Hemp-match: voorbereiding van een verenigd ecosysteem voor hennep in Vlaanderen

Een duurzaam gewas met groot potentieel, maar zonder sterke samenwerking blijft opschaling moeilijk. Dit project verkent hoe Vlaamse landbouwers, verwerkers en bedrijven samen een rendabele hennepwaardeketen kunnen uitbouwen, geïnspireerd door succesvolle samenwerkingen in Frankrijk.

In het kort

Hennep is een veelzijdig en duurzaam gewas met toepassingen in textiel, bouwmaterialen en andere biogebaseerde producten. In Vlaanderen groeit de interesse in de teelt van industriële hennep, maar de waardeketen is nog versnipperd. Daardoor blijven de afzetmogelijkheden onzeker en wordt opschaling bemoeilijkt.

In dit onderzoek brengen wij landbouwers, verwerkers, bedrijven en onderzoekers samen om te verkennen hoe een sterkere samenwerking in de Vlaamse hennepketen mogelijk wordt. Het project richt zich op het verbinden van twee belangrijke toepassingen: hennep voor textiel en hennep voor technische toepassingen zoals bouwmaterialen.

Om inspiratie op te doen organiseren wij een exploratiereis naar Frankrijk, waar de hennepsector al sterk ontwikkeld is en landbouwers samenwerken in efficiënte ketens. De inzichten uit deze verkenning helpen om kansen en knelpunten voor Vlaanderen scherp in kaart te brengen en om een basis te leggen voor nieuwe samenwerkingsvormen.

De nood en relevantie

De vraag naar duurzame en biogebaseerde grondstoffen groeit snel in sectoren zoals textiel, bouw en industrie. Industriële hennep kan hierin een belangrijke rol spelen. Het gewas vraagt weinig bemesting, geen gewasbeschermingsmiddelen en kan bijdragen aan koolstofopslag in duurzame producten.

Toch blijft de hennepteelt in Vlaanderen beperkt. Een belangrijke reden is het ontbreken van een goed georganiseerde waardeketen. Landbouwers hebben nood aan zekerheid over afzet en prijs, terwijl verwerkers en investeerders pas willen investeren wanneer voldoende grondstof beschikbaar is. Daardoor ontstaat een klassiek kip-en-eiprobleem.

Daarnaast functioneren de bestaande ketens voor textielhennep en voor technische toepassingen grotendeels los van elkaar. Hierdoor gaan waardevolle reststromen verloren of worden ze niet optimaal benut. Door deze ketens beter te verbinden kan de volledige plant efficiënter worden ingezet en kan de rendabiliteit van de teelt verbeteren.

Dit onderzoek speelt in op deze uitdaging door te onderzoeken hoe samenwerking tussen verschillende schakels in de keten kan worden versterkt.

Van aanpak tot impact

Het project start met het samenbrengen van een diverse groep stakeholders uit de Vlaamse hennepsector, waaronder landbouwers, bedrijven, onderzoekers en ketenorganisaties. In een cocreatief traject verkennen zij samen de belangrijkste uitdagingen en kansen voor de sector.

Een centrale stap in het project is een exploratiereis naar Frankrijk. Tijdens bedrijfsbezoeken en gesprekken met Franse actoren verzamelen wij inzichten over samenwerkingsmodellen, contractvormen, logistieke structuren en verdienmodellen binnen de hennepketen.

De ervaringen en inzichten uit deze reis worden geanalyseerd en samengebracht in een SWOT-analyse van de Vlaamse hennepsector. Tijdens een terugkomsessie met stakeholders worden deze resultaten verder verdiept en vertaald naar mogelijke samenwerkingsmodellen voor Vlaanderen.

Het onderzoek leidt tot concrete inzichten over hoe een sterker ecosysteem rond hennep kan worden opgebouwd. Deze inzichten vormen de basis voor een vervolgproject waarin de samenwerking binnen de Vlaamse hennepketen verder wordt uitgewerkt en getest.

Zo draagt dit project bij aan de ontwikkeling van een rendabele en duurzame hennepwaardeketen in Vlaanderen, met nieuwe kansen voor landbouwers, industrie en circulaire economie.