Psychisch welzijn bij kinderen en jongeren in de OKAN-klas

PROBLEEMSCHETS
Naar schatting 1 op 4 Vlaamse jongeren kampt met psychische problemen en suïcide blijft in deze groep de hoofdoorzaak van overlijden. Scholen hebben hierin een belangrijke preventieve en signaalfunctie. De meeste psycho-educatieve programma’s worden echter als sterk talig ervaren, waardoor jongeren uit de OKAN-klas uit de boot vallen. Deze jongeren kunnen zich immers moeilijk in het Nederlands uitdrukken wanneer ze over hun psychisch welzijn willen communiceren.

Scholen zijn het gewoon om multidisciplinair samen te werken rond jongeren met psychische klachten. Psycho-educatief werken rond welzijn wordt nu echter vaak verwacht van de individuele leerkracht, terwijl die in de eerste plaats een andere inhoudelijke taak heeft.

ONDERZOEKSDOELEN EN -VRAGEN
We willen onderzoeken in welke mate er via Lesson Study multidisciplinair kan samengewerkt worden rond psychisch welzijn. Leerkracht en psycholoog gaan samen in zee met één OKAN-klas (1). Daarnaast verkennen we in welke mate we de kwetsbare groep van OKAN-leerlingen, die het Nederlands nog niet goed beheersen, via PhotoVoice kunnen bereiken (2).

Gelinkt aan bovengenoemde onderzoeksdoelen, staan volgende twee onderzoeksvragen centraal:
1. In welke mate kan je Photo Voice als methodiek gebruiken om met jongeren uit een OKAN-klas te praten over psychisch welzijn?
2. In welke mate is Lesson Study als methodiek geschikt om een nieuwe werkvorm rond psychisch welzijn binnen te brengen in een multidisciplinair team?

THEORETISCH KADER
Lesson Study is een professionaliseringsmethodiek waarbij de kwaliteitscirkel “study-plan-conduct-reflect” (Lewis & Hurd, 2011) doorlopen wordt met het multidisciplinair team.
PhotoVoice is een methode waarbij we via beelden en foto’s taal geven aan onze binnenwereld. Het is een participatief belevingsonderzoek: persoonlijke foto’s zijn de leidraad voor de dialoog die volgt (Wang & Burris, 1994).

METHODOLOGIE
Naast een literatuurstudie wordt een casestudiedesign opgezet. Concreet zal In een pilot de haalbaarheid van Lesson Study in een multidisciplinair team en PhotoVoice binnen de context van een OKAN-klas verkend worden. We gaan met de OKAN-jongeren aan de slag rond het thema veerkracht. In de preteachingsfase wordt de taalvaardigheid van de jongeren voorbereid en versterkt. Zowel de jongeren als het leerkrachtenteam worden geobserveerd (observationeel onderzoek) en bevraagd rond hun beleving (survey-onderzoek). Daarnaast analyseren we het beeld- en klankmateriaal (inhoudsanalyse).