is echter niet de bedoeling om een kopie van de professioneel gerichte opleidingen te maken, te meer omdat de verschillende opleidingen ook een ander profiel van studenten aantrekken.

Het volledige advies is te lezen op de website.



Organisatie van het W&I-beleid in Vlaanderen

De Vlaamse minister van Innovatie, viceminister-president Ingrid Lieten, werkt aan een voorontwerp van besluit om de organisatie van alle bestaande raden van Wetenschap & Innovatie (W&I) te stroomlijnen en te uniformiseren. In de adviesraden van de Vlaamse Raad voor Wetenschap en Innovatie (VRWI) en de Vlaamse Onderwijsraad (Vlor) gaven de hogescholen nieuwe suggesties en opmerkingen.

De hogescholen krijgen nu verzekerde rechtstreekse toegang tot de Raden van Bestuur van het Agentschap IWT, de overkoepelende VRWI-Raad en een waarnemend lid bij de Herculesstichting. De VLHORA - gesteund door het VLUHR-bestuur - adviseerde de minister om de gesuggereerde jaarlijkse rotatie van deze bestuurder uit haar voorontwerp te schrappen en ervoor te zorgen dat deze bestuursleden vanuit de hogescholen net zoals de andere mandatarissen in deze bestuursraden aangesteld worden voor een zelfde gangbare termijn.

Ook meent de VLHORA dat de middelen en de procedure van de Herculesstichting niet alleen mogen aangewend worden voor de universiteiten of SOC's, maar ook voor de academische opleidingen die zich nog steeds binnen de structuren van de hogescholen bevinden, met name de academische opleidingen in het hoger kunstonderwijs (Schools of Arts) en de nautische wetenschappen.

Tenslotte kondigt de minister in haar besluit een nieuwe structuur aan, met name een 'initiatief van strategisch belang' dat zich situeert tussen de bestaande SOC's (bijv. iMinds, IMEC, ...) en de Lichte Structuren (bijv. Flanders Food, Sociale Innovatiefabriek, ...). Indien de minister zulke structuur wil oprichten, is het belangrijk dat niet enkel fundamenteel onderzoek wordt beoogd maar ook het praktijkgericht wetenschappelijk onderzoek aan de hogescholen wordt vermeld. Hogescholen werken al meer dan een decennium zeer nauw samen met het Vlaamse werkveld.



Europese subsidiekansen voor Vlaamse hogescholen

Samenwerking tussen het Vlaams-Europees Verbindingsagentschap (VLEVA) en de VLHORA resulteerde in een  infosessie op 9 december 2013 om de toekomstplannen van de EU inzake internationalisering en onderzoek toe te lichten. Vooreerst werd een algemene toelichting gegeven door de attachés van de Permanente Vertegenwoordiging van België bij de EU, m.n. Karel Boutens en Jelle Reynaert.

Een toelichting over de plannen inzake ERASMUS+ werd gegeven door Jan Ceulemans (EPOS). In dit kader zijn ook EU-subsidies voorzien voor partnerschappen tussen onderwijsinstellingen en regionale overheden wat interessant is voor de sterk regionaal ingebedde hogescholen.

Over de praktische kant voor het management van Europese projecten werd nuttige informatie gegeven door Joke Hofmans en Astrid Hannes van het VLEVA-subsidieteam. Er werd duidelijk benadrukt dat de hogescholen bij hun aanvragen het best hun enorme verwevenheid met het werkveld aantonen door (bestaande en nieuwe) partnerschappen met en studentenstages in bedrijven en/of social profit organisaties te verduidelijken.

Bij de officiële lancering van Horizon 2020 begin 2014 zal VLEVA verder werken aan het uitpuren van het programma op maat van de hogescholen. VLEVA past op dat ogenblik ook zijn Subsidiewijzer aan met een mooi overzicht van alle subsidiemogelijkheden die de EU zal aanbieden. Maak alvast een profiel aan om op de hoogte te blijven van de nieuwste evoluties.



"Wat mag, wat mag niet, wat moet?"

De studiedag "Hoe om te gaan met informatie verkregen in een student-relatie?" op 2 december 2013 in het Vlaams Parlement was een succes. Het grote aantal inschrijvingen geeft weer dat informatie over dit thema broodnodig was. Er schreven er 270 deelnemers in voor deze studiedag.

90% beoordeelt de studiedag als zeer goed en goed, 97% beoordeelt de registratie en ontvangst als zeer goed en goed, 84% beoordeelt de locatie als zeer goed en goed.

Belangrijkste elementen die de deelnemers hebben opgestoken: verschil beroepsgeheim en discretieplicht, gebruik van de privacywetgeving, verduidelijking van juridische begrippen, goede concrete voorbeelden, noodtoestand, verwerking van gegevens, goede aanzet voor praktische toepassing, ...

De brochure "Hoe om te gaan met informatie verkregen in een student-relatie? Wat mag, moet, of mag zeker niet gezegd worden.." , gemaakt en geschikt voor elkeen die in contact komt en in gesprek gaat met studenten, kan nog bijbesteld worden. De kostprijs is 4 euro/stuk (excl. verzendingskosten)
Bijbestellen kan via deze link.



Student tutoring

Het is u bekend dat de Vlaamse overheid student tutoring stimuleert waarbij studenten uit het hoger onderwijs één (of enkele) leerling(en) uit het lager en/of secundair onderwijs begeleiden bij het leren leren.

Alle hogescholen en universiteiten, in het bijzonder de medewerkers betrokken bij student tutoring, zijn van harte welkom op de studienamiddag die op woensdag 5 februari wordt georganiseerd door het Departement Onderwijs en Vorming van de Vlaamse overheid, in samenwerking met VLIR en VLHORA, in het Consciencegebouw (Brussel).

Deelname is gratis, het aantal plaatsen is beperkt!

Meer info te verkrijgen bij: mathilde.joos@vlhora.be.



UVAH wordt UPHO

De Vlaamse autonome hogescholen zijn omgevormd tot publiekrechtelijke hogescholen, een rechtsvorm waarmee ze over meer autonomie beschikken dan vroeger en onder andere hun bestuursindeling zelf kunnen bepalen. De zes hogescholen zijn verenigd in UPHO, de Unie van de Publiekrechtelijke Hogescholen: Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen, Erasmus hogeschool Brussel, Hogere Zeevaartschool, Hogeschool Gent, Hogeschool PXL en Hogeschool West-Vlaanderen.



U heeft ook een bericht?

Uw instelling organiseert een studiedag, congres, ... dat interessant en toegankelijk is voor het hoger onderwijs? Uw aankondiging kan worden opgenomen in de VLHORA-nieuwsbrief. Voor praktische informatie; contacteer myriam.slock@vlhora.be.




Volg ons via:
Contact: Ravensteingalerij 27 bus 3 - 1e verd.    B-1000 Brussel    |    tel. +32(0)2 211 41 95     |    E-mail