Sit2FIT - van sedentair gedrag naar actieve gewoontes bij kantoormedewerkers
Sedentair werk is één van de meest onderschatte gezondheidsproblemen van onze tijd. In de EU voert naar schatting 39% van de werknemers hun werk hoofdzakelijk zittend uit, en ook in Vlaanderen brengt een groot deel van de kantoormedewerkers het merendeel van de werkdag zittend door, terwijl een aanzienlijk aandeel tegelijk onvoldoende fysieke activiteit haalt volgens de bestaande beweegrichtlijnen. Deze combinatie verhoogt niet alleen het risico op chronische aandoeningen en musculoskeletale klachten, maar heeft ook gevolgen voor werkbeleving, productiviteit, ziekteverzuim en duurzame inzetbaarheid van medewerkers.
Veel organisaties erkennen deze uitdaging en investeren reeds in initiatieven zoals ergonomische werkplekken, actief kantoormeubilair of coachingtrajecten. Toch worden deze oplossingen in de praktijk slechts door een fractie van de medewerkers structureel gebruikt. De reden is niet een gebrek aan middelen of intentie, maar een gebrek aan inzicht: bedrijven weten niet welke gedragsdeterminanten het zit- en beweeggedrag van hun medewerkers sturen, en kunnen daardoor geen gerichte, kosteneffectieve keuzes maken.
Deze uitdaging sluit rechtstreeks aan bij de Vlaamse gezondheidsdoelstelling Gezonde Generatie 2026–2035, waarin de werkplek expliciet wordt benoemd als een cruciale setting voor duurzame gedragsverandering rond beweging en het vermijden van langdurig stilzitten, conform de WHO-richtlijnen. In een context van vergrijzing, arbeidskrapte en langere loopbanen wordt de nood aan werkbaar, gezond en actief werk alleen maar groter.
Het TETRA-project Sit2FIT vertrekt vanuit de overtuiging dat duurzame verandering enkel mogelijk is wanneer niet alleen het gedrag zelf, maar ook de onderliggende gedragsdeterminanten en de organisatiecontext worden begrepen. Daarom combineert het project inzichten uit gezondheidsbevordering, gedragswetenschappen en implementatieonderzoek om organisaties te ondersteunen bij het ontwikkelen van een effectieve en haalbare beweegstrategie op de werkvloer.
Binnen Sit2FIT ontwikkelen Hogeschool PXL en Arteveldehogeschool samen met bedrijven, aanbieders van beweegoplossingen en externe preventiediensten een geïntegreerde methodiek die organisaties ondersteunt in verschillende fasen van verandering. Eerst wordt via een bedrijfsscan inzicht verkregen in het huidige zit- en beweeggedrag, de relevante gedragsdeterminanten en de invloed van de organisatiecultuur. Vervolgens vertaalt een adviestool deze inzichten naar concrete aanbevelingen en interventies die aansluiten bij het profiel en de mogelijkheden van de organisatie. De opgedane kennis wordt gebundeld in een praktische inspiratiegids.
Om de toepasbaarheid te verzekeren worden de ontwikkelde instrumenten getest in pilootorganisaties. Tijdens deze implementatietrajecten wordt onderzocht welke aanpakken haalbaar zijn, welke randvoorwaarden succes bepalen en hoe organisaties ondersteund kunnen worden om beweging structureel te integreren in hun dagelijkse werking. De opgedane inzichten worden actief verspreid via workshops en webinars zodat de impact verder reikt dan de deelnemende organisaties.
Op die manier wil Sit2FIT bijdragen aan gezondere werkplekken, sterkere organisaties en een bredere toepassing van gedragswetenschappelijke inzichten binnen preventie en welzijn op het werk.
