De arbeidsmarkt heeft geen diploma’s nodig, maar competenties.
Is dat zo en klopt die schijnbare tegenstelling tussen diploma’s en gecertificeerde competenties?
Er zijn voorbeelden legio van sectoren waarvoor diploma’s vanzelfsprekend nog steeds relevant zijn: het onderwijs, de zorgsector en andere knelpuntberoepen kunnen daarvan getuigen. Voor hen is het diploma een kwaliteitsgarantie en een startticket. De zekerheid dat wie start, de juiste combinatie heeft van kennis en kunde, van theoretische onderbouw en de hands on vaardigheden, verworven tijdens stages op de werkvloer. Ook de gebruiker, de burger voelt zich gerustgesteld: niet onbelangrijk indien je bijvoorbeeld als patiënt medische zorgen moet ondergaan.
Hogescholen zijn niet langer enkel leveranciers van klassieke diploma’s: ze werken op maat van elk doelpubliek, zoals zij-instromers."
Uiteraard heeft ‘de’ arbeidsmarkt ook aantoonbare competenties nodig. Maar precies daarom bieden hogescholen vandaag meer en meer maatwerk aan: niet alleen fulltime bacheloropleidingen, maar ook deeltijdse opleidingen, of hybride opleidingen die contactonderwijs op de campus combineren met afstandsonderwijs. Graduaatsopleidingen die erg praktijkgericht zijn en waarbij werkplekleren minstens een derde van de opleiding uitmaakt.
Ook microdegrees en microcredentials passen in dat plaatje: ideaal voor wie zich wil bij- of omscholen, zich wil blijven ontwikkelen of zich wil specialiseren. Dat kan via microcredentials – vaak korter en qua inhoud duidelijk afgebakend – of microdegrees: als het ware minidiploma’s of -pakketjes die zich toespitsen op een specifieke sector.
Het is niet echt algemeen geweten, maar hogescholen zijn niet langer enkel leveranciers van klassieke diploma’s: ze werken op maat van elk doelpubliek, zoals ook die van zij-instromers. Deze laatste groep wint overigens aan belang: een groeiende groep studenten stapt in met meer levens- en werkervaring, al dan niet na een eerder behaald diploma. Daarbij zijn ook heel wat heroriënteerders die wat uitgekeken zijn op hun huidige job, maar gemotiveerd zijn om een andere richting uit te gaan. Vooral voor hen is een standaard studieprogramma minder aangewezen: ze brengen al heel wat kennis én ervaring mee, die de hogeschool kan aanvullen met leerinhouden en competenties van een ander beroep, of met nieuwe inzichten en praktijken.
De oplossing ligt dus niet in het wegwerpen van diploma’s ten voordele van aantoonbare competenties, maar in het verbinden van beiden."
Dat is ook de uitdaging van een leven lang ontwikkelen: op elk niveau en voor elke doelgroep de juiste opleiding aanbieden, al dan niet afgesloten met het behalen van een diploma, getuigschrift, certificaat, creditbewijs, (micro)degree, (micro)credential … De titel doet er niet toe, de verworven kennis en competenties des te meer.
Als klant heb je recht op een goede service. Maar als mogelijk toekomstige werknemer in een bepaalde sector heb je ook baat bij een goed aansluitende opleiding. De oplossing ligt dus niet in het wegwerpen van diploma’s ten voordele van aantoonbare competenties, maar in het verbinden van beiden. Het is dus geen kwestie van ‘of of’, maar van … ‘en en’.
Gerelateerde artikels
Laat studenten niet midden in het academiejaar vallen
De Gezinsbond, de Vlaamse Interuniversitaire Raad en de rectoren van de vijf Vlaamse universiteiten, de Vlaamse Hogescholenraad en de algemeen directeurs van de dertien Vlaamse hogescholen en de Vlaamse Vereniging voor Studenten (VVS) roepen op om studenten die aan een opleiding begonnen zijn hun traject te laten afwerken onder de regels waarmee ze gestart zijn.
Ruim 31.000 extra studenten op vijf jaar tijd: evenveel als twee volwaardige hogescholen.
De 13 Vlaamse hogescholen tellen bij de oktobertelling van 2026 samen 174.394 studenten. Dat zijn er 3% meer dan vorig jaar. Op vijf jaar tijd groeide de studentenpopulatie met maar liefst 21,7%, of 31.091 studenten. Dat is evenveel als twee extra gemiddelde Vlaamse hogescholen.
Online leerplatformen maken duurzaamheid concreet in het hoger onderwijs
Twee online leerplatformen bieden docenten, onderwijsondersteuners, curriculumontwikkelaars en lerarenopleiders kennis, inspiratie en praktische hulpmiddelen om duurzaamheid te integreren in opleidingen en curricula.