DE ETHER ALS EXPERIMENTELE RUIMTE: (UIT) DE ARCHIEVEN VAN RADIO CENTRAAL (1980-vandaag)
Radio Centraal was één van de eerste vrije radio's in Antwerpen. Op heel wat manieren verschilt dit nu 45
jaar lopend project van zo wat alle andere vrije radio's over de hele wereld. Niet alleen was en is het een
radio die radio als artistiek medium inzet, het is ook een plaats waar al 45 jaar een massa links doorheen
lopen die gaan van zeer specifieke muziekkenners in alle genres die nergens anders aan bod komen
(reggae, hip hop, ambient, noise, punk, metal en alle tussenvormen hiervan). Daarnaast is Radio Centraal op
veel manieren een pionier. Het zond bijvoorbeeld de eerste queer radioshows ooit uit, heeft altijd met
anderstalige nieuwkomers gewerkt, en is een echte project radio. Ooit waren live uitzendingen vanop locatie
ondenkbaar; ook hierin was Radio Centraal een pionier, met tal van live uitzendingen vanop betogingen,
culturele manifestaties, openingen van tentoonstellingen, concerten enz.
Radio Centraal is financieel autonoom en bestaat dankzij haar medewerkers; elk lid betaalt een maandelijkse
som om de afhankelijkheid te bewaren en geen reclame te hoeven uitzenden. Het is een basis-democratisch
project (of experiment) dat sterk verbonden is met een DIY cultuur.
De laatste jaren is een hele generatie medewerkers die belangrijk zijn geweest vor Radio Centraal overleden,
bijvoorbeeld de gekende graficus Mark Meulemans, Dominique Gregoire die de reggae mee naar België
heeft gehaald, Peter de Ceulaer. Hierdoor vielen grote brokken geschiedenis weg die onverteld zullen blijven.
Het is belangrijk om het archief van Radio Centraal te ontsluiten: het bevat duizend en één sublinks naar
andere archieven en is een gigantische bron van inspiratie voor heel wat cultureel actieve mensen geweest.
Het kan ook voor de toekomstige generaties inspiratie geven, zowel qua organisatievormen als over de
culturele inhouden die werden gebracht.
Het onderzoek past binnen de onderzoekslijn die werd uitgezet binnen ArchiVolt, een archeologie en
archivering van de urbane undergroud. Eerder werden al initiatieven met eenzelfde filosofie aangeboord,
zoals Club Moral/Force Mental, de happenings op het Conscienceplein, punk in Antwerpen, de Lintfabriek,
Scheld’Apen en de Stadswaag.
Resultaten
Het is de bedoeling om een interview boek te maken over 45 jaar Radio Centraal waarin het interview met heel wat oud- en huidige medewerkers de basis wordt om archiefstukken te tonen. Hieraan kan ook een
archieftentoonstelling worden gekoppeld van waaruit we gedurende de tentoonstelling live kunnen uitzenden en zo de studenten van de academie kunnen betrekken.
Opmerking: het budget voor de publicatie dient nog extern gezocht te worden. Verschillende pistes worden daarvoor bewandeld (zowel publiek als privaat).
Output naar de academie toe: de onderzoeker engageert zich om deel te nemen aan studio visits bij de master studenten, een presentatie te geven over het onderzoek (soup session), en mogelijks ook een research class te organiseren in oktober 2027. Daarnaast zal in het kader van expo/event worden bekeken hoe studenten actief kunnen worden betrokken.
Eva Brodelet