Levenslang leren met impact: Gedragsverandering bij zorgverleners

Levenslang leren is recent in een stroomversnelling gekomen. Nieuwe kennis wordt door middel van richtlijnen, e-learnings, opleidingen, enz. aan de lopende band geïmplementeerd in de zorg. In het zorglandschap vertaalt deze nieuwe kennis zich echter vaak moeizaam naar de praktijk, wat maakt dat veranderingen op het niveau van kennis zich niet automatisch vertalen naar gedragsverandering. Thans houdt het gedrag van de zorgverlener rechtstreeks verband met de kwaliteit van zorg, en bijgevolg uitkomsten voor de patiënt.

Implementatie is in de wetenschappelijke literatuur geen onbekend domein. Maar, ook deze informatie en literatuur vindt niet zomaar zijn weg naar eenieder die een gedragsverandering bij zorgverleners wil teweegbrengen door bijvoorbeeld het organiseren van opleidingen, implementeren van richtlijnen, het invoeren van nieuw materiaal of technologie op de werkvloer of het ontwikkelen van e-learnings.

Tijdens dit PWO willen we inzetten op het uitbouwen van interne expertise rond implementatie en externe dienstverlening door middel van twee doelstellingen. De eerste doelstelling van het PWO is het in kaart brengen van determinanten van gedrag bij zorgverleners met betrekking tot screenen van delier. Er zal een vergelijkende case-study uitgevoerd worden, waarbij via uitgebreide diepteanalyses heterogene settings (of: cases) met elkaar vergeleken worden om uitspraken te kunnen doen over: (persoons- en omgevings-)factoren die het huidige screeningsgedrag van zorgverleners verklaren; in welke settings er beter gescreend wordt (volgens de delier-richtlijn2); en welke factoren hierin een rol spelen. Meer concreet zal er een vergelijking gemaakt worden tussen een ziekenhuissetting (regionaal versus universitair, geriatrisch versus non-geriatrisch) en een woonzorgcentrum.

De tweede doelstelling is het centraliseren en delen van bestaande kennis, expertise en good practices op het vlak van implementatie, door de ontwikkeling, implementatie en evaluatie van een ‘toolbox’, via de methodiek van intervention mapping. Meer bepaald zal er onderzocht worden via welke technieken en strategieën gevalideerde implementatiemodellen concreet bruikbaar en toepasbaar gemaakt kunnen worden, opdat de doelgroep op een gebruiksvriendelijke en efficiënte manier antwoorden kan verkrijgen op implementatievraagstukken (zie artikels van Mitchell et al. (2010) en Nilsen (2015) voor een categorisatie van gevalideerde implementatiemodellen). De doelgroep van deze doelstelling zal bepaald worden na afronding van een nodenanalyse die gestart werd binnen intern gefinancierd vooronderzoek.

Naast de ontwikkeling van deze toolbox, zal er op het einde van het onderzoek ook ingezet worden op interne professionalisering en externe dienstverlening. Het PWO streeft er uiteindelijk naar kennis en vaardigheden rond implementatie in de zorg te manifesteren, zodat geïmplementeerde interventies het gewenste doel bereiken en de kwaliteit van zorg verbetert.