Zelfgestuurd leren Aansturen via Lemo en ondersteuningsMateriaal

Probleemschets

Hoewel van studenten in het hoger onderwijs in toenemende mate verwacht wordt dat ze via zelfgestuurd leren (ZRL) leerinhouden verwerven, lijkt dit niet vanzelfsprekend (Zimmerman, 2008; Vanthournout et al., 2012). Nog te vaak gaan lesgevers en opleiding ervan uit dat studenten ZRL zelfstandig kunnen ontwikkelen of dat ze de nodige vaardigheden in het secundair onderwijs reeds verworven hebben (Vrieling, 2014). De rol van lesgevers HO bij het ontwikkelen van ZRL is echter van cruciaal belang (Peeters et al., 2016). Daarom is het belangrijk om in te zetten op expertiseontwikkeling bij lesgevers (Hadwin, Järvelä, & Miller, 2017).

In het kader van het PWO-project ‘Stimu-leren’ (2018-2022) werd een train-de-trainer-traject rond ZRL ontwikkeld en op kleine schaal uitgetest. Lesgevers hoger onderwijs kregen tijdens dit traject inzichten in ZRL aangereikt, gecombineerd met praktische tools om ZRL in hun klaspraktijk in te zetten. Hoewel deelnemers de inhoud als waardevol percipieerden, moest worden vastgesteld dat het face-to-face format van de training onvoldoende krachtig is om een duurzaam effect te bewerkstelligen: het beperkt aantal deelnemers maakt het bereik klein en de verwachte tijdsinvestering voor lesgevers is hoog. Een weinig flexibele agenda maakt dat het voor hen lastig is om tijd vrij te maken voor het volgen van de fysieke momenten. Dit probleem stelt zich nog sterker voor externe deelnemers uit andere instellingen HO.

Het creëren van een hybride leeromgeving over ZRL voor lesgevers HO kan hier een oplossing bieden. Daarin kunnen lesgevers tijd- en plaats onafhankelijk inzichten verwerven. Fysieke intervisie- en coachingsessies kunnen deelnemers praktische handvatten aanreiken over het begeleiden van ZRL bij studenten. Het kwaliteitsvol ontwerpen van een dergelijke leeromgeving vereist echter een door onderzoek geïnformeerde aanpak via Educational Design Research (EDR; McKenney & Reeves, 2014).

Onderzoeksvragen

Het huidige project bouwt verder op het PWO-project Stimu-leren en doorloopt op 15 maanden een volledige iteratie uit EDR. Het stelt daarbij volgende onderzoeksvragen:

- OV1: Welke noden, behoeften en randvoorwaarden percipiëren gebruikers voor een hybride leeromgeving rond ZRL? (analyse & exploratiefase)
- OV2: Hoe ervaren gebruikers de ontwikkelde hybride leeromgeving? (Evaluatie- en reflectiefase)
- OV3: In welke mate verwierven gebruikers inzichten inzake ZRL en het ondersteunen van de ontwikkeling van ZRL bij studenten? (Evaluatie- en reflectiefase)
- OV4: Hoe zetten opleidingen de hybride leeromgeving strategisch in om structureel werk te maken van de ondersteuning van ZRL bij studenten? (Evaluatie- en reflectiefase)

Methodologie

- OV1: Mixed method behoefte-analyse bij (potentiële) gebruikers hybride leeromgeving
- Focusgroepen met deelnemers train-the-trainer (2021-2022)
- Survey bij lesgevers
- OV2: Focusgroepen met deelnemers aan ontwikkelde hybride leeromgeving
- OV3: Mixed method onderzoek op basis van Vragenlijstonderzoek met Pre-test/posttest design en focusgroepen
- OV4: Case study op basis van diepte-interviews met opleidingshoofden

GEPLANDE RESULTATEN

- Deliverable 1: Hybride leeromgeving in Moodle-omgeving die ook toegankelijk is voor externen (Moodle for business).
- Deliverable 2: Inspiratiebundel voor opleidingen aan instellingen hoger onderwijs met tips voor implementatie gebaseerd op resultaten OV4.

Disseminatie:

- 3 posts op LinkedIn gericht op informeren van lesgevers hoger onderwijs.
- Congresdeelname (vb. ORD, ...).
- Artikel tijdschrift (vb. Tijdschrift voor Hoger Onderwijs).