Bepaling van de microbiologische waterkwaliteit van oppervlaktewater

Antimicrobiële resistentie (AMR) is het fenomeen waarbij micro-organismen, waaronder bacteriën, gisten en schimmels, ongevoelig zijn voor één of meerdere antimicrobiële middelen zoals antibiotica of antimycotica. Door het wijdverspreide en vaak ongecontroleerde gebruik van deze middelen in de humane en diergeneeskunde, maar ook in de landbouw, neemt het aantal resistente micro-organismen sterk toe. Infecties veroorzaakt door deze resistente micro-organismen zijn moeilijker te behandelen en kunnen soms onbehandelbaar zijn. Dit maakt AMR tot één van de grootste uitdagingen voor de volksgezondheid van deze eeuw.
Het doel van dit project is de microbiologische kwaliteit van oppervlaktewater te onderzoeken, met bijzondere aandacht voor de aanwezigheid en het resistentieprofiel van bacteriën, gisten en schimmels. Traditioneel wordt bij microbiologisch waterkwaliteitsonderzoek de focus gelegd op coliforme bacteriën (o.a. E. coli) als indicator voor fecale verontreiniging. Over hun resistentieprofiel in oppervlaktewater is echter weinig bekend. Ook (klinisch) relevante gisten en schimmels worden momenteel niet routinematig opgespoord, terwijl hun toenemende resistentie tegen antimycotica dringend gerichte monitoring vereist.
Het project voorziet een systematische analyse van oppervlaktewaterstalen, waarbij klassieke kweekmethoden (groei op selectieve voedingsbodems) worden gecombineerd met moderne detectietechnieken, zoals PCR, MALDI-TOF en flowcytometrie. Daarnaast wordt gebruikgemaakt van het innovatieve IPAC2 AR-toestel (mede ontwikkeld binnen ons expertisecentrum), dat de analyse van antimicrobiële resistentie aanzienlijk versnelt. Deze gecombineerde aanpak levert inzichten in de aanwezigheid van resistente micro-organismen in onze omgeving en kan ziekenhuizen, bedrijven en beleidsmakers ondersteunen bij het nemen van onderbouwde beslissingen om antibioticaresistentie te verminderen. Het project levert op die manier een waardevolle bijdrage aan de Europese en Vlaamse Blue deal (2023 en 2025 respectievelijk) voor een betere waterkwaliteit.
Het project wordt uitgevoerd in samenwerking met KU Leuven, Instituut voor Tropische Geneeskunde, UZ Leuven en partners uit verschillende sectoren, waaronder De Watergroep, Aquafin, Inagro en Occhio (producent IPAC2 AR). Deze samenwerking garandeert een sterke wetenschappelijke onderbouwing en brede maatschappelijke verankering van het project. Bovendien wordt de verworven expertise geïntegreerd in het onderwijs aan UCLL binnen de opleidingen Biomedische Laboratoriumtechnologie, Chemie en het graduaat Laboratoriumassistentie, en zal de expertise aanleiding geven tot vorming van seminaries en bijscholingen. Door deze multidisciplinaire aanpak draagt het project bij aan een duurzaam gebruik van antimicrobiële middelen (geneeskunde en landbouw), een beter beheer van afvalwater en een verbeterde microbiologische waterkwaliteit.