Maritieme veiligheidsprocedures inoefenen in virtual reality
De Antwerp Maritime Academy (AMA) gebruikt voor haar veiligheidstrainingen niet langer alleen een fysieke reddingsboot, maar ook een virtual reality-applicatie die verschillende noodsituaties simuleert. De app werd ontwikkeld door de hogeschool en Delaware, en wordt inmiddels gebruikt door studenten en docenten.
Tekst: Lisa Hilte
Een echte reddingsboot en een digital twin
Inez Houben (AMA) is docent en onderzoeker in de nautische wetenschappen en scheepswerktuigkunde. “In het vak ‘veiligheid’ leren studenten onder meer een reddingsboot te water laten. Daarvoor gebruikten we altijd de vijver naast de school, met een echte reddingsboot.”
Dat veranderde toen Andy De Meyer, XR-lead bij Delaware, aanklopte met een idee voor digitale ondersteuning. Hij vertelt: “Wij werkten al langer rond extended reality (XR) – toepassingen die de echte en virtuele wereld combineren – en onderzochten de educatieve mogelijkheden van die technologie. Uit gesprekken met de AMA-directie en Inez bleek digitale ondersteuning voor reddingsbootprocedures zeer welkom. Niet alleen voor studenten maar ook voor alumni, die elke vijf jaar hun veiligheidscertificaat opnieuw moeten behalen.”
Zo ontstond het project ‘XR Lifeboat Learning’. Delaware ontwikkelde een virtuele leeromgeving met een digitale replica of digital twin van de reddingsboot van AMA. De hogeschool stond in voor de nautische en pedagogische expertise, en gaf als testgebruiker waardevolle feedback aan de developers.
Veiligheidstraining in een virtuele omgeving
De app werkt met een controller en VR-bril, waardoor gebruikers een virtuele omgeving zien. Inez licht toe: “Eerst kies je een veiligheidsprocedure en spelmodus: uitleg krijgen, oefenen met feedback of jezelf testen. Dan start de simulatie van een noodsituatie, waarbij je alle vereiste stappen doorloopt. Je begint steeds bij je persoonlijke veiligheid door bijvoorbeeld een reddingsvest aan te trekken, dan verzamel je en tel je de bemanning… Vervolgens lanceer je de reddingsboot. Ook aan boord van die boot kan je nog procedures uitvoeren, zoals het activeren van het sprinklersysteem bij brand. Tot slot kan je de reddingsboot weer aan boord halen. Dat doe je bij een echte scheepsramp niet, maar wel tijdens reguliere veiligheidsoefeningen.”
Andy benadrukt de flexibiliteit van de virtuele leeromgeving: “Procedures worden herhaaldelijk ingeoefend, telkens met variaties. AMA heeft slechts één type reddingsboot, maar zeevarenden komen in hun loopbaan meerdere modellen tegen. Een voordeel van de app is dat je een heel scala aan omgevingsfactoren kan instellen en zo met variaties kan trainen.” Die aanpasbaarheid maakt de tool multi-inzetbaar. “XR Lifeboat Learning is specifiek voor de maritieme sector, maar het SmartSkills-leerplatform waarop de app gebouwd is, kunnen we afstemmen op diverse settings en veiligheidsprocedures, in verschillende sectoren.”
In onze app kan je tal van omgevingsfactoren instellen. Het bijbehorende leerplatform kan bovendien worden afgestemd op diverse settings en veiligheidsprocedures in verschillende sectoren.”
Betere leerprestaties per individuele stap
Gedurende een eerste proefperiode gebruikten studenten de app in hun praktijklessen, als vervanging voor echte contacturen. Daarna werd getest of ze de veiligheidsprocedures beter beheersten. Het antwoord blijkt genuanceerd, aldus Inez: “Studenten die met de app hadden geoefend, scoorden beter op afzonderlijke stappen. Voor volledige procedures was er geen significant verschil. Eén foute – maar cruciale – stap kan namelijk nog steeds een hele oefening doen mislukken.” Andy voegt toe: “Weet dat deze studenten hebben geoefend met een digital twin van de oude reddingsboot, maar werden getest op een nieuw model. Dat verschil veroorzaakte ook wat fouten. Gelukkig kunnen we variaties toevoegen in de app om dit op te vangen.”
