Greener solvents for conservation

Onderzoek naar het gebruik van alternatieve solventen in de conservatie van cultureel erfgoed. We gaan op zoek naar groenere alternatieven voor oplosmiddelen die courant worden gebruikt in restauratie en conservatie (o.a. xyleen en white spirit) voor het aanbrengen van vernis?

We onderzoeken of de vernis films aangebracht met duurzame solventen dezelfde of betere mechanische eigenschappen vertonen als de state-of-the-art. Kunstconservators moeten regelmatig organische oplosmiddelen gebruiken voor het reinigen, coaten en beschermen van kunstwerken. Organische oplosmiddelen zijn vluchtig, brandbaar en vaak giftig voor mens en aquatisch leven. Aangezien restaurators soms werken in ateliers zonder luchtafvoer, is het van groot belang om de beschermers van ons cultureel erfgoed zelf te beschermen. Het doel van dit project is het aanpassen van het gebruik van organische oplosmiddelen, zodat minder giftige oplosmiddelen - met vergelijkbare of betere prestaties - hun weg vinden naar de conservatiepraktijk.

Onderzoeksmethode: We ontwikkelen een aanpak voor de selectie en testen van alternatieve oplosmiddelen die minder schadelijk zijn voor mens en milieu, met behoud van de professionele overwegingen op basis van de eisen van het individuele kunstwerk. Voor het bepalen van potentiële groenere oplosmiddelen zijn de selectiecriteria gebaseerd op: Hansen oplosbaarheidsparameters en de beoogde oplosbaarheid van de harsen Dammar, Paraloid B72, Laropal A81 en Regalrez 1091 plus het rubber Kraton g (additief); belangrijke fysische eigenschappen van de oplosmiddelen en oplosmiddelmengsels die doorgaans worden gebruikt voor hun toepassing; en specifieke veiligheids-, gezondheids- en milieurisicogrenzen.

De door KdG ontwikkelde SUSSOL-software (sustainable solvent selection and substitution software) wordt gebruikt, die een artificieel neuraal netwerk gebruikt om solventen te clusteren op basis van hun fysische eigenschappen. Duurzamere oplosmiddelen worden voorgesteld, waaruit vernisoplossingen worden bereid met de bovengenoemde harsen. Het initiële praktische testen hiervan wordt uitgevoerd op gestandaardiseerde canvasborden, waaruit een subset wordt geselecteerd voor vernistests op een historisch schilderij dat werd gedoneerd voor testen.

Vergelijkbare 'controle'-vernisoplossingen van de bovengenoemde harsen (met traditioneel veelgebruikte oplosmiddelen) worden bereid en op dezelfde manier getest. De werkbaarheid voor hun penseeltoepassing en de esthetische kwaliteiten van de verschillende vernisoplossingen worden vervolgens vergeleken op het historische oppervlak volgens de professionele eisen. Gietfilms en monsters op witte canvas borden (met gecontroleerde toepassing) worden bereid voor gestandaardiseerde coatingtests, waaronder krashardheidstests, waterbestendigheid, glans- en kleurmetingen.

Beoogde output: Uit dit onderzoek zullen verschillende veiligere (groenere) oplosmiddelen en mengsels worden voorgesteld voor de bovengenoemde harsen wanneer ze worden toegepast als verniscoatings op schilderijen, met een aanpak die verder de specifiek aard van een schilderijoppervlak erkent voor het informeren van specifieke tests en selectie. Hiermee bewijzen we verder de toepasbaarheid van SUSSOL in verschillende domeinen. Concreet worden er enkele nieuwe vernisformulaties ontwikkeld die gebruikt kunnen worden in de restauratie van schilderijen.

Disseminatie: De resultaten van dit project worden gepubliceerd in een open acces wetenschappelijk tijdschrift. SRAL zal bij positieve resultaten de nieuwe vernissen gebruiken in hun eigen restauratieprojecten.