Harlekijn. Karel Albert, August Baeyens, Paul van Ostaijen en het muzikale modernisme in Vlaanderen (1918-1928)
Deze aanvraag komt voort uit De top der sentimentele bevestiging, het eenjarige onderzoek naar het artistieke universum van Paul van Ostaijen (1896-1928) en de verwevenheid van het Vlaamse muzikale modernisme met de artistieke avant-garde. Hoewel de omvang en kwaliteit van het gevonden repertoire uitnodigt tot een doorgedreven inhoudelijke analyse is daar in het bestek van dit eerste onderzoeksjaar geen ruimte voor. In deze nieuwe onderzoeksaanvraag stellen we dan ook een inhoudelijke verdieping voor, toegespitst op een personage dat opvallend op de voorgrond treedt: het alomtegenwoordige, maar tot op heden nog spaarzaam onderzochte personage van de harlekijn. Aan de hand van het ballet Arlekijn (1924) van August Baeyens en De vrolijke dood. Arlequinade in 1 bedrijf (1923) van Karel Albert tekenen we het portret van de modernistische harlekijn, in zijn complexe gedaante op het snijvlak van atonale muziek, vrije poëzie en abstracte kunst. Net als De top der sentimentele bevestiging ligt dit onderzoek in het voortraject van de muziektheaterproductie die we in opdracht van Opera Ballet Vlaanderen voorbereiden voor seizoen 2027-2028 (het honderdste overlijdensjaar van Van Ostaijen). Daarin zal de harlekijn een belangrijke rol spelen: als verbinder én ondermijner van het verhaal. In samenwerking met docenten en studenten van KCA en KAA zoeken we bovendien naar manieren om de harlekijn op een eenentwintigsteeeuwse manier vorm te geven.
Resultaten
• Artikels in diverse tijdschriften (onder andere Forum+, International Yearbook of
Futurism Studies)
• Een concertlezing / voorstelling (in samenwerking met het KMSKA) en een
uitvoering op Articulatie 2026
• Website met de inventarisering van de muziekstukken en compacte audioverhalen
over de componisten en hun werk
• Uitvoering (en eventuele opname) van de geselecteerde partituren
• Projectbegeleiding aan het KAA (afdeling kostuumontwerp) en indien mogelijk ook
met studenten aan het KCA
Eva Brodelet