Lerend Netwerk STEM-effect: Duurzame implementatie van STEM startend van het basisonderwijs tot de 1ste graad secundair onderwijs.

ACHTERGROND & PROJECTOPZET
Het Vlaamse STEM-actieplan (2012) wil jongeren stimuleren om voor STEM-opleidingen en loopbanen te kiezen. Belangrijke thema’s in het plan zijn ‘aantrekkelijker STEM-onderwijs’ en ‘leraars en opleiders versterken’. Zowel het Masterplan secundair onderwijs (SO) als het STEM-platform pleiten voor STEM-leraren in de lagere school. Dit project speelt hierop in omwille van zijn doelstelling STEM duurzaam te implementeren zowel in basis- als in secundair onderwijs 1ste graad met aandacht voor de overgang van lager naar secundair onderwijs.

We kiezen voor een lerend netwerk STEM, meer bepaald een fysieke plaats en website om informatie te delen, behoeftes te bespreken, vragen te beantwoorden en elkaar te inspireren. De samenstelling van het lerend netwerk STEM bestaat uit afgevaardigden van Antwerpse basisscholen en scholen 1ste graad SO samen met lectoren en studentleraren. De afgevaardigden sturen hun schoolteam aan bij de implementatie van STEM. Eerder onderzoek over professionele leergemeenschappen, Teacher Design Team (TDT) en Lesson Study (LS) leert dat samenwerking en actief werken voor de eigen klaspraktijk – eigenaarschap – effectiever is dan een klassieke nascholing.

We gebruiken eerder ontworpen instrumenten (Co-Profs in STEM, 2018) tijdens het coachen in het lerend netwerk om de kwaliteit van STEM-lesmateriaal en -activiteiten te screenen en te optimaliseren. Op basis van eigen onderzoekdocumenten (Ardies, 2015), (inter)nationale literatuur, worden verscheidene meetinstrumenten ontworpen en uitgetest om op verschillende tijdstippen tijdens de duur van het project onderzoeksgegevens te analyseren.

We streven bij leraren naar een hogere Pedagogical Content Knowledge (PCK) en positieve attitudes t.o.v. STEM. Hierdoor verwachten we een kwalitatieve STEM-implementatie op leerling- en schoolniveau te bereiken waardoor de interesse en attitudes t.o.v. STEM bij leerlingen positief evolueren.

ONDERZOEKSVRAGEN & METHODOLOGIE
Het Lerend Netwerk zal op een doordachte manier worden vormgegeven, de effectiviteit ervan dient vanzelfsprekend geëvalueerd te worden. Dit leidt tot volgende onderzoeksvragen:
1. Kunnen we de attitude van leerkrachten t.a.v. STEM versterken door het opgezette professionaliseringstraject?
Methode: kwantitatieve onderzoeksopzet, vragenlijstonderzoek bij leraren (2 meetmomenten: start en einde schooljaren 2020-2021 en 2021-2022)
2. Kunnen we de pedagogische kennis van STEM bij leerkrachten vergroten door hen te laten begeleiden door STEM-verantwoordelijken op schoolniveau?
Methode: focusgroepgesprekken, documentanalyse en semi-gestructureerde interviews bij leerkrachten
3. Heeft het ondersteunen van de leerkrachten door STEM-verantwoordelijken op schoolniveau een invloed op de attitude van leerlingen ten opzichte van STEM?
Methode: kwantitatieve onderzoeksopzet, vragenlijstonderzoek bij leerlingen verdeeld over twee cohorten (2 meetmomenten: start en einde schooljaren 2020-2021 en 2021-2022)
4. Kunnen we met een lerend netwerk waarin we schoolverantwoordelijken rond STEM samenbrengen een duurzame en kwalitatieve implementatie van STEM bekomen?
Interview bij directies, zowel aan het begin als het einde van het traject