BalanZ: Zelfmanagement(ondersteuning) voor mantelzorgers van personen met dementie. Op zoek naar evenwicht in een uitdagende zorgsituatie.
Mantelzorgers nemen een cruciale rol op in de zorg voor personen met dementie doordat in Vlaanderen het merendeel van de personen met dementie thuis woont. Deze zorg is intensief en heeft een grote fysieke, mentale en sociale impact. Overbelasting bij mantelzorgers verhoogt het risico op eigen gezondheidsproblemen én de kans op vroegtijdige opname van de persoon met dementie in een duurder woonzorgcentrum (in vergelijking met informele thuiszorg). Effectieve ondersteuning van mantelzorgers als zelfmanagement-ondersteuners én in het eigen zelfmanagement is daarom zowel maatschappelijk als economisch noodzakelijk. Mantelzorgers moeten hun eigen diverse rollen in het dagelijkse leven managen, en spelen daarnaast ook een cruciale rol als zelfmanagement-ondersteuner voor de persoon met dementie.
Hoewel het ondersteuningsaanbod in Vlaanderen uitgebreid is, ontbreekt inzicht in (1) wat het bestaande aanbod precies omvat, (2) welke effecten het heeft, en (3) welke elementen daadwerkelijk bijdragen aan het zelfmanagement van mantelzorgers. Dit project vult deze leemte.
Het onderzoeksproject heeft drie doelstellingen:
1. In kaart brengen van het huidige aanbod voor mantelzorgers van personen met dementie in Vlaanderen, en het effect van dit aanbod op het zelfmanagement van mantelzorgers.
2. Identificeren van de kernfuncties (versus de aanpasbare vormgeving) die bepalen of, hoe, wanneer, en voor wie het aanbod effect heeft op het zelfmanagement van mantelzorgers.
3. Het omzetten van de inzichten naar een praktische tool voor organisaties die het huidige aanbod ontwikkelen en dissemineren.
Op basis van een meervoudige case studie van verschillende initiatieven in het aanbod ontwikkelen we een onderbouwde programmatheorie.
Op korte termijn zal het werkveld een praktijkgerichte kapstok aangereikt krijgen om het huidige aanbod gerichter af te stemmen op de uiteenlopende noden van mantelzorgers, gebaseerd op inzichten over werkzame kernfuncties. Op deze manier draagt het PWO op middellange termijn bij aan een betere weerbaarheid bij mantelzorgers in Vlaanderen, waardoor er op lange termijn minder overbelasting en uitval door gezondheidsproblemen bij mantelzorgers zal zijn.
Hoewel het ondersteuningsaanbod in Vlaanderen uitgebreid is, ontbreekt inzicht in (1) wat het bestaande aanbod precies omvat, (2) welke effecten het heeft, en (3) welke elementen daadwerkelijk bijdragen aan het zelfmanagement van mantelzorgers. Dit project vult deze leemte.
Het onderzoeksproject heeft drie doelstellingen:
1. In kaart brengen van het huidige aanbod voor mantelzorgers van personen met dementie in Vlaanderen, en het effect van dit aanbod op het zelfmanagement van mantelzorgers.
2. Identificeren van de kernfuncties (versus de aanpasbare vormgeving) die bepalen of, hoe, wanneer, en voor wie het aanbod effect heeft op het zelfmanagement van mantelzorgers.
3. Het omzetten van de inzichten naar een praktische tool voor organisaties die het huidige aanbod ontwikkelen en dissemineren.
Op basis van een meervoudige case studie van verschillende initiatieven in het aanbod ontwikkelen we een onderbouwde programmatheorie.
Op korte termijn zal het werkveld een praktijkgerichte kapstok aangereikt krijgen om het huidige aanbod gerichter af te stemmen op de uiteenlopende noden van mantelzorgers, gebaseerd op inzichten over werkzame kernfuncties. Op deze manier draagt het PWO op middellange termijn bij aan een betere weerbaarheid bij mantelzorgers in Vlaanderen, waardoor er op lange termijn minder overbelasting en uitval door gezondheidsproblemen bij mantelzorgers zal zijn.
Onderzoeker
Leia Vrancken,Ilse Vandepoel,Yasmine Sterckx
Hogeschool UCLL
01/09/2026 - 31/08/2028
Centrale contactpersoon