Navigating social justice in public spaces

Dit PWO-project onderzoekt de publieke ruimte in grootstedelijke context. Op deze plaatsen willen 
we nagaan hoe buurtbewoners en gebruikers zich tot deze ruimte verhouden. Hierbij hebben we 
aandacht voor fysieke aspecten van de publieke ruimte (aanwezigheid van groen, ontmoetingsruimte, 
algemene inrichting) maar ook voor sociale en politieke dimensies van publieke ruimte (gevoel van 
eigenaarschap, ervaringen, ontmoeting, stem in het publieke debat). We zetten hierbij in op 
structurele mechanismen van ongelijkheid en uitsluiting die mensen kunnen doormaken omwille van 
hun leeftijd en/of maatschappelijke positie in de grootstedelijke context van Brussel. De meest directe 
context waar relaties tot een samenleving onderhandeld worden, zijn in dit project de buurt en de 
publieke ruimte. Freie (1998) merkt op dat het in de publieke ruimte is waar een grote 
verscheidenheid aan mensen elkaar kan ontmoeten, de gewoonte van samenkomen zich kan 
ontwikkelen en de wortels van democratie kunnen worden gecultiveerd (Saraví, 2004). De directe 
leefomgeving kan zo een katalysator zijn die burgers de mogelijkheid biedt om te handelen en een 
concreet, zichtbaar effect te hebben in hun dagelijks leven. Om publieke ruimte ten volle te laten 
functioneren als burgerlijke ruimtes, moeten we het volledige spectrum van het leven daarin 
omarmen (Laitio, 2022). Aan de ene kant sluit intensief ruimtegebruik door sommige groepen anderen 
uit en intimideert hen. Aan de andere kant staat de beperkte hoeveelheid openbare ruimte onder 
druk van andere eisen aan een eindige hulpbron. Aan de hand participatieve kwalitatieve 
onderzoeksmethoden (PWO-project 3, ethics of sustainable participation’,) onderzoeken we in 4 use 
cases hoe buurtbewoners zich verhouden tot hun meest directe leefomgeving: (1) de sense of 
belonging en sociale netwerken van buurtbewoners. (2) de percepties over de fysieke publieke ruimte
en de stedelijke natuur. (3) de Relatie tussen bewoners en bezoekers/gebruikers én (4) het discours 
over de publieke ruimte.
De participatieve methodes zijn een facilitator om de ervaringen, percepties en belevingen van 
kinderen, jongeren en ouderen over de publieke ruimte, en de fricties die daarbij optreden zichtbaar 
te maken, te (h)erkennen en om te zetten in tastbare aanbevelingen via het
burgerwetenschapsplatform (ontwikkeld binnen PWO-project 2 ‘Open City’). Anderzijds bieden de 
resultaten een empirische basis voor wetenschappelijke output. De collectieve kennis die ontwikkeld 
wordt stelt ons in staat om op buurtniveau gedragen beleidskeuzes te maken, die ook breder deelbaar 
en toepasbaar zijn (maatschappelijk en wetenschappelijk).