Een lagere energiefactuur dankzij slimme batterijen
De manier waarop we energie verbruiken en opwekken is de voorbije jaren erg veranderd. Dat brengt nieuwe uitdagingen met zich mee, zoals stijgende energieprijzen. Daarom ontwikkelden onderzoekers van hogeschool PXL een systeem dat thuisbatterijen slimmer aanstuurt. Die innovatie kan gezinnen tot wel 600 euro per jaar doen besparen!
Tekst: Lisa Hilte
Druk op het elektriciteitsnet
Sinds Fluvius in 2022 het capaciteitstarief invoerde, weegt piekverbruik zwaarder door op onze energiefactuur, met vaak hogere kosten tot gevolg. “Die maatregel kwam vanuit een nood”, vertelt onderzoeker in artificiële intelligentie Robin Schrijvers (Hogeschool PXL). “Het wordt immers alsmaar moeilijker voor energieleveranciers om op piekmomenten aan de grote vraag te voldoen. Tegelijk wekken steeds meer mensen zelf stroom op, bijvoorbeeld via zonnepanelen. Dat leidt soms tot een overaanbod, zeker in de zomer. Ons net is daar niet op voorzien.” Door vraag en aanbod beter op elkaar af te stemmen, kunnen we het net ontlasten én de energiekosten doen dalen. Een belangrijke rol is daarin weggelegd voor slim aangestuurde batterijen.
Vraag en aanbod voorspellen
Binnen het ‘Digital Energy’-project ontwikkelden onderzoekers van expertisecentrum PXL Smart ICT en UHasselt zo’n slim aansturingssysteem, voor efficiënter energiemanagement. Centraal staan nauwkeurige voorspellingen van energievraag en -aanbod.
Robin legt uit: “Om het aanbod te voorspellen, ontwikkelden we wiskundige en fysische modellen. Op basis van het weerbericht en parameters zoals de oriëntatie van je zonnepanelen, kan je vrij precies je energie-opbrengst inschatten.”
De voorspelling van energie-afname bleek een stuk moeilijker. “Wanneer verbruiken huishoudens het meeste energie? Dat varieert sterk. Via Fluvius verzamelden we geanonimiseerde verbruiksgegevens, onder meer uit digitale meters. Daarin zochten we naar patronen. We experimenteerden met tientallen algoritmes, van klassieke statistische methodes tot de nieuwste AI-technieken. Verrassend genoeg presteerden de klassiekere modellen het best. Gebruik AI dus niet blind als hype, maar ga altijd na wat het best werkt!”
Vervolgens werden de twee voorspellingsmodellen – één voor verbruik en één voor productie – gecombineerd om batterijen zo efficiënt mogelijk aan te sturen. Zo kunnen die op het ideale moment energie opslaan en weer vrijgeven, en ons piekverbruik beter spreiden.
Vroeger waren de elektriciteitsprijzen grotendeels stabiel. Nu schommelen ze bijna ieder uur! Door daar slim op in te spelen, kan je heel wat geld besparen.”
Fikse besparing op energiefactuur
Robin testte dit systeem uit op thuisbatterijen in Vlaamse huishoudens en bekeek de financiële impact. “Die bleek enorm”, vertelt hij, “Wie ons systeem combineert met een dynamisch energietarief, kan zo’n 400 tot 600 euro per jaar besparen! Ons onderzoek helpt mensen dus heel concreet.”
Ook bedrijven kunnen het systeem inzetten. “Industrieel verbruik is vaak makkelijker te voorspellen dan dat van particulieren, omdat productieprocessen meestal op vaste tijdstippen plaatsvinden. Door ons eerst op huishoudens te focussen, hebben we eigenlijk het moeilijkste scenario al opgelost.”
