De school als brugwerking: een brug slaan tussen sociale en onderwijsrechten, gebaseerd op de dagelijkse ervaringen van kinderen, jongeren en gezinnen.
Het project bouwt verder op het praktijkgericht onderzoek van EQUALITY ResearchCollective rond samenwerken van onderwijs- en welzijnsactoren in het ondersteunen van kinderen (en gezinnen) in maatschappelijk kwetsbare situaties.
Het VN Kinderrechtencomité uitte de voorbije jaren herhaaldelijk haar bezorgdheid over de structurele belemmeringen die kinderen uit sociaal en economisch kwetsbare gezinnen en kinderen met een migratieachtergrond ervaren in hun toegang tot kwaliteitsvol onderwijs. Deze drempels dragen bij aan een toenemende ongekwalificeerde uitstroom. Scholen die veel leerlingen uit kwetsbare leefmilieus ontvangen, herkennen deze uitdagingen en worden geconfronteerd met structurele ongelijkheden die hun maatschappelijke rol en educatieve opdracht verzwaren.
Hoewel er een breed aanbod aan rechten en ondersteuningsmogelijkheden bestaat, blijkt dit aanbod in de praktijk niet altijd tijdig, toegankelijk of vanzelfsprekend voor gezinnen in armoede. Zij botsen op een reeks cumulatieve drempels, waaronder beperkte toegang tot diensten, digitale uitsluiting en materiële tekorten. Daarnaast spelen administratieve lasten, onduidelijke informatie, taalbarrières, schaamte, wantrouwen en een gebrek aan samenwerking tussen hulpkanalen een belangrijke rol. Hierdoor blijft een kloof bestaan tussen het formele recht op ondersteuning en de feitelijke toegang ernaar, een fenomeen dat wordt omschreven als onderbescherming of non take up.
Tegen deze achtergrond onderzoekt dit project hoe ‘de school als brugwerking’ kan functioneren in het aanpakken van welzijnsproblemen vanuit een gedeelde maatschappelijke verantwoordelijkheid binnen de sectoren onderwijs en welzijn. Onderzoek naar brugfiguren en andere vormen van brugwerkingen tonen dat deze praktijken de verbinding tussen school, gezinnen en welzijnsdiensten versterken door het creëren van contact, het opbouwen van vertrouwen en het verlagen van drempels voor ondersteuning. Tegelijk blijven veel van deze initiatieven afhankelijk van individuele professionals of tijdelijke projecten. Structurele verankering ontbreekt vaak.
Dit onderzoeksproject heeft daarom twee centrale doelstellingen. Ten eerste wil het begrijpen welke mechanismen spelen die samenwerkingen betekenisvol maken, waarbij het onderzoek stilstaat bij de organisatorische, professionele en structurele randvoorwaarden die duurzame samenwerking mogelijk maken. Ten tweede onderzoekt het welke betekenis kinderen, jongeren en gezinnen zelf geven aan brugwerkingen en hoe deze praktijken bijdragen aan de toegankelijkheid van sociale en educatieve rechten.
