Kwaliteitsvol gebruik van psychofarmaca in functie van Quality of Life: bouwstenen voor een duurzaam en multidisciplinair zorgbeleid

Gedrags- en geestelijke gezondheidsproblemen komen bij volwassenen met een verstandelijke beperking aanzienlijk vaker voor dan in de algemene bevolking. In de praktijk leidt dit vaak tot het voorschrijven van psychofarmaca, ook zonder formele psychiatrische diagnose, wat men off-label gebruik noemt. Hoewel dergelijke voorschriften doorgaans voortkomen uit een zorgreflex of een waargenomen behoefte aan veiligheid, tonen studies aan dat deze medicatie vaak beperkt werkzaam is, gepaard gaat met aanzienlijke bijwerkingen en de levenskwaliteit van cliënten kan ondermijnen (Deb et al., 2009; Sheehan et al., 2015).
Ondanks deze bezorgdheden ontbreekt er momenteel een gedeeld, multidisciplinair kader voor het rationeel gebruik van psychofarmaca, waarin kwaliteit van leven als centraal uitgangspunt wordt genomen.
Het SWVG-project “Kwaliteitsvol gebruik van psychofarmaca in functie van Quality of Life” wil deze leemte opvullen door de ontwikkeling van een praktijkgerichte, contextgevoelige leidraad die zorgverleners, artsen, families en beleidsmakers ondersteunt bij een gedragen psychofarmacabeleid, met Quality of Life als centrale uitkomstmaat.
De leidraad focust op:
·        Alternatieve, niet-farmacologische benaderingen van probleemgedrag.
·        Contextuele voorwaarden en succesfactoren voor verantwoord gebruik en afbouw.
·        Ethische reflectie over de betrokkenheid van cliënten en hun netwerk.
De ontwikkeling van deze leidraad gebeurt in co-creatie met een klankbordgroep bestaande uit VAPH-voorzieningen en middenveldorganisaties. Daarnaast worden focusgroepen met artsen georganiseerd en wordt er onderzocht hoe de stem van mensen met een verstandelijke beperking, met bijzondere aandacht voor de ethische dimensies daarvan, en andere relevante actoren, zoals apothekers, op een zinvolle manier kan worden betrokken.