VAPH Eén aanspreekpunt handicap in elke Eerstelijnszone

In de goedgekeurde conceptnota "naar een vernieuwd, geïntegreerd zorg- en ondersteuningsbeleid voor personen met een handicap" (Vlaamse Regering, 23 mei 2025) wordt de ambitie geformuleerd om in elke Eerstelijnszone (ELZ) één aanspreekpunt handicap te voorzien. Dit aanspreekpunt moet een centrale backofficefunctie worden die zowel burgers met (een vermoeden van) een handicap als professionals in de eerste lijn ondersteunt.
De conceptnota benadrukt de nood aan sterke intersectorale samenwerking en het doorbreken van onderbescherming, in het bijzonder voor burgers in een dubbele kwetsbaarheid (beperking, armoede, taalbarrières, beperkte digitale vaardigheden of complexe leefsituaties).
Vandaag ontbreekt een systematisch overzicht van bestaande dienstverlening, overlegstructuren, partnerschappen, informatiedrempels en knelpunten in begeleiding binnen de ELZ’s. Hierdoor bestaat het risico dat het toekomstig aanspreekpunt onvoldoende wordt ingebed in het bestaande werkveld of aanleiding geeft tot parallelle structuren. Ook de Vlaamse Raad WVG waarschuwt in zijn recent advies voor een gebrek aan transparantie, te weinig data gedreven onderbouwing en te weinig betrokkenheid in het hervormingstraject. Het VAPH kan met een onderzoek dat representatief, gedragen en methodologisch degelijk is, richting geven aan beleidskeuzes voor de nabije toekomst.
Hoe kan het nieuwe aanspreekpunt handicap binnen elke Eerstelijnszone (ELZ) worden ingericht als een centrale backofficefunctie met handicap specifieke expertise, die zowel professionals als burgers ondersteunt en intersectorale samenwerking versterkt?
Conform de opdracht, onderscheiden we vier doelstellingen:
1.Mapping van de bestaande dienstverlening per ELZ
2.Mapping van samenwerkingsverbanden en afstemming
3. Verkenning van de beleving bij gebruikers en professionals rond knelpunten en noden in de praktijk
4. Advies toekomstige inbedding en positionering van het aanspreekpunt handicap