Een beetje zwijgen is goud: omgaan met disclosure in preventieve gezinsondersteuning

Jonge (toekomstige) ouders met jeugdhulpervaring komen tijdens de zwangerschap, rond de geboorte en in de eerste periode van het ouderschap in contact met verschillende vormen van zorg en ondersteuning. In deze contacten maken zij voortdurend afwegingen over wat zij wel, gedeeltelijk of niet vertellen over hun verleden. Het project Een beetje zwijgen is goud onderzoekt hoe deze disclosureprocessen samenhangen met hun betrokkenheid bij pre- en perinatale zorg en preventieve gezinsondersteuning. Disclosure wordt daarbij niet beschouwd als een louter individuele keuze, maar als een relationeel proces dat mee wordt beïnvloed door ervaren veiligheid en vertrouwen, professionele reacties en verwachtingen, en bredere organisatorische logica’s.

Het onderzoek combineert verschillende complementaire werkpakketten. Een scoping review brengt belemmerende en bevorderende factoren voor service engagement bij jonge moeders met jeugdhulpervaring in kaart. Daarnaast worden semigestructureerde diepte-interviews afgenomen met jonge (toekomstige) ouders met jeugdhulpervaring en met professionals uit de pre- en perinatale zorg en preventieve gezinsondersteuning. Een vignettenstudie onderzoekt hoe professionele interpretaties en handelingskeuzes veranderen wanneer informatie over jeugdhulpervaring wel of niet bekend is. Via een spiegelende analyse worden het ouderperspectief en de professionele handelingslogica’s systematisch naast elkaar geplaatst, zodat overeenkomsten, mismatches en onderliggende spanningsvelden zichtbaar worden.

De geïntegreerde bevindingen vormen de basis voor de participatieve ontwikkeling van een praktijkgerichte reflectie- en gesprekshandleiding. Deze moet professionals en teams ondersteunen om stiltes, terughoudendheid en disclosure relationeel, veilig en niet-stigmatiserend te benaderen en zo bij te dragen aan disclosure-sensitieve zorg en ondersteuning.