Leerpunt: MEER taal
Het project ‘Taalrijk Kansrijk’ (september 2022 – september 2024) van Hogeschool PXL ambieerde volgende doelen:
- ouders stimuleren om taalrijk met hun kleuters om te gaan;
- dit duurzaam verankeren vanuit het kleuteronderwijs.
We vertaalden daartoe onder andere volgende wetenschappelijke principes uit de toolkit ‘leren en ontwikkelen bij kleuters’ naar een praktische aanpak: beginnende geletterdheid stimuleren, inzetten op taal en communicatie en ouderbetrokkenheid bij kleuters.
Onze aanpak kreeg vorm in een drietrapsraket om vanuit de kleuterklas ouders en zorgverleners te stimuleren om een MEER talig milieu voor hun kleuter te creëren: aangewakkerd door academisch optimisme via MEER talig voorlezen samen met ouders, over MEER talig praten in de klas met een brugje naar huis tot alledaags MEER talig in de thuissituatie. Taalrijk Kansrijk werkte samen met zes Limburgse kleuterscholen, verspreid over verschillende netten. Meer informatie: https://taalrijkkansrijkpxl.weebly.com/
Het project slaagde in de vooropgestelde doelen te bereiken. Sterker: de betrokken kleuterleerkrachten verwierven door het project een sterker academisch optimisme.
Gedreven door het (evidence – informed) enthousiasme en de overtuiging van de betrokken kleuterleerkrachten en directies én daaropvolgend de grote vraag naar onze aanpak die ons vanuit vormingen, publicaties en lezingen bereikt, zouden we het jammer vinden om onze scholen en leerkrachten niet verder te stimuleren in hun onderzoek.
We vatten graag een vervolgonderzoek aan met volgende doelen:
- Op mesoniveau: directies ondersteunen in het gestructureerd en doordacht uitrollen van de drietrapsraket op schoolniveau, gevoed door een duidelijke schoolvisie op taalverrijking in de kleuterklas en ouderbetrokkenheid
- Op microniveau: leerkrachten(teams) versterken in het zelf vorm geven van elke trap van de drieptrapsraket in functie vanuit de eigenheid en diversiteit van de eigen school en klas.
- Op macroniveau: een toegankelijk inspiratiepakket ontwikkelen waarmee Vlaamse scholen zichzelf kunnen bekwamen om MEER talig aan de slag te gaan, geïnspireerd door de evidence – based bevindingen uit de stappen van micro – en mesoniveau.
Deze doelen vloeien rechtstreeks voort uit de eindresultaten van het project. Uit intervisiegesprekken met de scholen en leerkrachten en interviews met ouders concluderen we dat er mooie resultaten bereikt werden op vlak van MEER taligheid in de klas en thuis én het academisch optimisme van leerkrachten op klasniveau en ouders. Uit de intervisies met directies en leerkrachten bleek dat er nood is aan een goed implementatieplan op mesoniveau. Het belang van een schoolgedragen visie / talenbeleid en goede samenwerking met het hele kleuterteam kwam naar voor. Verder bleek uit de intervisies met de leerkrachten dat in de meeste scholen de leerkrachten enkel het in het project uitgewerkte materiaal uitprobeerden en moeilijk zelf invulling kunnen geven aan de uitgeschreven didactiek in elke trap uit de drietrapsraket. Nochtans liggen er veel mogelijkheden om de principes toe te passen vanuit de unieke (talige) diversiteit en andere contextfactoren in de klassen en scholen. Eén van de testscholen slaagde daar wel heel goed in en net die school werd ook geleid door een directie die erg betrokken was en graag het project mee stroomlijnde vanuit een duidelijk schoolvisie en talenbeleidsplan. We zijn er dus van overtuigd dat beide doelen in elkaars verlengde liggen en dagen scholen graag uit dit samen met ons verder te onderzoeken.