Slimme software voor voordelig energiegebruik
Niet alleen onderzoekers, maar ook industriepartners werkten mee aan Digital Energy. Het bedrijf iLumen is één van hen. “Wij ontwikkelen software om hernieuwbare energie zo efficiënt mogelijk te benutten," zegt CEO Ismaël Ben-Al-Lal. “Terwijl de elektriciteitsprijzen vroeger grotendeels stabiel waren, veranderen ze nu bijna ieder uur. Door daarop in te spelen, kan je heel wat geld besparen. Via slimme algoritmes beheren wij de elektriciteitsstromen van onze klanten. Zo vermijden we dat ze energie aankopen op de duurste momenten van de dag, of hun zelf opgewekte stroom verkopen wanneer de prijs laag is. Daarnaast stemmen we zonnepanelen, batterijen, elektrische wagens en warmtepompen op elkaar af. Denk aan je auto die automatisch oplaadt wanneer je zonnepanelen volop produceren. Dankzij al deze optimalisaties besparen onze klanten tot wel 40% op hun energiefactuur, zonder comfortverlies!”
We ontwikkelden modellen die accuraat energieproductie en -afname voorspellen. Door deze voorspellingen op elkaar af te stemmen, laten we batterijen op de meest efficiënte momenten elektriciteit opslaan en weer vrijgeven.”
Dialoog tussen twee werelden
iLumen werkt al langer samen met PXL, en is onder meer betrokken bij thesissen van masterstudenten. Binnen Digital Energy maakte het bedrijf deel uit van de begeleidingsgroep. “We deelden onze expertise”, zegt Ismaël. “Wij hebben al een werkend energiemanagementsysteem waarin bepaalde functies en algoritmes zijn ingebouwd. De PXL-onderzoekers experimenteerden met alternatieve technieken en algoritmes, en gingen na of die ons systeem konden verbeteren.”
Die wisselwerking vond Ismaël erg waardevol. “In de industrie moeten ontwikkelingen snel commercieel inzetbaar zijn. Dat staat soms langetermijnsprojecten in de weg. Wij zullen zelf niet gauw onderzoek doen naar technologieën die pas effect hebben over enkele jaren – en daar kijkt de academische wereld net wél naar! Zo’n onderzoek uit handen kunnen geven, helpt ons echt vooruitkijken. De dialoog tussen onze twee werelden is enorm boeiend, en levert nieuwe inzichten op.”
Ook Robin onderstreept het belang van samenwerking. “Ons voornaamste doel is om kennis te delen met de industrie. Zo kunnen bedrijven hun product verbeteren zonder zelf het hele experimentele proces te moeten doorlopen. Tegelijk kunnen wij niet zonder input uit de sector: we krijgen waardevolle domeinkennis en leren welke concrete noden er zijn. Dat stuurt ons onderzoek in de juiste richting en zorgt ervoor dat we echt een verschil kunnen maken.”
Rectificatie: In de papieren editie van “IMPACT: special klimaat & schone energie” (nummer 4, september 2025) is bij dit artikel de auteursnaam onjuist vermeld.
Getriggerd door dit onderzoek?
Voel jij je geïnspireerd door dit spraakmakende artikel? Wil jij of jouw organisatie een stap zetten in een innovatieproces waarbij je ondersteuning kan gebruiken? Neem dan vandaag nog contact op met een Vlaamse hogeschool via bet Blikopener . Wij volgen zo spoedig mogelijk op en zetten het één en ander in beweging. Doen!
Meer weten?
Kennis delen
Onderzoekers die ook les geven, praten met hun studenten meteen over hun ervaringen. Dat is een grote meerwaarde. Uit onderzoek halen de verschillende partijen voordeel: de bedrijven die op de eerste lijn staan tijdens het onderzoek, de hele sector, de studenten die de informatie uit eerste hand krijgen en de studenten die in latere jaren volgen en de cases in hun curriculum krijgen.
Nog spraakmakers?
Smaakt dit interview naar meer? Is je honger naar kennis niet te stillen? Wil je weten hoe andere onderzoekers en bedrijven hebben samengewerkt om innovatieve ideeën om te zetten naar impactvolle projecten?
IMPACT Klimaat en schone energie
Met deze uitgave willen de Vlaamse hogescholen graag een aantal projecten in de kijker zetten. Zo kom je het wat en hoe te weten, en ontdek je de impact van ons innoverend hoger onderwijs. Het is de bedoeling jou als lezer, te inspireren en te laten nadenken over hoe een hogeschool jouw organisatie of onderneming kan helpen om de volgende stap te nemen in jouw innovatieproces.
