Slim modulair energiesysteem voor de elektrificatie van mobiele werktuigen in de groensector

De decarbonisatie van het elektriciteitssysteem van de EU verloopt gestaag maar zeker: in 2024 was hernieuwbare energie goed voor 47% van de netto elektriciteit opgewekt in de EU, een stijging t.o.v. de 39% in 2019. Daar staat tegenover dat elektriciteit slechts 23% van het uiteindelijke energieverbruik uitmaakt.
(European Commission, 2025) Via het EU Electrification Action Plan zet de EU in om dit aandeel te doen toenemen tot 32% tegen 2030. Dit is enkel mogelijk indien elektrificatie kosten-efficiënter én eenvoudiger te integreren wordt (more system friendly). Met dit praktijkgericht onderzoek leggen we een stukje van deze puzzel: de focus ligt hierbij op de elektrificatie van gereedschap voor groenbeheer- en onderhoud.
Fabrikanten van toestellen voor groenbeheer zetten stappen in het traject van de energietransitie. Een belangrijk aandeel van de dieselapparaten worden omgebouwd naar elektrische toestellen. Omdat quasi alle machines mobiel zijn, kiest men voor batterijtechnologie. Hier zijn meerdere voordelen aan verbonden: de CO2-voetafdruk verlaagt, het gebruikerscomfort neemt toe (geur- en geluidshinder, gewicht, mobiliteit). Enkele voor de hand liggende drempels die een snelle omschakeling in de weg staan zijn: de hoge investeringskost en de continuïteit die moeilijker te garanderen is. Dit praktijkgericht onderzoek streeft ernaar om de gebruikers de nodige handvaten te geven om deze drempels te overwinnen. We streven ernaar om aan te tonen dat de transitie naar werken met accusystemen techno-economisch haalbaar is. De economische en technische haalbaarheid zal mede bepaald worden door het slim en duurzaam kunnen opwekken en opslaan van energie. Dit kan decentraal bijvoorbeeld via geïntegreerde zonnepanelen. Het doel is om een compact en modulair systeem te ontwerpen dat ingebouwd kan worden in de nutsvoertuigen (van cargobikes voor stedelijke gebieden tot aanhangwagens voor onderhoud van grote publieke domeinen). We streven eveneens naar sociale impact: door het ontwerpen van een gebruiksvriendelijk systeem met pilootproject in een maatwerkbedrijf ondersteunen we mee de professionalisering van de sociale economie zonder het inclusieve karakter van de werkomgeving uit het oog te verliezen.
De decentrale energievoorziening moet op een duurzame manier tot stand komen in gebruikssituaties waar netstroom niet toegankelijk is. Hernieuwbare mobiele energie speelt hierin de hoofdrol. Bijdragen kunnen geleverd worden door zowel zonne- als windenergie waarbij de opslag dan weer via een centraal batterijsysteem kan gebeuren.
Het bepalen van de benodigde batterijcapaciteit en de dimensionering van het centraal systeem zal deel uitmaken van het onderzoek. Dit wordt mede bepaald door de specifieke noden van het bedrijf in kwestie. Een modulaire en niet-merkgebonden aanpak is aangewezen, aangezien dit opschaling erg vergemakkelijkt.
Een goed beheer van de energiestromen, rekening houdend met de noden, beschikbaarheid en elektriciteitsprijs moet gecontroleerd worden met een doordacht EMS of energy management system. Energie-overschotten kunnen terug geleverd worden aan het openbaar net indien economisch interessant. Niet enkel de hogergenoemde hoofdactiviteiten kunnen worden voorzien van elektrische energie, maar ook secundaire activiteiten kunnen hierdoor gevoed worden om het werkcomfort te verhogen zoals bv. verlichting, koeling, smartphones, muziek enz.Het systeem moet erg gebruiksvriendelijk worden uitgevoerd zodat elke werknemer met een beknopte opleiding of handleiding aan de slag kan met het systeem.
Tenslotte zal ook de mogelijke integratie van dergelijk systeem in courant gebruikte bedrijfsvoertuigen (busjes en kleine vrachtwagens) bekeken worden. Het bouwen van een prototype en uitvoeren van pilootproject(en) maakt deel uit van de scope van dit project.
Kortom wensen we een systeem te ontwerpen en bouwen voor opslag van elektrische energie met volgende kenmerken : gevoed door hernieuwbare energie, modulair, compact, opschaalbaar, energie en kosten efficiënt en bij voorkeur mobiel.
Het systeem zal ten dienste staan om continuïteit en comfort te bieden in de werkzaamheden van de doelgroepen die werken met batterijgevoed handgereedschap.
De doelgroep bestaat in eerste instantie uit groenbedrijven werkzaam in de tuinbouw maar kan uitgebreid worden naar bedrijven met werkzaamheden dierentuinen, speeltuinen, algemeen onderhoud enz.