Leren doen we zelf

Probleemschets

Alle onderwijsniveaus (kleuter/lager/secundair) van het leerplichtonderwijs worden geconfronteerd met de vraag naar zelfsturing van leerlingen. Bovendien bevatten de nieuwe leerplannen voor basis- en secundair onderwijs het inzetten op executieve functies en zelfsturing. Leerkrachten zijn hier echter nog niet mee vertrouwd, noch geschoold om rond zelfsturing te werken. Zo worden bijvoorbeeld 'zelfsturing' en 'zelfstandigheid' vaak verward.

Om hierop een antwoord te bieden brengen we in voorliggend exploratief onderzoek de noden van scholen en leerkrachten in kaart. We richten ons hierbij in eerste instantie op de grootstedelijke context.

Onderzoeksvragen

De centrale onderzoeksvraag luidt als volgt: Wat hebben leerkrachten nodig om zelfsturing bij leerlingen in hun klaspraktijk te bevorderen?

Methodologie

Het onderzoek volgt een gefaseerde aanpak:

Fase 1: Desk Research en documentenanalyse
Wat zegt de relevante wetenschappelijke literatuur over zelfsturing in basis- en secundair onderwijs? Wat verwacht de overheid (ET/OD)? Wat zeggen de eindtermen over zelfsturing in basis- en secundair onderwijs? Wat zeggen de leerplannen en ondersteunende documenten van de verschillende koepels over zelfsturing in basis- en secundair onderwijs?

Fase 2: Marktonderzoek rond het opleiden van leerkrachten met betrekking tot zelfsturing bij leerlingen. Wat is er al? Hoe werkt het? Wat ontbreekt er in het aanwezige aanbod om te voldoen aan de doelstellingen opgeworpen enerzijds in de documentanalyse en anderzijds de wetenschappelijke literatuur?

Fase 3: Diepte-interviews (kwalitatief onderzoek)
In de grootstedelijke Antwerpse context worden diepte-interviews afgenomen bij leerkrachten en schoolbeleid van 6 scholen (i.c. 1 Basisschool en 1 Secundaire school van respectievelijk het OVSG, GO!, en VKO). Welke kennis/vaardigheden is er al bij de deelnemende leerkrachten? Welke kennis/vaardigheden ontbreken bij deze leerkrachten? Welke kennis/vaardigheden is er al bij het schoolbeleid? Welke kennis/vaardigheden ontbreken bij het schoolbeleid? De kwalitatieve data uit de afgenomen diepte-interviews zal worden geanalyseerd en naast de documentenanalyse en het marktonderzoek worden gelegd om zo de hiaten te kunnen detecteren.

BEOOGDE RESULTAAT

1. Wetenschappelijk rapport

2. Adviestekst voor scholen over de implementering van zelfsturing in het curriculum van basis- en secundair onderwijs.

3. Presentatie van de bevindingen en aanbevelingen voor schooldirecties, koepels en pedagogische ondersteuners in de vorm van een symposium, inspiratielunch,…