Fantasia

De fantasia, de improvisatiediscipline van pianisten bij uitstek, is het middel om inventiviteit en verbeeldingskracht rechtstreeks om te zetten in klankcreatie (Gooley D, 2018). In de loop van de 18de en 19de eeuw stond deze discipline garant voor het ‘instant’ genereren en ontwikkelen van eigen muzikale ideeën, en streefde naar een interactieve connectie met het publiek (Borio, Gianmario, Carone, 2019).

Er werden immers ‘requests’ ten gehore gebracht in een smeltkroes van bestaande melodieën, eigen verzinsels en vondsten die tijdens het spelen zelf tot stand kwamen. Niet voor niets was de fantasia vaak de avontuurlijke afsluiter van een geslaagd klavierrecital. Bij het verdwijnen van deze discipline in de loop van de 19de eeuw veranderde ook het profiel van de pianist-componist geleidelijk naar dat van een pianist die zich bijna uitsluitend toelegt op het uitvoeren van repertoire (Hamilton, 2008).

Het in kaart brengen van die vaardigheden eigen aan een fantasia kan deze discipline opnieuw toegankelijk maken. Verspreid over talloze historische methodes en in allerhande bronnen zijn mogelijke aanwijzingen terug te vinden die het traject om te leren ‘fantasieren’ opnieuw kunnen inbedden in de opleiding en de praktijk van een hedendaagse pianist.

Het unieke startpunt in dit onderzoek is het preluderen, de discipline die een ideale basis creëert voor het domein van improvisatie. Op welke manier kan de historische praktijk in kaart gebracht worden, en de bronnen overzichtelijk en gebundeld samen gepresenteerd worden zodat pianisten ermee aan de slag kunnen? En kan dit vervolgens pianisten aanzetten om creërende praktijken uit te bouwen?

Publicatie CD-album.

Concerten en lezingen op diverse evenementen.

Publicatie van materiaal op een leerplatform.

Opname en online publicatie van audio-opnamen van historische fantasieën.

Lezingen.

Voltooien van materiaal op het leerplatform.

Slotpresentatie in de vorm van een lezing-performance en recital.