PWO SG GZHZ Experimententuin – hefboom voor een duurzame voedselomgeving
Overgewicht en obesitas zijn wereldwijd erkende risicofactoren voor chronische aandoeningen zoals diabetes type 2, hart- en vaatziekten en diverse vormen van kanker. In Vlaanderen is deze problematiek ook bij jongeren alarmerend: 13,4% van de jongeren kampt met overgewicht of obesitas, en dit cijfer verdubbelt tot 23,5% bij jongeren met een lagere sociaaleconomische status (SES). Deze gezondheidsongelijkheid is deels te verklaren door ongezonde voedingsgewoonten, zoals een lage consumptie van groenten en fruit en een hoge inname van gesuikerde dranken en snacks (HBSC, 2023). De adolescentie is een kritieke levensfase waarin voedingsgewoonten gevormd worden die een levenslange impact kunnen hebben. Toch blijft deze doelgroep onderbelicht in voedingsbeleid en preventieve gezondheidsinterventies.
Bovendien wordt het eetgedrag van jongeren niet enkel bepaald door individuele keuzes of kennis, maar ook door de bredere voedselomgeving waarin zij opgroeien. De beschikbaarheid, toegankelijkheid en betaalbaarheid van gezond voedsel in de buurt en op school spelen een cruciale rol. Vooral jongeren in kwetsbare buurten zijn extra gevoelig voor deze omgevingsinvloeden (Vandevijvere & Smets, 2023). Het Hap&Stap-project toonde reeds aan dat er in dergelijke buurten een duidelijke nood is aan een gezonder en toegankelijker voedselaanbod, en dat buurtgerichte initiatieven zoals buurtmoestuinen hierin een belangrijke rol kunnen spelen (Vlaams Instituut Gezond Leven, 2024).
Doel van het vooronderzoek
Dit vooronderzoek heeft als doel om samen met kinderen, jongeren en hun ouders uit de Gentse wijk Rabot te verkennen hoe de bestaande Experimententuin kan bijdragen aan een gezondere voedselomgeving. Via een co-creatief proces willen we interventievoorstellen en acties ontwikkelen die zowel binnen als buiten de tuin kunnen plaatsvinden. Deze voorstellen zullen de basis vormen voor een latere projectaanvraag waarin het effect van deze interventies op voedselvaardigheden, eetgedrag en gezondheidsuitkomsten geëvalueerd wordt.
Onderzoeksvraag
Hoe kunnen co-creatief ontwikkelde interventies in en rond een experimententuin bijdragen aan:
het versterken van voedselvaardigheden bij kinderen en jongeren in een maatschappelijk kwetsbare positie,
het bevorderen van gezond en duurzaam eetgedrag,
en het verbeteren van de fysieke en sociaal-culturele voedselomgeving in kwetsbare buurten?
