Ga verder naar de inhoud
Nieuws Opinie

Stilte is geen klimaatbeleid

Het uitstellen van doortastend beleid maakt de uitdagingen alleen maar groter.

18 nov 2026

Nooit eerder beschikten we over zoveel kennis over de klimaatcrisis. Nooit eerder waren de risico’s zo uitvoerig in kaart gebracht. Al jaren wijzen onderzoekers en docenten aan onze universiteiten en hogescholen op de ernst van de situatie. Nooit eerder waren de concrete gevolgen zo tastbaar in ons dagelijks leven: hittegolven, langdurige droogteperiodes, overstromingen en andere klimaatextremen treffen ons en de meest kwetsbaren op aarde. Het uitstellen van doortastend beleid maakt de uitdagingen alleen maar groter.

KLIMAAT

Toch lijkt de politieke urgentie steeds verder af te nemen. Klimaatverandering wordt geparkeerd in de achterkamers van het politieke debat. Dat is misschien wel de grootste paradox van deze tijd: we kennen de ernst van de klimaatcrisis en waarschuwen al jaren, maar die kennis vertaalt zich onvoldoende in doortastend beleid.

Precies daarom trekken we als universiteiten en hogescholen vandaag opnieuw aan de alarmbel, nu de COP31 in Antalya wereldwijd de aandacht weer op scherp stelt. We doen dat niet omdat er meer kennis nodig is, maar omdat de bestaande kennis nog altijd onvoldoende wordt omgezet in beleid.

We beseffen heel goed dat verandering voor beleidsmakers moeilijk is, ook binnen onze eigen instellingen. Het duurzaamheidsvraagstuk is bijzonder complex. Het vergt langetermijndenken en moedige beleidskeuzes, waarbij klimaatambities moeten worden verzoend met andere beleidsuitdagingen. Er is weerstand. Middelen zijn beperkt. Andere beleidsuitdagingen steken soms onverwacht de kop op en vragen ook de nodige aandacht.

Onze hogeronderwijsinstellingen zijn levende labo’s voor duurzame oplossingen, gedragen door het sterke engagement van onze studenten, onderzoekers en medewerkers. Zij vragen ons terecht om klimaat en duurzaamheid ernstig te nemen en ook te blijven nemen in de toekomst. De veranderingen zijn tastbaar: van duurzamere voeding in onze restaurants en meer aandacht voor groene energie en duurzaamheid in onze opleidingen, tot investeringen in energiezuinige gebouwen en een aangepast reisbeleid dat duurzame alternatieven stimuleert. We weten uit eigen ervaring dat de transitie niet vanzelf gaat, maar ook dat gerichte keuzes daadwerkelijk verandering mogelijk maken. 

KLIMAAT 02

Ook in de toekomst zullen creativiteit en experimenten cruciaal blijven. Onze studenten, onderzoekers en medewerkers houden ons scherp. Zij dagen ons uit om ambitieuzer te zijn en het gesprek over de noodzaak van deze transitie levendig te houden. Als universiteiten en hogescholen zijn we hiervoor goed geplaatst: we leiden nieuwe generaties op, onderzoeken duurzaamheidsvraagstukken vanuit verschillende disciplines en denken bij uitstek op de lange termijn. Met die kennis en expertise helpen we beleidsmakers om onderbouwde keuzes te maken en de maatschappelijke gevolgen ervan beter in te schatten.

Het bruisende engagement op onze campussen steekt schril af tegen het gebrek aan politieke daadkracht. Stilte is geen klimaatbeleid. Zwijgen verlaagt de temperatuur niet. De klimaatuitdaging vraagt om moedige politieke keuzes die duurzaamheid verbinden met andere prioriteiten zoals economische ontwikkeling, sociale rechtvaardigheid en energiezekerheid. Als hogeronderwijsinstellingen en als burgers verwachten we dat beleidsmakers die patstelling doorbreken en niet alleen reageren op klimaatincidenten, maar ook structureel en toekomstgericht handelen. We vragen politici om concrete actie te ondernemen en klimaatverandering een structurele plaats te geven in het beleid, over de grenzen van afzonderlijke beleidsdomeinen heen. Want zonder een leefbare planeet zal er geen toekomst zijn waarin gezondheid, economie, veiligheid en rechtvaardigheid voor de volgende generaties kunnen worden veiliggesteld.

We vragen aan onze politici om het debat opnieuw met ons te voeren, met onze wetenschappers in gesprek te gaan en wetenschappelijke inzichten ernstig te nemen. Zorg dat wetenschappelijke kennis een structurele plaats krijgt in de besluitvorming.

Op een monument voor de verdwenen IJslandse gletsjer Okjökull staat sinds 2019 de volgende eenvoudige, maar ook confronterende boodschap aan de toekomst: "Dit monument is om te erkennen dat we weten wat er gebeurt en wat er moet gebeuren. Alleen jullie weten of het ons gelukt is."  Ook over onze tijd zal ooit een oordeel worden geveld. Niet over wat we wisten, maar over wat we met die kennis hebben gedaan.

De vraag is dus niet langer wat we nog moeten leren. De vraag is hoe lang we nog blijven wachten om die kennis om te zetten in moedige keuzes.

 

De rectoren van de Vlaamse universiteiten en de algemeen directeurs van de Vlaamse hogescholen

KLIMAAT 03

Gerelateerde artikels

Vlhora studeren1

Laat studenten niet midden in het academiejaar vallen

23 okt 2026

De Gezinsbond, de Vlaamse Interuniversitaire Raad en de rectoren van de vijf Vlaamse universiteiten, de Vlaamse Hogescholenraad en de algemeen directeurs van de dertien Vlaamse hogescholen en de Vlaamse Vereniging voor Studenten (VVS) roepen op om studenten die aan een opleiding begonnen zijn hun traject te laten afwerken onder de regels waarmee ze gestart zijn.

Verder lezen
001 07 01 OKTOBERTELLING 2026 BASE 001

Ruim 31.000 extra studenten op vijf jaar tijd: evenveel als twee volwaardige hogescholen.

14 okt 2026

De 13 Vlaamse hogescholen tellen bij de oktobertelling van 2026 samen 174.394 studenten. Dat zijn er 3% meer dan vorig jaar. Op vijf jaar tijd groeide de studentenpopulatie met maar liefst 21,7%, of 31.091 studenten. Dat is evenveel als twee extra gemiddelde Vlaamse hogescholen.

Verder lezen
Screenshot 2026 07 02 at 11 10 36

Online leerplatformen maken duurzaamheid concreet in het hoger onderwijs

2 jul 2026

Twee online leerplatformen bieden docenten, onderwijsondersteuners, curriculumontwikkelaars en lerarenopleiders kennis, inspiratie en praktische hulpmiddelen om duurzaamheid te integreren in opleidingen en curricula.

Verder lezen