Zorgverleners met migratieachtergrond versterken tegen discriminatie

Zorgverleners met een migratieachtergrond worden nog te vaak geconfronteerd met vormen van
discriminatie, zowel tijdens het zoeken naar werk als op de werkvloer. Hoewel het bestrijden en
voorkomen van discriminatie essentieel blijft, is het eveneens van belang om deze zorgverleners te
versterken in het omgaan met dergelijke ervaringen. Copingstrategieën – zoals het herkennen van
onveilige situaties, op respectvolle wijze bespreekbaar maken van grensoverschrijdend gedrag, en
adequaat reageren op microagressies of expliciete uitsluiting – kunnen de professionele loopbaan en het
psychologisch welzijn ondersteunen. Deze competenties vergroten het handelingsvermogen van
zorgverleners binnen vaak asymmetrische of kwetsbare werkrelaties, en dragen bij aan hun duurzame
inzetbaarheid. Daarbij blijft de inzet op structurele oplossingen onverminderd noodzakelijk.
Interventies en trainingen omtrent discriminatie richten zich meestal (terecht) op het voorkomen van
discriminerend gedrag, en minder op het versterken van personen die discriminatie ervaren of mogelijks
zullen ervaren vanwege bepaalde kenmerken. Hoewel zorgverleners in spe het belangrijk vinden dat
discriminatie op stage en hoe ermee om te gaan aan bod komt in hun zorgopleiding, blijkt dat niet
vanzelfsprekend en sterk afhankelijk van de motivatie van de betrokken docent (Caffrey et al., 2023; Kros
et al., 2024).
Dit onderzoeksproject heeft als doel (1) inzicht te krijgen in de ervaringen, uitdagingen en noden van
zorgverleners (in spe) met een migratieachtergrond in het omgaan met discriminatie tijdens de
zoektocht naar werk en op de werkvloer, (2) de krijtlijnen te ontwikkelen van een trainingsmodule of
ondersteunende tool om hen hierin te versterken. In een vervolgproject zal deze trainingsmodule of tool
verder worden uitgewerkt en geëvalueerd op effectiviteit en bruikbaarheid.
We richten ons op hooggeschoolde zorgverleners (in spe) met voldoende kennis van het Nederlands,
zodat de focus kan liggen op de impact van migratieachtergrond, los van opleidings- of taaldrempels. Die
keuze sluit aan bij de vaststelling dat ook binnen deze groep nog vaak sprake is van uitsluiting. In 2024 is
77% van de hooggeschoolde Belgen tussen 22 en 64 jaar aan het werk, terwijl de werkzaamheidsgraad
bij hooggeschoolde personen met een niet-EU-herkomstnationaliteit bijna 20 procentpunten lager ligt
(Statbel). Dat zorgverleners met de juiste diploma’s en communicatieve vaardigheden toch
geconfronteerd worden met discriminatie, maakt duidelijk hoe belangrijk het is om, naast diploma’s en
taalkennis, ook aandacht te hebben voor andere vormen van menselijk kapitaal, zoals zelfvertrouwen,
handelingsvermogen, psychosociale veerkracht en strategieën om met discriminatie en uitsluiting om te
gaan.
ONDERZOEKSVRAGEN
De onderzoeksvragen voor dit project luiden:
1. Wat zijn de ervaringen, uitdagingen en noden van hooggeschoolde zorgverleners (in spe)
met een migratieachtergrond wat betreft omgaan met discriminatie tijdens de zoektocht
naar werk en op de werkvloer?
2. Hoe kunnen we hen versterken in het omgaan met deze uitdagingen?