Fit voor taal en lezen

Dit onderzoeksproject beoogt het versterken van de taal- en leesvaardigheid en geletterdheid van alle leerlingen in het kleuter- en lager onderwijs, met bijzondere aandacht voor gelijke onderwijskansen en de preventie van taal- en leesachterstand. 

Door middel van een reeks evidence-informed leertrajecten wordt ingezet op het professionaliseren van schoolteams en pedagogische begeleiders enerzijds en docenten lerarenopleiding/begeleiders anderzijds in effectief taal- en leesonderwijs. Het project vertrekt vanuit de beleidsdoelstelling van de Vlaamse Regering om zowel taalvaardige leerlingen als sterk onderwijspersoneel te garanderen. 

Het onderzoek omvat drie blended leertrajecten voor schoolteams — rond beginnende geletterdheid (kleuteronderwijs), aanvankelijk lezen (eerste leerjaar) en voortgezet lezen (tweede tot zesde leerjaar) — en twee fysieke train-de-trainertrajecten voor begeleiders/docenten lerarenopleiding. De trajecten combineren online modules, lerende netwerken, praktijkopdrachten en coaching en worden ondersteund met zelfreflectie-instrumenten en vragenlijsten om groei en impact te meten. 

De methodiek volgt een design-based en implementatiegericht onderzoeksmodel. Het project ontwikkelt evidence-informed materialen, waaronder zelfreflectie-instrumenten, observatie-instrumenten, actieplannen en kijkwijzers, om de nieuwe minimumdoelen voor Nederlands (incl. lezen, mondelinge taalgebruik, taalsysteem en taalgebruik) duurzaam te verankeren in de klaspraktijk. 

De verwachte resultaten omvatten opgeleide en versterkte schoolteams die fungeren als ambassadeurscholen, en opgeleide docenten/begeleiders die toekomstige schoolteams ondersteunen. De resultaten worden breed verspreid via het platform Fit voor Lezen, gastcolleges, navormingen, sociale media, nieuwsbrieven en publicaties in vaktijdschriften, met als einddoel een duurzame, evidence-informed leesaanpak in het Vlaamse onderwijs.