Bullfrog: The sterile triploid method for population of aquatic invasive fauna
In Vlaanderen worden preventiemaatregelen met betrekking tot introductieroutes van invasieve uitheemse soorten (IAS) geïdentificeerd en aangepakt, risicobeoordelingen uitgevoerd en vroege opsporing en snelle uitroeiing krijgt aandacht. Het beheer van gevestigde populaties is echter veel gecompliceerder en vereist speciale coördinatie en methoden. Succesvol beheer van wijdverbreide populaties, zoals de Amerikaanse brulkikker (Lithobates catesbeianus) in de vallei van de Grote Nete, is met de huidige middelen moeilijk te beheersen.
De Amerikaanse brulkikker wordt in Europa en België geïntroduceerd voor consumptie en sierteelt (tuinvijvers) redenen. Tsiamis et al. (2017) hebben een lijst van populaties van Amerikaanse brulkikkers in België, Frankrijk, Italië, Duitsland, Slovenië, Griekenland (Kreta) en het Verenigd Koninkrijk opgesteld. In Vlaanderen in de vallei van de Grote Nete is de soort aanwezig over een afstand van meer dan 50 km, in meer dan 400 vijvers en een oppervlakte van 152.000 ha. De verspreiding in stroomopwaartse en stroomafwaartse richting verloopt nog steeds snel. Naast deze grote metapopulatie zijn er in Kasterlee, Arendonk, Hoogstraten en Huldenberg verschillende geïsoleerde populaties.
Bij de voorbereiding van dit project is de techniek voor het produceren van steriele triploïde individuen van de Amerikaanse brulkikker uitgewerkt. De ontwikkeling van de innovatieve techniek is gestart binnen het Interreg INVEXO-project (2009 - 2012). Het projectrapport omvat een literatuuronderzoek over de ecologie en impact, de verspreiding in Vlaanderen en Nederland, de beste beheeropties en protocol en aspecten van preventie en communicatie. De techniek werd verder verfijnd in een project gefinancierd door de Hogeschool PXL (2013-2016) en het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB)/Provincie Antwerpen (2016-2018). Om de steriele triploïde methode succesvol te laten zijn, moet 90% van de behandelde legsels resulteren in onvruchtbare triploïden. Dit doel is bereikt en de steriele triploïde mannetjes zijn seksueel actief en roepend.
De implementatie van de methode zal starten in het projectgebied Balen-Olmen (Scheps) waar ongeveer 17 vijvers sterk besmet zijn met de Amerikaanse brulkikker (46 volwassenen/ha) en zich naar beneden verplaatsen in de vallei. Het projectgebied maakt deel uit van het Grote Netewoud, gelegen in de SAC BE2100040 Vallei van de Grote Nete. De vijvers in Scheps zijn voornamelijk eigendom van en worden beheerd door het Agentschap voor Natuur- en Bosbeheer (ANB) en in Griesbroek door de ngo Natuurpunt. Er zijn ook enkele particuliere vijvers aanwezig.
De pilot zal worden geïntegreerd in de lopende inspanningen om de populaties van de Amerikaanse brulkikker in Vlaanderen onder controle te houden of uit te roeien. Regelmatig worden door de partners voorlichtingscampagnes georganiseerd. Burgers werden en worden nog steeds geïnformeerd en de verspreidingsroutes binnen Vlaanderen en Nederland zijn geïdentificeerd en gecontroleerd. Pogingen om geïsoleerde populaties in Vlaanderen uit te roeien, met reproductie in minder dan 5 vijvers, zijn de afgelopen tien jaar niet succesvol gebleken.
De Amerikaanse brulkikker wordt in Europa en België geïntroduceerd voor consumptie en sierteelt (tuinvijvers) redenen. Tsiamis et al. (2017) hebben een lijst van populaties van Amerikaanse brulkikkers in België, Frankrijk, Italië, Duitsland, Slovenië, Griekenland (Kreta) en het Verenigd Koninkrijk opgesteld. In Vlaanderen in de vallei van de Grote Nete is de soort aanwezig over een afstand van meer dan 50 km, in meer dan 400 vijvers en een oppervlakte van 152.000 ha. De verspreiding in stroomopwaartse en stroomafwaartse richting verloopt nog steeds snel. Naast deze grote metapopulatie zijn er in Kasterlee, Arendonk, Hoogstraten en Huldenberg verschillende geïsoleerde populaties.
Bij de voorbereiding van dit project is de techniek voor het produceren van steriele triploïde individuen van de Amerikaanse brulkikker uitgewerkt. De ontwikkeling van de innovatieve techniek is gestart binnen het Interreg INVEXO-project (2009 - 2012). Het projectrapport omvat een literatuuronderzoek over de ecologie en impact, de verspreiding in Vlaanderen en Nederland, de beste beheeropties en protocol en aspecten van preventie en communicatie. De techniek werd verder verfijnd in een project gefinancierd door de Hogeschool PXL (2013-2016) en het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB)/Provincie Antwerpen (2016-2018). Om de steriele triploïde methode succesvol te laten zijn, moet 90% van de behandelde legsels resulteren in onvruchtbare triploïden. Dit doel is bereikt en de steriele triploïde mannetjes zijn seksueel actief en roepend.
De implementatie van de methode zal starten in het projectgebied Balen-Olmen (Scheps) waar ongeveer 17 vijvers sterk besmet zijn met de Amerikaanse brulkikker (46 volwassenen/ha) en zich naar beneden verplaatsen in de vallei. Het projectgebied maakt deel uit van het Grote Netewoud, gelegen in de SAC BE2100040 Vallei van de Grote Nete. De vijvers in Scheps zijn voornamelijk eigendom van en worden beheerd door het Agentschap voor Natuur- en Bosbeheer (ANB) en in Griesbroek door de ngo Natuurpunt. Er zijn ook enkele particuliere vijvers aanwezig.
De pilot zal worden geïntegreerd in de lopende inspanningen om de populaties van de Amerikaanse brulkikker in Vlaanderen onder controle te houden of uit te roeien. Regelmatig worden door de partners voorlichtingscampagnes georganiseerd. Burgers werden en worden nog steeds geïnformeerd en de verspreidingsroutes binnen Vlaanderen en Nederland zijn geïdentificeerd en gecontroleerd. Pogingen om geïsoleerde populaties in Vlaanderen uit te roeien, met reproductie in minder dan 5 vijvers, zijn de afgelopen tien jaar niet succesvol gebleken.
Promotor
Alain De Vocht
Onderzoeker
Sarah Descamps,Tony Remans,Timon Smeets,Ben Ramaekers,Leona Milec,Sanne Vantilt,Sarah Descamps,Lucas Van Passel
Hogeschool PXL
01/10/2019 - 30/09/2027
Centrale contactpersoon
