“Prix de l’image” Een speculatief reenactment van de (para)filmische verbeelding
Hoe maak je een documentaire over een reeks filmscenario’s die nooit bedoeld waren om verfilmd te worden? Dit project gaat aan de slag met het archief van de zogenaamde Prix de l’image, een scenariowedstrijd die tussen 1937 en -39 georganiseerd werd door de surrealistische visionair Henri d’Ursel. Opgevat als een appel aan de filmische verbeelding, ging de wedstrijd op zoek naar denkbeeldige cinema’s die lak hadden aan de commerciële, materiële en esthetische logica van het industriële filmcircuit. Ondanks zijn korte bestaan, liet het initiatief een archief na van ruim 60 scenario’s van diverse pluimage. Wat ze gemeen hebben, is dat ze geschreven zijn om nooit verfilmd te worden.
Het archief van de Prix de l’image geeft een unieke inzage in zowel de verbeelding van een tijdperk, als een fascinerend hoofdstuk binnen de Belgische filmgeschiedenis. Op die manier spreken de scenario’s bijna een eeuw later nog steeds tot de verbeelding. Dit project verkent de mogelijkheden om dit potentieel aan te boren. Daarbij wordt hun onderliggende principe — een film in woorden — opnieuw geactiveerd. Uiteindelijk beoog ik een paradoxaal scenario voor een documentaire over onverfilmbaar materiaal te schrijven. Dit kan verscheidene vormen aannemen en beschouwt de relatie tussen technologie en verbeelding.
Resultaten
is het de aangewezen manier om het archief van de Prix de l’image te activeren. Ten eerste bewerkstelligt het
een reenactment van het meest wezenlijke aspect van dit archief. Ten tweede leent het format van een
(virtuele) documentaire of essay-film zich natuurlijk perfect om een historische casus uit te benen of hierover
een narratief op te zetten. Meer dan een analyse van de Prix de l’image benadert het scenario dit onderwerp
echter vanuit de bovenbeschreven methodologie van reenactment. Ten slotte biedt een scenario de flexibiliteit
om tal van presentatiemogelijkheden open te houden. Het scenario kan zich, afhankelijk van specifieke
inhoudelijke vondsten tijdens het onderzoek, manifesteren in een boek, tentoonstelling, constellatie objecten,
performance (lecture), geluidswerk of slide show. Dezelfde structurele openheid laat trouwens ook ruimte voor
een mogelijke participatieve aanpak. (zie nexus) Tot slot wordt de mogelijkheid open gehouden dat dit
scenario in een later stadium effectief gerealiseerd kan worden als een documentaire over de Prix de l’Image,
daarbij uiteraard rekening houdend met de uitdaging verbonden aan de fundamentele (maar stimulerende)
paradox van het maken, of beter: schrijven van een film over onverfilmbare films.
Eva Brodelet
