De return on investment van hoger onderwijs: meer dan enkel economische winst.
Talentontwikkeling aan de hogescholen is de facto investeren in de toekomst van Vlaanderen en Brussel.
Steeds meer Belgen halen een diploma hoger onderwijs, zo blijkt uit de Census 2021, de 10-jaarlijkse bevolkingstelling van Statbel. 31,8 procent in 2021 tegenover 27,8 procent in 2011. Dat is erg goed nieuws, want de ‘return on investment’ van hoger onderwijs is veel meer dan puur economisch. Het rendement op maatschappelijk, sociaal en menselijk vlak is minstens even hoog.
Als hogescholen bewijzen we elk dag dat we met democratisch onderwijs die kloof wel degelijk kunnen verkleinen.”
Waarvoor staat Vlaanderen in het buitenland bekend? Diamant, mode, onze havens en maritieme excellentie, ons cultureel erfgoed … niet echt voor zijn grondstoffen. Om onze welvaart te behouden moeten we dus ontginnen wat we wél hebben: talent. Duizenden 17- en 18-jarigen beslissen momenteel of én wat ze willen verder studeren. Die keuze bepaalt levens. ‘Kiezen is verliezen’, zo luidt het spreekwoord. Maar in het hoger onderwijs geldt eerder: ‘Verkeerd kiezen is verliezen’. Van bij het begin juist inschatten wat je talenten zijn, vermindert de ongekwalificeerde uitstroom aanzienlijk.
En dat is nodig, want we hebben álle werkkrachten, op de juiste plek, nodig. De tewerkstellingsgraad in ons land is over het algemeen hoog, behalve in grootstedelijke gebieden. In januari 2024 woonde 23% van de Vlaamse werkzoekenden in het arrondissement Antwerpen, nochtans een economisch centrum. Maar dat economisch epicentrum komt ook met grootstedelijke uitdagingen. Zo is de kloof met hoogopgeleiden diep: 78,8% van de werkzoekenden is er laag tot midden geschoold.
De toestand is dus ernstig, maar niet uitzichtloos. Als hogescholen bewijzen we elk dag dat we met democratisch onderwijs die kloof wel degelijk kunnen verkleinen. Studenten hebben heel uiteenlopende vooropleidingen achter de rug wanneer ze aankloppen bij de hogeschool. Ook hun socio-economische achtergrond is erg divers. Neem nu studenten die als eersten in hun familie hoger onderwijs volgen. Deze pioniersstudenten fungeren straks als rolmodellen voor anderen om hetzelfde te doen. Onderzoek toont het aan: wie opgroeit in een gezin waar (een van) de ouder(s) hoger onderwijs heeft gevolgd, heeft zelf een grotere kans om een hogere opleiding te volgen. Dat maakt het opleiden van pioniers een investering waarvan het rendement nog lang in de toekomst doorwerkt. Het levert bovendien een ander soort rendement op dan puur economisch gewin: een welvarende en inclusieve samenleving.
Dat maakt het opleiden van pioniers een investering waarvan het rendement nog lang in de toekomst doorwerkt. Het levert bovendien een ander soort rendement op dan puur economisch gewin: een welvarende en inclusieve samenleving.”
Hogescholen focussen niet alleen op de hersenen, maar ook op de handen. (En op de kunsten). Afgestudeerden aan onze professionele bacheloropleidingen vinden vlot hun weg naar relevante jobs. Mét, niet onbelangrijk, de juiste attitude en open blik op de wereld. Zo vormen we de noodzakelijke schakel tussen het werkveld én de maatschappij.
Ook het succes van de 2-jarige graduaatsopleidingen bevestigt deze aanpak. De praktijkgerichte opleidingen bieden niet alleen nieuwe kansen aan jongeren die anders nooit in het hoger onderwijs zouden arriveren, maar ook aan zij-instromers en anderen die om verschillende redenen niet eerder de kans kregen. De graduaatsopleidingen mogen daarom best wat meer waardering krijgen. Ze bieden een aantal jongeren de kans om, na het halen van een graduaat, door te stromen naar een professionele bachelor. Omgekeerd blijken de graduaten voor sommige bachelorstudenten een betere match met hun talenten en verwachtingen.
Als hogescholen werken we allemaal gepassioneerd aan deze talentontginning. Maar we kunnen het niet alleen. We hebben ook de steun en het vertrouwen van de overheid nodig, van het werkveld én van een samenleving die met open blik naar al onze jongeren en hun toekomst durft kijken. Zo krijgen we iedereen op zijn plek, zonder hiërarchie tussen studierichtingen. Van handen tot hersenen in het kwadraat
De praktijkgerichte opleidingen bieden niet alleen nieuwe kansen aan jongeren die anders nooit in het hoger onderwijs zouden arriveren, maar ook aan zij-instromers en anderen die om verschillende redenen niet eerder de kans kregen."
Gerelateerde artikels
Julie Beysens wordt de nieuwe secretaris-generaal van de Vlaamse Hogescholenraad
Na een uitgebreide selectieprocedure heeft de Vlaamse Hogescholenraad Julie Beysens aangesteld als nieuwe secretaris-generaal. Julie neemt de functie op vanaf 1 september 2026.
Vlaamse hogescholen optimaliseren hun aanbod van de graduaatsopleidingen.
De Vlaamse hogescholen hebben, in de schoot van de Vlaamse Hogescholenraad en op vraag van de Vlaamse regering, hun graduaatsaanbod onder de loep genomen en zijn uiteindelijk gekomen tot een optimalere regionale spreiding van het opleidingsaanbod voor de graduaatsopleidingen.
Beste toekomstige leerkracht
Tijdens de Dag van de Leerkracht zetten we alle leraren in de bloemetjes zetten. Terecht, want wie voor dit beroep kiest, kiest voor een toekomst met impact. Je maakt elke dag mee het verschil in het leven van kinderen en jongeren. Je geeft hen kennis en vaardigheden, maar vooral ook zelfvertrouwen, inspiratie en hoop.