De arbeidsmarkt heeft geen diploma’s nodig, maar competenties.
Is dat zo en klopt die schijnbare tegenstelling tussen diploma’s en gecertificeerde competenties?
Er zijn voorbeelden legio van sectoren waarvoor diploma’s vanzelfsprekend nog steeds relevant zijn: het onderwijs, de zorgsector en andere knelpuntberoepen kunnen daarvan getuigen. Voor hen is het diploma een kwaliteitsgarantie en een startticket. De zekerheid dat wie start, de juiste combinatie heeft van kennis en kunde, van theoretische onderbouw en de hands on vaardigheden, verworven tijdens stages op de werkvloer. Ook de gebruiker, de burger voelt zich gerustgesteld: niet onbelangrijk indien je bijvoorbeeld als patiënt medische zorgen moet ondergaan.
Hogescholen zijn niet langer enkel leveranciers van klassieke diploma’s: ze werken op maat van elk doelpubliek, zoals zij-instromers."
Uiteraard heeft ‘de’ arbeidsmarkt ook aantoonbare competenties nodig. Maar precies daarom bieden hogescholen vandaag meer en meer maatwerk aan: niet alleen fulltime bacheloropleidingen, maar ook deeltijdse opleidingen, of hybride opleidingen die contactonderwijs op de campus combineren met afstandsonderwijs. Graduaatsopleidingen die erg praktijkgericht zijn en waarbij werkplekleren minstens een derde van de opleiding uitmaakt.
Ook microdegrees en microcredentials passen in dat plaatje: ideaal voor wie zich wil bij- of omscholen, zich wil blijven ontwikkelen of zich wil specialiseren. Dat kan via microcredentials – vaak korter en qua inhoud duidelijk afgebakend – of microdegrees: als het ware minidiploma’s of -pakketjes die zich toespitsen op een specifieke sector.
Het is niet echt algemeen geweten, maar hogescholen zijn niet langer enkel leveranciers van klassieke diploma’s: ze werken op maat van elk doelpubliek, zoals ook die van zij-instromers. Deze laatste groep wint overigens aan belang: een groeiende groep studenten stapt in met meer levens- en werkervaring, al dan niet na een eerder behaald diploma. Daarbij zijn ook heel wat heroriënteerders die wat uitgekeken zijn op hun huidige job, maar gemotiveerd zijn om een andere richting uit te gaan. Vooral voor hen is een standaard studieprogramma minder aangewezen: ze brengen al heel wat kennis én ervaring mee, die de hogeschool kan aanvullen met leerinhouden en competenties van een ander beroep, of met nieuwe inzichten en praktijken.
De oplossing ligt dus niet in het wegwerpen van diploma’s ten voordele van aantoonbare competenties, maar in het verbinden van beiden."
Dat is ook de uitdaging van een leven lang ontwikkelen: op elk niveau en voor elke doelgroep de juiste opleiding aanbieden, al dan niet afgesloten met het behalen van een diploma, getuigschrift, certificaat, creditbewijs, (micro)degree, (micro)credential … De titel doet er niet toe, de verworven kennis en competenties des te meer.
Als klant heb je recht op een goede service. Maar als mogelijk toekomstige werknemer in een bepaalde sector heb je ook baat bij een goed aansluitende opleiding. De oplossing ligt dus niet in het wegwerpen van diploma’s ten voordele van aantoonbare competenties, maar in het verbinden van beiden. Het is dus geen kwestie van ‘of of’, maar van … ‘en en’.
Gerelateerde artikels
Vlaamse hogescholen optimaliseren hun aanbod van de graduaatsopleidingen.
De Vlaamse hogescholen hebben, in de schoot van de Vlaamse Hogescholenraad en op vraag van de Vlaamse regering, hun graduaatsaanbod onder de loep genomen en zijn uiteindelijk gekomen tot een optimalere regionale spreiding van het opleidingsaanbod voor de graduaatsopleidingen.
Beste toekomstige leerkracht
Tijdens de Dag van de Leerkracht zetten we alle leraren in de bloemetjes zetten. Terecht, want wie voor dit beroep kiest, kiest voor een toekomst met impact. Je maakt elke dag mee het verschil in het leven van kinderen en jongeren. Je geeft hen kennis en vaardigheden, maar vooral ook zelfvertrouwen, inspiratie en hoop.
Vlaamse hogescholen sluiten zich aan bij verklaring rectoren over Gaza
De Vlaamse hogescholen erkennen de complexiteit van het conflict, maar zijn van mening dat de omvang van het menselijke leed en de schendingen van het internationaal recht vragen om een duidelijke, gezamenlijke reactie vanuit het hoger onderwijs.