Van kennisrijk curriculum naar powerful knowledge Samen met de praktijk op zoek naar de vakpedagogische en vakdidactische dimensies van kwalitatief kennisgericht onderwijs in de 2e graad van het secundair onderwijs

In het Vlaamse onderwijs is er momenteel een transitie aan de gang vanuit het competentiegericht onderwijs naar een kennisrijk curriculum. Deze hervorming is gestart in september 2025 voor het kleuter- en lager onderwijs; in de lerarenopleiding denkt men ondertussen ook al in de richting van kennisgericht opleiden, niet alleen voor het basis- maar ook voor het secundair onderwijs. De oorsprong van de focus op een kennisrijk curriculum ligt echter bij het concept ‘powerful knowledge’ (Young, 2013) dat een specifiek pedagogisch concept is. Powerful knowledge vertrekt immers vanuit het recht van alle jongeren om toegang te krijgen tot expertkennis. Deze specifieke vorm van kennis geeft aan jongeren het vermogen (‘power’) om in de wereld van vandaag te denken, te spreken en te handelen, en vormt hen op die manier via een krachtige vakdidactiek tot kritische participanten in de wereld. De beweging naar een kennisrijk curriculum is dus oorspronkelijk ontstaan vanuit een vormingsgerichte houding, waarvan echter in de huidige Vlaamse mediacommunicatie rond kennisrijk curriculum weinig tot geen sprake is.
In dit project verkennen en vergelijken we in een eerste onderzoeksfase de Vlaamse en Europese curricula op zoek naar de verschillende manieren waarop het streven naar ‘powerful knowledge’ zichtbaar kan zijn op curriculumniveau. Vervolgens experimenteren we in een volgende onderzoeksfase met een research circle. Samen met leerkrachten 2e graad secundair onderwijs en met studenten van de lerarenopleiding werken we co-creatief aan het ontwikkelen en uittesten van een interdisciplinair didactisch scenario rond het actuele thema ‘oorlog’. We kijken naar dit thema vanuit de perspectieven van drie verschillende vakken, met name: fysica, muziek en literatuuronderwijs. De gezamenlijke ervaring van de research circle wordt in detail gedocumenteerd. De stem van de leerlingen nemen we ook mee via interviews gekoppeld aan de verschillende try-outs.
In de finale fase van het project ontwerpen we een publicatie voor de Vlaamse onderwijspraktijk gebaseerd op de resultaten van de vergelijkende curriculumstudie en de gedocumenteerde ervaring van de research cicrle, inclusief de try-out, de contacten met leerlingen en de ontwikkelde materialen.
De projectresultaten worden gedissemineerd in Vlaamse en Europese conferenties en via een artikel in een internationaal tijdschrift. In het kader van interne activiteiten binnen UCLL Research & Expertise zullen we onderwijs en onderzoek met elkaar verbinden. Ten slotte organiseren we een Europese conferentie over ‘powerful knowledge’ in mei 2028 in Leuven, waarmee we ons werk centraal stellen en onze participatie aan de internationale vakdidactische onderzoeksdynamiek zullen versterken.