Bedrijven hebben zelden een corrosiebeleid En dat is jammer.
Wist je dat corrosie zware economische én ecologische gevolgen heeft? Zo zou de Europese Unie alleen al jaarlijks meer dan 500 miljard euro besteden aan het voorkomen of herstellen ervan. Desondanks voeren bitter weinig bedrijven een corrosiebeleid. De Antwerp Maritime Academy rondde recent twee Interreg-projecten hierover af en wil nu graag verder aan ‘awareness’ werken en hun nieuwe modellen om het corrosieprobleem te managen, uitrollen in bedrijven. Baggeraar en maritiem dienstverlener Boskalis was alvast één van de partners.
Tekst: Katrien Verreyken
In de toekomst willen we graag studenten van de Antwerp Maritime Academy stage laten lopen op onze werkschepen en hen tegelijkertijd de corrosie aan boord laten onderzoeken.”
“De afgelopen jaren hebben we samen met veertien partners uit vier landen deelgenomen aan twee Interreg-projecten rond corrosie”, vertelt onderzoeker Geert Potters van de Antwerp Maritime Academy.
“Het eerste project, het Socorro-project, hebben we zelf gecoördineerd en in maart afgerond. Dat project wilde corrosie op een niet-invasieve manier meten en bracht ook de omgeving mee in kaart bij het inschatten van het risico. Met het tweede project, het Praktijklab Corrosie & Isolatie (CorrosieLABS), hebben we de infrastructuur uitgebouwd om corrosietests te kunnen uitvoeren in maritieme omstandigheden. Dat project eindigde eind juni.
We ontdekten dat louter het gebruik van sensorsystemen om corrosie op te sporen, niet voldoende was, en dat er ook véél verschillende fysicochemische oorzaken waren, zoals de temperatuur, de pH-waardes, het zoutgehalte, de zuurstofconcentratie,… Dus ontwikkelden we een nieuw softwarepakket dat de omgeving waarin corrosie optreedt, beoordeelt en daaruit een preventief risico berekent. Dat systeem zouden we nu graag op grotere schaal in bedrijven testen.”
Ecologische gevolgen
Eén van de nevenconclusies van de twee Interreg-projecten was, dat – hoewel het de wereldeconomie miljarden geld kost – bedrijven zelden een corrosiebeleid voeren,
en daardoor ook te weinig aan preventie doen. “Wat we merken, is dat bedrijven er meestal gewoon voor opteren om het aangetaste metaal te vervangen. Maar het maken van nieuw staal veroorzaakt helaas een stevige CO2-uitstoot en die wordt niet in rekening gebracht”, aldus Potters.
“Vorig jaar stond in het wetenschappelijke tijdschrift Nature Materials te lezen dat 4,9% van de CO2-uitstoot wereldwijd te wijten is aan het vervangen van gecorrodeerd staal, voor Europa zelfs meer dan 10%. Er is daar heel weinig bewustzijn rond. Terwijl minstens een derde van alle kosten kan worden vermeden door een slimmer, performanter systeem om het corrosieprobleem te managen. Wij willen bedrijven helpen om ons softwarepakket te implementeren en aan ‘corrosiedata-management’ te doen. Samen met de KULeuven hebben we ook een life cycle analysis-model ontwikkeld waarmee je snel kan uitrekenen welke maatregelen het efficiëntst en duurzaamst zijn om corrosie tegen te gaan in jouw bedrijf.”
Ons nieuwe softwarepakket beoordeelt de omgeving waarin corrosie optreedt, en berekent daaruit een preventief risico.”
Harde verven
Een van de meest duurzame maatregelen momenteel is gebruikmaken van een ‘harde’ verf, weet Potters: “Ook coatings hebben ecologische gevolgen. Als die immers afbreken, komen er microplastics en stoffen als zink en koper in de natuur en in het water terecht. De nieuwe ‘harde’ verven waar we experimenten mee doen, bevatten géén gifstoffen en laten geen microplastics los als ze afschilferen.”
Potters en zijn team ontdekten ook dat een grote bron van corrosie zich niet alleen onder water voordoet – op scheepsrompen en kaaimuren – maar ook in schepen zelf. We hebben onderzoek gedaan aan boord van zeetankers en een tiental plaatsen opgelijst waar nog nooit iemand aandacht aan had besteed.”
Boskalis
Eén van de bedrijven die wél oren heeft naar het corrosieverhaal, is Boskalis, een van de vier grote baggerbedrijven uit de Lage Landen. Zij gingen de afgelopen jaren met de Antwerp Maritime Academy in zee en organiseerden in januari 2024 met de hogeschool een symposium over corrosie. “We willen de kennis uit het onderzoek van Geert Potters en zijn team delen met alle stakeholders, in het bijzonder de firma’s in en rond de haven van Antwerpen”, vertelt Erik Van Wellen, commercieel directeur bij Boskalis. “Jaarlijks corrodeert 3 tot 7% van alle staal weg, en de productie van nieuw staal veroorzaakt een hoge CO2-uitstoot. Daarvan moeten zowel de grote havenbedrijven als de politiek zich bewust worden. Ook wij hebben een rechtstreekse corrosiekost, en daar kunnen we iets aan doen.”
We merkten dat bedrijven er meestal gewoon voor opteren om het aangetaste metaal te vervangen. Maar het maken van nieuw staal veroorzaakt een stevige CO2-uitstoot en die wordt niet in rekening gebracht.”
Max Schellenbach is als manager van de duikafdeling van Boskalis en bestuurslid van het kennis- en innovatiecentrum KIC al jaren met corrosie bezig en begaan: “Toen twee jaar geleden de MIC-bacterie, een ‘ijzeretende’ bacterie in het water van het kanaal Gent-Terneuzen werd vastgesteld, heb ik alle betrokken bedrijven en een onderzoeksteam van de Antwerp Maritime Academy uitgenodigd om hiernaar te kijken. Zo is onze samenwerking van start gegaan.
Het mooiste is dat wat we al jaren zeggen en zien, nu ook wetenschappelijk wordt onderzocht en gefundeerd. Zo creëren we een stevig draagvlak om hopelijk sneller tot oplossingen te komen én preventief het corrosierisico te kunnen inschatten. In de toekomst willen we ook graag studenten van de Antwerp Maritime Academy stage laten lopen op onze werkschepen en hen tegelijkertijd de corrosie aan boord laten onderzoeken. Dat lijkt ons een ideale win-win.”
Meer weten?
Kennis delen
Onderzoekers die ook les geven, praten met hun studenten meteen over hun ervaringen. Dat is een grote meerwaarde. Uit onderzoek halen de verschillende partijen voordeel: de bedrijven die op de eerste lijn staan tijdens het onderzoek, de hele sector, de studenten die de informatie uit eerste hand krijgen en de studenten die in latere jaren volgen en de cases in hun curriculum krijgen.
Nog spraakmakers?
Smaakt dit interview naar meer? Is je honger naar kennis niet te stillen? Wil je weten hoe andere onderzoekers en bedrijven hebben samengewerkt om innovatieve ideeën om te zetten naar impactvolle projecten?
Werk & economie
Met deze uitgave willen de Vlaamse hogescholen graag een aantal projecten in de kijker zetten. Zo kom je het wat en hoe te weten, en ontdek je de impact van ons innoverend hoger onderwijs. Het is de bedoeling jou als lezer, te inspireren en te laten nadenken over hoe een hogeschool jouw organisatie of onderneming kan helpen om de volgende stap te nemen in jouw innovatieproces.
