VR-toepassingen in de geestelijke gezondheidszorg
Als je vliegangst hebt, dan is een echt vliegtuig nemen dé ‘in vivo exposure’ – onmiddellijke blootstelling aan de echte situatie –, maar voor veel mensen is dat een gigantische drempel. Eens het vliegtuig van de grond gaat, kan je er immers niet meer uit. Dankzij VR kan je een vlucht nemen in een therapieruimte. Thomas More zocht voor The Human Link uit op welke manier ze VR-technologie kunnen inzetten in de psychologenpraktijk om mensen met vliegangst te helpen.
Tekst: Katrien Verreyken
“The Human Link klopte bij ons aan met de vraag of we hen wilden helpen met het implementeren van VR-technologie voor hun vliegangsttrainingen in opdracht van Brussels Airlines”, steekt Fien Buelens, onderzoeker en valorisatiemedewerker bij het expertisecentrum Zorg en Welzijn van Thomas More, van wal. “De laatste jaren is er alsmaar meer interesse om VR in te zetten in de psychologenpraktijk. Wij hebben hen geholpen met het zoeken van de geschikte applicatie. Virtual Reality implementeer je het best stapsgewijs en met mondjesmaat, want te lange sessies met een VR-bril kunnen wat duizeligheid veroorzaken.”
Experience Hub
Fien Buelens en haar team nodigden daarop de trainers van The Human Link uit in hun Experience Hub in Antwerpen om een aantal VR-toepassingen uit te testen. “Bij de testing en het aftoetsen van de noden en mogelijkheden vielen een aantal apps al uit de selectie, omdat je daar voortdurend goed functionerend internet voor nodig hebt”, vertelde Fien.
“Uiteindelijk zijn we geland op 360°-video’s van Youtube. We vonden goede filmpjes rond opstijgen, landen, vliegen en vliegen met turbulentie. Die filmpjes hebben we gedownload op een VR-bril, zodat er geen internet nodig was. Dat is een erg haalbare en efficiënte low budget oplossing: je hebt alleen een VR-headset nodig en een Premium-abonnement op Youtube.” Het kan nóg eenvoudiger: je kan de video’s ook gewoon op je gsm afspelen, en de gsm in een houdertje op je neus plaatsen. Maar The Human Link experimenteert al langer met VR-toepassingen en had al een Oculus Quest VR-bril in de praktijk.
De VR-ervaring laat ons toe om het brein wat te bedriegen, waardoor mensen angst ervaren, ook al wéten ze dat ze niet echt in de lucht gaan.”
Schaalbaar & goedkoop
“We waren op zoek naar iets schaalbaars en niet te duur”, vertelt Marieke Impens, zaakvoerder van The Human Link. “En dat heeft Thomas More ons geboden. Ze hebben ons ook erg geholpen met het programmeren en het klaarzetten van de brillen, zodat we er meteen mee aan de slag konden.”
Ondertussen vonden er al twee vliegangsttrainingen mét VR plaats bij The Human Link: “Mensen zijn blijkbaar sneller geneigd om in te schrijven voor de cursus als ze horen dat ze niet meteen in een echt vliegtuig moeten stappen”, ondervond Marieke.
“Het verlaagt dus wel degelijk de drempel. We gebruikten al langer VR-brillen om een ‘exposure’ bij angst te doen, maar nog niet in een groepssessie voor vliegangst.
Nu kunnen we mensen daar op een gemakkelijke manier mee laten oefenen. Bij sommige mensen lokt de VR-ervaring geen angst uit en dan kan er weinig geoefend worden. Maar voor velen werkt het wél: de VR-ervaring laat ons toe om het brein wat te bedriegen, waardoor mensen angst ervaren, ook al wéten ze dat ze niet echt in de lucht gaan. En het is uiteraard een pak goedkoper dan een echt vliegtuig nemen.”
De laatste jaren is er alsmaar meer interesse om VR in te zetten in de geestelijke gezondheidszorg. We helpen graag zoeken naar hoe de geschikte applicatie kan worden geïmplementeerd.”
Win-win
“We zijn heel dankbaar voor en blij met de samenwerking met Thomas More”, aldus Marieke. “Ze hebben zoveel ervaring met die VR-toepassingen dat we daar graag op mee surfen. Voor ons als psychologenpraktijk is het interessant om van in het begin bij die nieuwe technologieën betrokken te worden. Wij zijn zelf gespecialiseerd in angstproblematieken en willen graag up-to-date blijven. Zo willen we die tools in onze individuele en groepsvormingen kunnen aanbieden. We hopen dat we op die manier een win-winsituatie creëren: Thomas More mag bij ons nieuwe toepassingen uittesten en wij kunnen ons als expertisecentrum blijven profileren. Er loopt momenteel ook een project om mensen met stressklachten met behulp van VR te begeleiden. Wij geloven heel sterk in het groepsaanbod als het om preventieve gezondheidszorg gaat.”
Klankbordgroepen
“Door hun expertise zit The Human Link vaak in klankbordgroepen voor ons onderzoek”, vertelt Fien. “Die input uit de praktijk is heel waardevol. We hebben veel vertrouwen in hun klinische expertise. In het verleden deden we met andere organisaties ook al onderzoek naar VR-toepassingen om hoogtevrees en de angst voor spinnen, slangen en andere vieze beestjes aan te pakken. We hebben daarover al leuke demo’s gegeven op Nerdland bijvoorbeeld. In de gezondheidszorg hebben we momenteel een TETRA-onderzoek lopen - ‘immersive mental health’ – waarbij we VR-toepassingen voor begeleide ontspanning onderzoeken. Zijn patiënten in ziekenhuizen bijvoorbeeld gebaat bij een korte ontspanning in een VR-natuuromgeving? De toepassingen zijn in elk geval talrijk.”
Meer weten?
Kennis delen
Onderzoekers die ook les geven, praten met hun studenten meteen over hun ervaringen. Dat is een grote meerwaarde. Uit onderzoek halen de verschillende partijen voordeel: de bedrijven die op de eerste lijn staan tijdens het onderzoek, de hele sector, de studenten die de informatie uit eerste hand krijgen en de studenten die in latere jaren volgen en de cases in hun curriculum krijgen.
Nog spraakmakers?
Smaakt dit interview naar meer? Is je honger naar kennis niet te stillen? Wil je weten hoe andere onderzoekers en bedrijven hebben samengewerkt om innovatieve ideeën om te zetten naar impactvolle projecten?
IMPACT Welzijn & Zorg
Met deze uitgave willen de Vlaamse hogescholen graag een aantal projecten in de kijker zetten. Zo kom je het wat en hoe te weten, en ontdek je de impact van ons innoverend hoger onderwijs. Het is de bedoeling jou als lezer, te inspireren en te laten nadenken over hoe een hogeschool jouw organisatie of onderneming kan helpen om de volgende stap te nemen in jouw innovatieproces.
