Ga verder naar de inhoud
Opinie

Geef kunstopleidingen aan de Vlaamse hogescholen meer én de juiste beleidsaandacht.

Creatief talent is het waard.

21 apr. 2023

In sociaal-economisch barre tijden, of die nu het gevolg zijn van een pandemie of van oplopende geopolitieke spanningen, hebben kunstenaars het niet gemakkelijk. Hun maatschappelijke positie wordt bovendien regelmatig ondergraven door de negatieve ‘framing’ van hun werk in de publieke opinie. Kunstenaars vormen een makkelijk slachtoffer van maatschappelijke malaise. Hoe moeten we omgaan met jonge mensen die kiezen voor een levensloopbaan in de kunsten en hoe kunnen we hen daarbij helpen? Maar ook: hoe laten wij ons helpen door hén?

Door de ontwikkeling van het onderzoek in de kunsten is het perspectief van jonge kunstenaars enorm verbreed.
LCA SIMON VAN DAMME
Simon Van Damme
algemeen directeur - LUCA School of Arts


De Vlaamse hogescholen leiden kunstenaars op binnen hun gerenommeerde Schools of Arts. Dat doen ze via bachelor- en masteropleidingen in twee studiegebieden: audiovisuele & beeldende kunsten en muziek & podiumkunsten. De twee betrokken studiegebieden tellen samen niet minder dan 7.500 studenten.

Hoewel zij slechts 3% uitmaken van alle Vlaamse studenten, zijn het vaak deze beeldende kunstenaars, filmmakers, designers, acteurs, dansers en musici in spe, die later artistieke grenzen zullen verleggen en zullen wegen op het maatschappelijk debat.

Ze zullen grote indruk maken in binnen- en buitenland en het beeld van Vlaanderen als creatieve en leidinggevende regio uitdragen. Alleen al om die reden hebben ze recht op onze waardering en ons respect.

Waar de studentenaantallen van andere hogeschoolopleidingen de afgelopen jaren fors gestegen zijn, bleven die van de kunsten nagenoeg status quo. Aan de basis ligt niet een tanende interesse voor de kunstopleidingen, maar wel het feit dat Vlaanderen er voor kiest om deze opleidingen slechts open te stellen voor een beperkt aantal studenten: wie voor een kunstopleiding kiest, moet slagen voor een stevige artistieke toelatingsproef. Opvallend is evenwel dat de kunsten wél sterk gegroeid zijn in het onderzoek in de kunsten. De tijd dat hoger kunstonderwijs een doorgeefluik was van een ambachtelijk métier door een meester aan zijn leerling, ligt ver achter ons.

Net zoals andere disciplines binnen het academisch gericht bachelor- en masteronderwijs, zijn de kunsten ingebed in een reflectief kader, een internationaal netwerk van peers, en worden zij constant uitgedaagd om de eigen praktijk en denkkaders in vraag te stellen en te vernieuwen.

Nieuwe domeinen worden ontsloten, interdisciplinaire samenwerking staat hoog op de agenda, verrassende allianties dienen zich aan. Dit alles wordt mogelijk gemaakt door de zogenaamde ‘aanvullende onderzoeksmiddelen’. Een op zijn minst erg vreemde naam voor middelen die hoegenaamd niets ‘aanvullen’. Anders dan de andere academische opleidingen aan de universiteiten zijn dit voor de kunsten namelijk de ‘énige’ onderzoeksmiddelen. Precies daarom wil de Vlaamse Hogescholenraad dringend een stap verder gaan. De effectieve uitbouw van het artistiek onderzoek vergt een eigen toegang voor de kunsten tot het Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek, met de daarbij horende, bijkomende financiële injectie.

De relevantie van interdisciplinariteit en ‘crossovers’ tussen disciplines brengt ook de kunsten steeds vaker in contact met andere domeinen. Die toenadering, eigen aan iedere succesvolle discipline, kunnen we enkel toejuichen. Denken we aan de ‘Cultural and Creative Sectors and Industries’, aan design als antwoord op zorgvraagstukken of aan creativiteit als belangrijke ‘21st century skill’ binnen het onderwijs. Zonder te vervallen in puur rendementsdenken moeten we ons ook de vraag durven stellen hoe we invulling willen geven aan het letterwoord ‘Science, Technology, Engineering, Arts and Mathematics’ (STEAM). Niet vanuit een doorgeslagen geloof in de vrije markt, maar vanuit de overtuiging dat de bundeling van krachten kan resulteren in een grote maatschappelijke meerwaarde.

Gelet op het belang van die stevige pijlers zijn de kunsten de objectieve bondgenoten in de vraag naar een betere basisfinanciering voor het hoger onderwijs buiten de kunsten.

Wil Vlaanderen echt doorstoten naar de top van de talent-competitiviteitsindex, dan zal het evenwel de creatieve sector dezelfde beleidsaandacht moeten geven als die andere domeinen. Een samenleving die doelgericht inzet op de vorming van artistiek talent en fundamenteel grensverleggend artistiek onderzoek, zal aan het hoger kunstonderwijs een geweldige partner hebben om creatieve antwoorden te vinden op de grote maatschappelijke uitdagingen van de toekomst.

Geschreven door

LCA SIMON VAN DAMME Van Damme
Simon Van Damme

Gerelateerde artikels

1708428649515

Elke student op de juiste plaats, geeft Vlaanderen morgen voorsprong.

28 feb. 2024

In 70% van de jaarlijks 135.000 vacatures voor hooggeschoolden wordt er gezocht naar profielen van afgestudeerden van Vlaamse hogescholen. Evident, want op het snijvlak van kennis en kunde zit de kern van de professional van de toekomst. En precies daar nemen hogescholen hun rol op.

Verder lezen
AI BY DALLE

AI-geletterdheid is een essentiële competentie geworden.

25 jan. 2024

In november 2022 maakt de wereld kennis met Chat GPT. De chatbot met generatieve AI zorgt ervoor dat 2023 als een kanteljaar in de geschiedenisboeken zal terecht komen. Ook hogeschoolstudenten maken gretig gebruik van deze innovatieve tool. Een cursus samenvatten, een paper schrijven, een onderwerp verder uitdiepen of een complexe theorie in mensentaal uitleggen, Chat GPT kan het allemaal...

Verder lezen
ART OPINIE WINKELKAR

Onze winkelkar wordt steeds duurder

14 dec. 2023

We betalen ons blauw aan de kassa van de supermarkt. De voedingsinflatie in de Belgische supermarkten daalt dan wel, maar consumentenorganisatie Testaankoop kwam nog steeds uit op het hoge inflatiecijfer van 14,7 procent voor voedingsmiddelen. In twee jaar tijd werd onze winkelkar zo maar eventjes een kwart duurder.

Verder lezen