Voor Delaware was deze academische evaluatie van onschatbare waarde, zegt hij. “Zo’n grondige test door een hogeschool weegt voor potentiële nieuwe klanten zwaarder door dan onze eigen beweringen.” Het bedrijf wil dan ook vaker zulke evaluaties uitvoeren. “Veel klanten gebruiken onze XR-applicaties om risicovolle procedures aan te leren. Ze willen het aantal bedrijfsongevallen beperken, kosten reduceren of voor trainings minder afhankelijk worden van mensen en machines. We zouden enige tijd na oplevering graag terugkoppelen en samen bekijken welk effect onze producten daadwerkelijk hebben gehad.”
Virtueel leren is superwaardevol voor situaties die wij om praktische of veiligheidsredenen niet live kunnen nabootsen, zoals een scheepsbrand.“
Digitale tools leveren kansen én vragen voor het onderwijs
“Virtueel leren biedt veel meerwaarde,” besluit Inez. “Vooral voor situaties die wij om praktische of veiligheidsredenen niet live kunnen nabootsen, zoals een scheepsbrand. Dankzij virtual reality kunnen studenten toch al doende leren, in plaats van enkel passief naar filmpjes te kijken.”
Daarom onderzoekt de AMA hoe de VR-app breder ingezet kan worden in hun curriculum. “We bekijken de mogelijkheden voor verschillende vakken. Tegelijk brengen we ook uitdagingen in kaart. Zo kan een docent momenteel maar één student tegelijk aan het werk zien in de app – we denken samen met Delaware na over een extra desktop-applicatie waarmee meerdere studenten live te volgen zijn.
Andere drempels zijn de nood aan technische ondersteuning, bijvoorbeeld bij inlogproblemen, en aan extra materiaal. We hebben maar tien VR-brillen voor veel meer studenten. Laten we hen best in de les met elkaar meekijken en elkaar feedback geven? Of bieden we de app enkel buiten de lesuren aan voor extra oefentijd? Dat onderzoeken we nog.”
Zulke denkoefeningen over hoe digitalisering het best ingezet kan worden zijn essentieel, meent Andy. “Ook wij bekijken steeds welke mate van digitalisering zinvol is voor een specifieke toepassing of klant. Dat hoeft niet altijd een volledige VR-ervaring te zijn. Soms volstaat het om iets via desktop of tablet in te oefenen. Wij zetten complexere technologie pas in van zodra die echt meerwaarde biedt – zoals bij ‘XR Lifeboat Learning’ absoluut het geval is!”
Getriggerd door dit onderzoek?
Voel jij je geïnspireerd door dit spraakmakende artikel? Wil jij of jouw organisatie een stap zetten in een innovatieproces waarbij je ondersteuning kan gebruiken? Neem dan vandaag nog contact op met een Vlaamse hogeschool via bet Blikopener . Wij volgen zo spoedig mogelijk op en zetten het één en ander in beweging. Doen!
Meer weten?
Kennis delen
Onderzoekers die ook les geven, praten met hun studenten meteen over hun ervaringen. Dat is een grote meerwaarde. Uit onderzoek halen de verschillende partijen voordeel: de bedrijven die op de eerste lijn staan tijdens het onderzoek, de hele sector, de studenten die de informatie uit eerste hand krijgen en de studenten die in latere jaren volgen en de cases in hun curriculum krijgen.
Nog spraakmakers?
Smaakt dit interview naar meer? Is je honger naar kennis niet te stillen? Wil je weten hoe andere onderzoekers en bedrijven hebben samengewerkt om innovatieve ideeën om te zetten naar impactvolle projecten?
IMPACT Onderwijs
Met deze uitgave willen de Vlaamse hogescholen graag een aantal projecten in de kijker zetten. Zo kom je het wat en hoe te weten, en ontdek je de impact van ons innoverend hoger onderwijs. Het is de bedoeling jou als lezer, te inspireren en te laten nadenken over hoe een hogeschool jouw organisatie of onderneming kan helpen om de volgende stap te nemen in jouw innovatieproces.
