Kleinschalige detentie, grote impact? Inzicht in het re-integratiepotentieel van transitiehuizen

België kampt met hoge recidivecijfers en veel ex-gedetineerden voelen zich onvoldoende voorbereid op het leven na detentie. Velen kampen al vóór hun opsluiting met problemen zoals dakloosheid, werkloosheid of verslaving. Detentie verergert deze problemen vaak, onder meer door verlies van huisvesting, werk en sociale netwerken, terwijl mensen ook schulden opbouwen en psychisch lijden ervaren. Bovendien ontbreekt het regelmatig aan gepaste ondersteuning tijdens én na detentie.

Kleinschalige detentiehuizen proberen hierop in te spelen door verantwoordelijkheid, re-integratie en persoonlijke begeleiding centraal te stellen. Sinds 2019 zijn er vier transitiehuizen geopend in België, met een vijfde op komst in 2025. Bewoners hebben vaak een zwaar detentieverleden en moeten hun leven volledig heropbouwen. Dit vraagt om begeleiding op meerdere levensdomeinen.

Ondanks het beleidsmatig draagvlak, ontbreekt er nog empirisch bewijs over de effectiviteit van transitiehuizen. Dit onderzoek wil nagaan hoe deze huizen bijdragen aan re-integratie na detentie. De focus ligt op de aanpak van De Kansenfabriek, die inzet op individuele, krachtgerichte begeleiding in een groepscontext, in lijn met het principe van normalisatie uit de Belgische Basiswet en internationale visies op detentie.