Samen spreken, samen zorgen: het versterken van vroedvrouwpraktijken en kinderdagverblijven in het omgaan met verontrusting

Het Vlaamse regeerakkoord benadrukt het belang van een goede start voor elk kind, beginnend bij de eerste
duizend dagen (-9 maanden tot 2 jaar). Het onderstreept dat jonge kinderen bij verontrusting snel in veiligheid
moeten worden gebracht aangezien de eerste duizend dagen cruciaal zijn in de ontwikkeling van een kind. Echter
zijn jonge kinderen bijzonder kwetsbaar voor mishandeling, met negatieve effecten tot in de volwassenheid.
Ondanks inspanningen blijft de detectie van kindermishandeling bij jonge kinderen laag.
Deze jonge kinderen en hun gezinnen worden vaak ondersteund door vroedvrouwpraktijken en
kinderdagverblijven. Door de duurzame relatie die deze professionals met ouders en kinderen aangaan, zijn zij
dan ook ideaal geplaatst om aandachtig te zijn voor het welzijn en de gezondheid van jonge kinderen, en ook
bezorgdheden te bespreken wanneer die ontstaan. Dit impliceert dat professionals uit vroedvrouwpraktijken en
kinderdagverblijven de kennis en vaardigheden, maar ook organisationele procedures ter beschikking hebben
voor zowel preventie als aanpak van verontrustende signalen.
Het Vlaams beleid erkent het mandaat van professionals uit vroedvrouwpraktijken en kinderdagverblijven in de
preventie en aanpak van verontrusting. Hoewel er reeds verschillende tools beschikbaar zijn, zoals Signs of
Safety of een ABC stappenplan, ontbreken op het niveau van de organisatie vaak duidelijke procedures en
communicatie over hoe professionals kunnen omgaan met verontrusting. Duidelijke procedures over
verontrusting kunnen ervoor zorgen dat professionals, maar ook ouders, beter weten hoe zij doelgericht maar
ook warm kunnen bijdragen aan een veilige omgeving voor het jonge kind.
Dit Praktijkgericht Wetenschappelijk Onderzoek (PWO) ‘Samen spreken, samen zorgen’ richt zich op het
versterken van professionals uit vroedvrouwpraktijken en kinderdagverblijven door de ontwikkeling van een
professioneel kader omtrent de omgang met verontrusting, voortbouwend op bestaande tools die gebruikt
kunnen worden door deze doelgroepen. In de eerste fase brengen we via een online bevraging en deskresearch
de huidige en gewenste situatie inzake het omgaan met verontrusting in kaart. De tweede onderzoeksfase omvat
de co-creatieve ontwikkeling van het professioneel kader aan de hand van het 7S model van Mckinsey, specifiek
toegepast op het omgaan met verontrusting. De laatste fase richt zich op de verfijning van het kader door middel
van testcases in vroedvrouwpraktijken en kinderdagverblijven.
Het uiteindelijke doel van dit project is een bijdrage te leveren aan een cultuurverandering in de zorg voor jonge
kinderen. Het bespreekbaar maken van verontrusting moet een vanzelfsprekend onderdeel worden van het werk
van zorgprofessionals. Door het ontwikkelde professioneel kader structureel te integreren, wordt niet alleen het
handelen van professionals versterkt, maar wordt ook het welzijn van gezinnen blijvend verbeterd.