Ga verder naar de inhoud

Uit gesprekken met allerhande actoren binnen  het onderwijsveld, KOCB (Katholieke Onderwijscel Brussel), OCB (Onderwijscentrum Brussel), directies van scholengemeenschappen in Brussel en de rand en bestuurders van scholen, blijkt dat huidige noden in het basisonderwijs alom tegenwoordig en  gelijkaardig zijn. Deze noden zijn te herleiden tot 3 cruciale punten: 

  • Ongekwalificeerde leerkrachten die voor de klas staan 

  • Begeleiding van leerkrachten in de scholen 

  • Leerkrachten die affiniteit hebben met de Brusselse context

Vanuit Odisee – campus Brussel willen we mee inzetten op deze noden en zullen we starten met een duaal traject Educatieve Bachelor Kleuteronderwijs en duaal traject Educatieve Bachelor Lager onderwijs. Dit wil zeggen dat we de opleiding aanbieden aan mensen die reeds werken in het basisonderwijs en van daaruit het diploma willen behalen. Duaal leren is hier vooral bedoeld om de combinatie werken en studeren mogelijk te maken. De werkplek krijgt een plaats in de opleiding en de opleiding krijgt een plaats op de werkplek. 

Er zijn in hogescholen heel wat trajecten voor zij-instromers, maar vanuit onderzoek is gebleken dat er heel wat uitval is in deze opleiding. Dit omwille van een aantal factoren:

  • Combinatie opleiding en werkplek is niet op elkaar afgestemd door trajecten die vaak nog te lineair opgemaakt zijn in de opleiding

  • Grote bewijslast voor evaluatiedoeleinden in de opleiding in combinatie met dagelijkse klaspraktijk

  • Begeleiding vanuit de opleiding en begeleiding op de werkplek gebeurt te weinig in samenspraak

 

Vanuit de literatuur en werkveldverkenning komen we tot volgende inzichten om de slaagkansen van deze zij-instromers in opleiding te verhogen:

We weten dat zij-instromers een zeer verschillende beginsituatie hebben en dat hun verwachtingen ten aanzien van leraar-worden wel eens onrealistisch zijn. Dat vraagt immers wijziging in hun professionele identiteit, ze gaan een grens over naar een ander beroep met andere verwachtingen en in een andere context. Inzetten op intake-gesprekken met de zij-instromer, werkgever – i.c. de school en opleiding zal zeer belangrijk zijn om te komen tot een studieprogramma dat duurzame kansen biedt zowel op de school als in de opleiding

Concreet willen we inzetten op intakegesprekken met aandacht voor

  • EVC-EVK

  • reflectie op de huidige professionele identiteit, 

  • afstemming verwachtingen in de overstap naar onderwijs 

  • het belang van sociaal netwerk in de school (aansporen om hier actief naar op zoek te gaan)

  • Een flexibel vakkenpakket opmaken doorheen de opleiding vanuit een eigen verhaal en studieverleden van de zij-instromer en aangepast aan de concrete jobinhoud op de school.

Een kwaliteitsvolle begeleiding op de werkplek en in de opleiding blijkt cruciaal om hun jobtevredenheid, motivatie en self-efficacy, maar ook hun veerkracht te versterken en om snel uit de ik-bekommernis de stap te zetten naar taak- en leerlinggerichtheid.

Daarom willen we in het duaal traject inzetten op ‘samen opleiden’. Dat vraagt een specifieke vorm van samenwerking tussen hogeschool-werkplek-zij-instromer, met inzet van elkaars expertise en gericht op maximale groei van de zij-instromer. De begeleiding van de zij-instromers op de werkplek kan in deze visie niet enkel opgenomen worden door aanvangsbegeleiders, directie en collega-leerkrachten. Aanwezigheid van begeleiders uit de opleiding is ook noodzakelijk om steeds de brug te maken tussen opleiding en werkcontext om te kunnen groeien richting een diploma. Hierdoor zien we ook mogelijkheden om de bewijslast in evaluatie binnen de opleiding voor deze zij-instromers te verminderen.

Promotor
Els Mertens
Onderzoeker
Ruth Alberts
Odisee, de co-hogeschool
07/11/2025 - 31/12/2026
Centrale contactpersoon
STEPHANIE BEGHEIN

Stefanie Beghein

Odisee - Blikopener contact